Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η διαθήκη του Κορυτσαίου Αναστασίου Αβραμίδη Λάκτση-Testamenti i Korçarit Anastas Avramidhi Lakce



Η διαθήκη του Κορυτσαίου Αναστασίου Αβραμίδη Λάκτση


Αναστάσιος Αβραμίδης Λάκτσης
διαθήκη το ναστασίου βραμίδου Λάκτση 

«(…) ν Βουκουρεστί τήν το μηνός Νοεμβρίου ιστ΄ (16) το τους 1893 – ναστάσιος βραμίδης Λάκτσης»[72], κτός τν δωρεν στούς συγγενες του, δωρίζει ς κολούθως καί ες λλους φορες. 
Πρώτη δωρεά «(…) ες νάμνησίν μου ες τήν Χριστιανικήν ρθόδοξον λβανικήν κοινότητα τς πεφιλιμένης πατρίδος μου Κορυτσς τήν ποσότητα φράγκων 400.000 ες χρεώγραφα το λληνικο κράτους (…) τν 4% τησίως τόκος κτλ.(…)»[73]. 
Δεύτερη δωρεά «(…) Νά δρυθ καί νά διατηρηθ αωνίως ες τήν πατρίδα μου, Κορυτσ τό πρτον τος μετά τόν θάνατόν μου γαθοεργόν καί κπαιδευτικόν δι’ ργόχειρα κατάστημα ργοστάσιον τν τεχνν (…)  δρυσις καί οκοδομή το νωτέρου φιλανθρωπικο ργοστασίου τν τεχνν διά τήν ποίαν ρίζω καί διατάσσω τήν ποσότητα 16.000 φράγκων τοι τόν τήσιον τόκον (…)»[74]. 

Τό ρώτημα εναι γιατί Λιάκτσης ατοαποκαλεται στήν ρχή «τό γένος λβανός» καί στήν δωρεάν ναφέρει «λβανικήν κοινότητα». Κάτωθεν μως ναφέρει «τά νωτέρω ξ μέλη τς πιτροπς τν κληροδοτημάτων μου, τινα θά κλέγωνται κατά τριετίαν πό τς λβανικς Χριστιανικς κοινότητος τς πόλεως Κορυτσς, πρέπει νά ναγινώσκωσι καί νά γράφωσι διοχείρως λληνιστί (…)»[75]. 
ν συνεχεί ναφέρει πάλιν τι «(…)  κατά καιρούς πιτροπή τν κληροδοτημάτων μου φείλει καί ποχρεοται νά δημοσιεύσ κατ’ τος ες τό τέλος κάστου τους διά τς ν Τεργέστ πιδιδομένης λληνικς φημερίδος “Νέα μέρας” (…)  ες λλην λληνικήν φημερίδα ν τυχόν ατη παύσ καί μοιράσ ες τήν πατρίδα τουλάχιστον πεντήκοντα ντίτυπα ατς ες διάφορα τομα (…)»[76]. 

Λάκτσης πιέσθη πολύ πό τούς ν Βουκουρεστί λβανούς διά ατό καί κφράστηκε στήν διαθήκη του ς λβανός· τσι ναφέρεται καί πό τούς διους τούς λβανούς. 
Πιό κάτω ναφέρει τι ν πέθνησκε στήν Ρουμανίαν τόν πικδειν του λόγον νά τόν παγγείλουν «(…) λληνιστί τόν να (…) στις θελε μοί παγγείλ τόν πικήδειον λόγον λληνιστί (…)»[77]. 
Συνεχίζει διος νά καταγράφη τήν πιθυμίαν του τι φήνει 300 φράγκα στήν φημερδα «Νέαν μέραν» διά τήν δημοσίευσιν το λληνιστί λόγου (…)[78]. Λιάκτσης ες τό κληροδότημά του, τό ργοστάσιον, κτός το τι φήνει τό μεγάλο ποσό τς συντηρήσες του στό ρθρο 7 ναφέρεται ο πορες γυνακες καί κορίτσια νά μήν πληρώνουν τήν σπουδή στήν τέχνη. Ο διδάσκαλοι/λισσες νά πληρώνονται διά τήν παράδοσιν τν μαθημάτων τέχνης στό ργοστάσιο. πιθυμία του ταν νά νισχυθ μέ σεβαστό ποσόν «(…) τό πέρ το δρυθέντος π’ μο κατά τό τος 1867 ες τήν πατρίδα μου καί πόλιν Κορυτσν ∆ημοτ. Σχολεον τν ρρένων (..)»[79]. 


Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου Κορυτσάς
δωρητής, πιστός ρθόδοξος Χριστιανός, πως διος πιθυμε νά γραφ τό νομ του στήν εσοδο το ργοστασίου μέ κατακλεδα «Οδέν νευ το Θεο»[80] δέν ξεχν τούς ρθόδοξους ερούς Ναούς τς Κορυτσς. Παραγγέλει «(…) πρός γοράν ερν μφίων τν ν τ Πατρίδι μου Κορυτσ κειμένων πέντε ερν κκλησιν (…)»[81]. 
Ες τό 12ον ρθρον: «ρίζω καί διατάσσω παξ καί διά παντός φράγκα <15.000> (…) πέρ το ν θήναις πό τήν προστασίαν μου τς Α. Μεγαλειότητος τς Βασιλίσσης τς λλάδος Νοσοκομεον “Εαγγελισμός”». 
Ες τό ρθρον 13: «(…) ρίζω καί διατάττω ρητς καί ριστικς τ ποσόν φράγκα κατόν χιλιάδες 100.000 (…) πρός ντελ ποπεράτωσιν τς οκοδομς το ν τ πατρίδι μου καί πόλει Κορυτσ κειμένου ερο ναο το γίου μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, οτινος οκοδομή ρξατο πρό τινων τν π’ μο (…)»[82].κτός τν ς νω δωρεν Λιάκτσης–βραμίδης διέθεσε καί σεβαστά ποσά διά τούς πτωχούς μοδόξους καί λλοδόξους. 

Ατά ναγρφονται περιληπτικς στό κείμενο τς διαθήκης το ναστ. βραμίδη–Λιάκτση. μως ναλυτική ρευνα τς κ. δέλας σμυρλιάδου[83] δειξε τι  μεγάλος εεργέτης ναστάσιος βραμίδης–Λάκτσης ταν πολύ μετριοπαθής καί προσπαθοσε νά κρατήση σορροπίες ναντι τν φιλοαλβανν συμπατριωτν του Ε. Μάρκου καί Κωστούρη[84] πού τόν πίεζον πέρ τς δωρες γιά τά λβανικά γράμματα. δια ταν πεση καί ατο το δελφο του ∆ημητρίου βραμίδη πού κατοικοσε στήν Κορυτσ πού τόν παρτρυνε νά διδάσκεται λβανική γλσσα στό λληνικό σχολεο. διος, λλωστε, δεχόταν πιέσεις πό τό συγκεκριμένο κύκλο τν λβανιστν στήν Κορυτσ[85]. Παρ’ λες τίς πιέσεις τν λβανιστν ατο δέν κατόρθωσαν νά λάβουν οδεμα δωρεά πό τόν εεργέτη Λιάκτση γιατί πενέβησαν πολλοί παράγοντες. δημογεροντία Κορυτσς[86], ∆ημήτριος Μπιτζάτζου, Χριστάκης Ζωγράφου, Μ.Α. ∆ορούτης, πιτετραμμένος τς λληνικς Πρεσβείας Βουκουρεστίου καί φανες κληρικος δίως το Μητροπολίτου Κορυτσς, πο πτυχαν τό πιθυμητό ποτέλεσμα τς πλήρους κα μεγάλης δωρες μνον δι τήν λληνικήν κοινότητα Κορυτσς. 
μεγάλος θνικός Εεργέτης ναστάσιος βραμίδης–Λιάκτσης ξιος Κορυτσαος «παρά τίς πίμονες προσπάθειες πού δέχτηκε πό ποικίλους “λβανίζοντες” κύκλους τόσο το Βουκουρεστίου καί τς Κορυτσς σο καί πό τά λλα λβανικά κέντρα τς διασπορς τς Αγύπτου νήργησε τελικά πως καί ρχικά προβλεπόταν μέ συνείδηση καθαρά λληνική»[87]. Μέχρι τήν πιβολή το λοκληρωτισμο τά κπαιδευτήρια ΛΙΑΚΤΣΗ δέσποζαν[88] στόν χρο παραπλεύρως το κτιρίου . Μητροπόλεως Κορυτσς ως του κατεδαφίσθησαν πό τό κομμουνιστικό καθεστώς νβέρ Χότζα καί στήν θέση τους ψώθηκαν τά κτιριακά ξαμβλώματα τν κπαιδευτηρίων Σεβαστς Κυριαζ, φανατικς φιλοαλβανς προτεστάντισσας. πάρχουν μόνο πό τό να κτίριο τά θεμέλια, κτητορική πλάκα ρχική καταθριμματισμένη στό πόγειο, πως διαπιστώσαμε κατ τήν πιτόπου ρευνά μας. πάρχει βέβαια νέα κτητορική πλάκα στά λβανικά πού ναφέρεται στόν ρχικό δωρητή Λιάκτση. Σήμερα πιτροπή γκρίτων Κορυτσαίων, μέ λληνική συνείδηση, προσπαθε νά ποκαταστήση τήν ρχικήν θέληση το δωρητ νά νομάζονται δηλ. ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΤΗΡΙΑ ΑΝΑΣΤ. ΑΒΡΑΜΙ∆Η–ΛΙΑΚΤΣΗ.

Πηγή: Ελευθέριος Απ. Καρακίτσιος, Ο Ελληνισμός στην Μητροπολιτική Περιφέρεια Κορυτσάς, Διδακτορική διατριβή, απόσπασμα σελ. 127-130, βλ. εδώ.

Testamenti i Korçarit Anastas Avramidhi Lakce


Anastas Avramidhi Lakce
Testamenti i Anastas Avramidhit

“(...) Në B ukuresht të muajit Nëntor dt 16 të vitit 1893 – Anastas Avramidhi Lakce” (72)  përveç dhuratave tek të afëmit dhuron si më poshtë tek institucionet e tjera.
Dhurata e parë “(...) në kujtimin tim, në komunitetin e Krishter Orthodhoks Shqiptar të atdheut tim të dashur Korçës sasinë në franga prej 400.000, në letra ne vlerë të shtetit Helen (....)  me 4% përfitim vjetor etj (...)” {73}
Dhurata e dytë “(...) Të themelohet dhe të ruhet përgjithmonë në atdheun tim, Korçën, vitin e parë pas vdekjes sime një institucion bamirës dhe arsimbërës nëpërmjet një dyqani me artizanate ose punishte artizanati (...)  themelimi dhe ndërtimi i kësaj punishte bamirëse të arteve për të cilën caktoj dhe urdhëroj shumën e 16.000 frangave dhe përqindjen e saj vjetore (..)” {74}
Pyetja qëndron se si Lakce vetëshpallet në fillim “në origjinë shqiptare” dhe në dhuratë përmend “komunitetit shqiptar”. Por më poshtë përmend “gjashtë anëtarët e mësipërm të këshillit të trashëgimisë sime, të cilat do të zgjidhen çdo tre vjet nga komunitetit Shqiptar i Krishter i qytetit të Korçës duhet të lexojnë dhe të shkruajnë, me shkrim dore, greqisht (.....) “{75}
Në vazhdim përmend sërish se: “(...) Këshilli i çdo kohe, (që menaxhon) trashëgiminë time ka si detyrim dhe duhet të publikojë çdo vit në fund të çdo viti  nëpërmjet gazetës Helene që botohet në Trieste  “Neas Imeras” (...) ose në gazetë tjetër helene nëse ajo ndalon dhe të shpërndajë në atdhe të paktën 50 kopje në persona të ndryshëm (...)” (76)
Lakcja pati presion të madh nga shqiptarët në Bukuresht dhe për këtë arsye u shpreh në testamentin e tij se ishte shqiptar, kështu përmendet dhe nga vetë shqiptarët.
Më poshtë përmend se nëse do të vdiste në Rumani fjalimin në vdekjen e tij ta lexojnë “(....) në Greqisht njëri (...) cilido  të më lexojë fjalimin mortor në Greqisht (....)” (77)
Vazhdon ai vetë që të shkruajë dëshirën e tij se le 300 franga në gazetën “Nean Imeran” për publikimin e fjalimit në greqisht (...) (78).  Lakcja në trashëgiminë e tij, punishten, përveç se le një sasi shumë të madhe parash për mirëmbajtjen e saj në pikën 7, përmend gratë pa të ardhura dhe vajzat, që të mos paguajnë mësimet e tyre në profesionin që mësojnë. Mësuesit/et të paguhen për mësimdhënien mbi profesionet e ndryshme në punishte-(shkollën profesionale). Dëshira e tij ishte që të përforcohet me një shumë të mirë “(...) në dobi të (institucionit) të themeluar prej meje  në vitin 1867 në atdheun tim dhe  qytetin e Korçës Shkollës Fillore të djemve (...)” (79)
Kisha e Shën Gjergjit në Korçë

Dhuruesi, besimtari i krishter orthodhoks, siç dëshironte ai vetë të shkruhej emri i tij në hyrje të punishtes me fjalë të fundit frazën “Asgjë pa Zotin” (80) nuk harron Kishat e Shenjta Orthodhokse të Korçës. Porosit: “(...) për blerjen e veshjeve klerikale të pesë tempujve që gjenden në atdheun tim Korçën (....) “ (81).
Në nenin e 12-të : “Caktoj dhe urdhëroj 15000 franga të gjitha dhe përgjithmonë (.....) në dobi dhe mbrojtje të Spitalit, të Madhërisë së saj Mbretreshës së Greqisë, “Evangjelismo” të Athinës .
Neni 13: “(....) Caktoj dhe urdhëroj verbalisht dhe përfundimisht shumën prej 100 000 frangash (...) për përfundimin e ndërtimit të kishës së shenjtë të Dëshmorit të Madh Gjeorgjio, në atdheun tim dhe qytetin e Korçës, ndërtimi i të cilës filloi para disa vjetësh nga unë (...)” (82). Përveç dhuratave të mësipërme Lakce – Avramidhi disponoi shuma të konsiderueshme si për të varfërit e të njejtës fe me të si për ata që kishin besim tjetër.
Këto shkruhen në formë të përmbledhur në tekstin e testamentit të Anast. Avramidh Lakce. Por kërkimin analitik i znj Adela Ismirliadhu (83) tregoi se bamirësi i madh Anastas Avramidhi- Lakce ishte një person shumë i matur, i moderuar, dhe përpiqej që të ruante balancat përballë atdhetarëve të tij filoshqiptarë si E Marku dhe Kosturi (84) që i bënin presion për një dhuratë në dobi të edukimit në shqip. I njejtë ishte presioni dhe i atij vetë vëllait të tij Dhimitër Avramidhi i cili ushtronte presion që të mësohej gjuha shqipe në shkollat greke. Ai vetë, ishte nën presionin e një qarku të caktuar shqiptarësh në Korçë (85). Mgjth presionin shqiptarët nuk arritën të marrin asnjë dhuratë nga bamirësi Liakce sepse ndërhynë shumë faktorë. Dhimogjerondia e Korçës (86), Dhmitër Bizatzou, Kristaq Zografi, M.A Dhoruti, nën mbikqyrjen e Ambasadës Helene në Bukuresht, si dhe klerikë, që nuk shfaqeshin, e në veçanti Mitropoliti i Korçës arritën rezultatet e duhura të dhuratës së plotë e të madhe në dobi e vetëm për komunitetin Helen të Korçës.
Bamirësi i madh Kombëtar, Anastas Avramidhi-Liakce një Korçar i denjë “mgjth përpjekjet këmbëngulëse të shumë qarqeve të larmishme “shqiptaromane” sa në Bukuresht dhe në Korçë, sa dhe nga qëndra të jera shqiptare të diasporës së Egjiptit funksionoi si përfundim ashtu siç parashikohej me një ndërgjegjie të pastër helene” (87). Deri në imponimin e totalitarizmit  në institucionet arsimore Lakce mbizotëronin (88) pranë Mitropolisë së Shenjtë Korçë deri sa ato u rrënuan nga sistemi komunist i Enver Hoxhës dhe në vend të tyre u ngritën dështime ndërtuese të institucineve arsimore Sevasti Qiriazi, një filoshqiptare fanatike, protestante. Ekzistojnë akoma themelet e një ndërtese, pllaka themeltare e coptuar në bodrumet e Mitropolisë të cilën dhe e konstatuam gjatë kërkimit tonë në vend. Ekziston sigurisht një pllakë e re me mbishkrim në shqip e cila përmend në fillim dhuruesin Lakce. Sot një grup Korçarësh të shquar me ndërgjegjie helene, po përpiqet të realizojë dëshirën fillestare të dhuruesit që të quhen: INSTITUCIONET ARSIMORE ANAST. AVRAMIDHI LAKCE në Greqisht.
Burimi: Eleftherios Ap. Karakitsios Helenizmi në Zonën Administrative të Mitropolisë së Korçës. Studim Doktoraturë, pjesë nga fq 127-130, shikoni këtu
(përktheu për llogari të Pelasgos, K.K)

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οι ΗΠΑ αποστέλλουν 950 τεθωρακισμένα οχήματα στην Αλβανία.

Οι ΗΠΑ αποστέλλουν εσπευσμένα 70 θωρακισμένα οχήματα στην Αλβανία (πρώτη  αποστολή) ενώ τους επόμενους  μήνες θα αποσταλούν άλλα 180 τα οποία  θα ανέλθουν συνολικά σε  950, εξοπλίζοντας τον αλβανικό στρατό για χερσαίες επιχειρήσεις . Πρόκειται για μια σαφή και κατηγορηματική κίνηση της Ουάσιγκτον στα τεκταινόμενα στο Κοσσυφοπέδιο και την ένταση  που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες ημέρες.

Ηπειρώτες Ευεργέτες της Τουρκοκρατίας και Ελληνοκρατίας

Το Ισλαμικό Κράτος στρατολογεί «φουρνιές» Αλβανών από Σκόπια και Κοσσυφοπέδιο