Το Ζβερνέτσι δεν είναι ένας ακόμη τόπος πάνω στον χάρτη. Είναι άνθρωποι, μνήμες και ιστορία. Για τους βαρβάρους, όμως, όλα αυτά είναι αδιάφορα. Γι’ αυτούς πρόκειται απλώς για μία ακόμη παραλία που λιμπίστηκαν.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’90 περπάτησα σε αυτά τα μέρη για μία ολόκληρη εβδομάδα.
Τα υπολείμματα του κομμουνισμού και, κυρίως, εκείνα του «πολέμου» του 1997 ήταν τρομακτικά για κάποιον που ζούσε ήδη στη Θεσσαλονίκη, παρότι είχαν περάσει μόλις λίγα χρόνια από τότε που είχα φύγει από την Αλβανία.
Την εποχή που οι περισσότεροι αναζητούσαν έναν δρόμο διαφυγής από τη χώρα, ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος προσπαθούσε να πείσει ότι υπήρχε και ένας άλλος δρόμος: ο δρόμος της δημιουργίας και της ελπίδας. Όχι με λόγια, αλλά με πράξεις. Στο νησάκι του Ζβερνέτσι, που δεν κατοικούνταν παρά μόνο από την πίστη και την ιστορία, δημιούργησε φοιτητικές κατασκηνώσεις.
Ήταν μία εβδομάδα γεμάτη εκπλήξεις:
Το μοναδικό φυσικό τοπίο και η πλούσια ιστορία του τόπου.
Η συναναστροφή με αδελφούς ορθόδοξους φοιτητές από κάθε γωνιά της Αλβανίας και όχι μόνο.
Ο υπεύθυνος της κατασκήνωσης, ένας μοναχός και αρχιτέκτονας από το Άγιο Όρος, με μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία.
Το αποκορύφωμα, όμως, ήταν η συμμετοχή του ίδιου του Αρχιεπισκόπου ως απλού κατασκηνωτή για μία ημέρα. Μιλήσαμε, φάγαμε, παίξαμε βόλεϊ, προσευχηθήκαμε μαζί. Αυτό όμως που έμεινε ανεξίτηλα χαραγμένο στη μνήμη μου ήταν η έντονη συγκίνησή του κατά τον απογευματινό περίπατο προς το εξωκλήσι της Αγίας Τριάδας.
Έκπληξη αποτέλεσε επίσης για μένα το γεγονός ότι τα δύο γειτονικά χωριά, η Νάρτα και το Ζβερνέτσι, διατηρούσαν ζωντανή την ελληνική γλώσσα, παρόλο που δεν αναγνωρίζονταν ως μειονοτικά από το αλβανικό κράτος όπως τα δικα μας στους Αγίους Σαράντα.
ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΟΥ ΖΒΕΡΝΕΤΣΙ
Αργότερα επέστρεψα στο Ζβερνέτσι, όχι σωματικά, αλλά μέσα από τα βιβλία και τη μελέτη των μνημείων. Η εκκλησία της μονής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και εξακολουθεί να κρύβει αρκετά μυστήρια.
Οι ειδικοί δεν συμφωνούν για τον χρόνο κατασκευής της, τον οποίο τοποθετούν από τον 10ο έως και τον 14ο αιώνα.
Ο Τάφος
Στο δάπεδο του ναού βρίσκεται μια μαρμάρινη πλάκα διαστάσεων 187 x 67 εκ., η οποία μοιάζει με κάλυμμα σαρκοφάγου και φέρει την επιγραφή:
«Ενθάδε κείται Κόνδος Καραντζάς, ανήρ ευγενής εκ γένους ευγενούς, κλάδος ευγενής».
Ο θεολόγος - αρχαιολόγος Θεοφάν Πόπα θεωρούσε ότι πρόκειται για τον τάφο του Αργυρού Καρατζά, ο οποίος είχε σταλεί στο Δυρράχιο από τον αυτοκράτορα Ιωάννη Β΄ Κομνηνό. Η οικογένεια Καρατζά συγκαταλεγόταν στις σημαντικότερες και μακροβιότερες αριστοκρατικές οικογένειες της Κωνσταντινούπολης.
Τόπος Εξορίας
Αναφορά στο μοναστήρι κάνει ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδας Δημήτριος Χωματηνός (12ος–13ος αιώνας). Αξιοσημείωτη είναι και εκείνη του Eqrem Bej Vlora (19ος–20ός αιώνας), ο οποίος μάλιστα επικαλείται ένα χρονικό των Νορμανδών. Πρόκειται για δύο παρόμοιες αφηγήσεις, σύμφωνα με τις οποίες αρχόντισσες από την Κανίνα (σημαντικό διοικητικό κέντρο του Βυζαντίου) μεταφέρθηκαν στο Ζβερνέτσι ως εξόριστες.
Η σημερινή εξουσία μπορεί να διαθέτει αστυνομία, νόμους και διοικητικούς μηχανισμούς. Ο πολιτισμός όμως διαθέτει κάτι ισχυρότερο: τη διάρκεια μέσα στον χρόνο.
Η βία, οι περιφράξεις και οι απαγορεύσεις είναι στιγμές. Ο πολιτισμός είναι αιώνες.
Οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Οι επενδυτές έρχονται και παρέρχονται. Οι σχεδιασμοί αναθεωρούνται. Όμως η ιστορία, η μνήμη και τα μνημεία παραμένουν. Και εκεί όπου η βαρβαρότητα πιστεύει πως νίκησε, η ιστορία αποδεικνύει ξανά και ξανά ότι, αργά ή γρήγορα, ο πολιτισμός βρίσκει τον τρόπο να επιβιώνει.
04/06/2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Η ιστοσελίδα μας προάγει τον πολιτισμένο διάλογο και τη γόνιμη ανταλλαγή απόψεων. Παρακαλούμε θερμά, πριν σχολιάσετε:
Να διατηρείτε ευγένεια και σεβασμό προς όλους τους συνομιλητές.
Να αποφεύγετε προσβλητικούς ή υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς.
Να στηρίζετε τις απόψεις σας με επιχειρήματα και καλή διάθεση.
Να μην κάνετε χρήση λεκτικής βίας, ειρωνείας ή φανατισμού.
Τα σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό ή προσβλητικό περιεχόμενο δεν θα δημοσιεύονται.
📌 Θυμηθείτε: η ελεύθερη έκφραση είναι πολύτιμη όταν συνοδεύεται από σεβασμό, σοβαρότητα και αληθινό ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο και την αλήθεια.
Σας ευχαριστούμε που συμβάλλετε σε έναν πολιτισμένο και δημιουργικό διάλογο.
..........................
Komentet e lexuesve
Faqja jonë promovon dialogun e qytetëruar dhe shkëmbimin e frytshëm të mendimeve. Ju lutemi, para se të komentoni:
Tregoni mirësjellje dhe respekt ndaj çdo bashkëbiseduesi.
Shmangni fjalët fyese apo përçmuese.
Mbështetni mendimet tuaja me argumente dhe frymë bashkëpunimi.
Mos përdorni gjuhë të dhunshme, ironi poshtëruese apo fanatizëm.
Komentet me përmbajtje fyese, raciste apo përçarëse nuk do të publikohen.
📌 Mbani mend: liria e shprehjes është e vlefshme vetëm kur shoqërohet me respekt, maturi dhe dashamirësi ndaj të tjerëve dhe ndaj së vërtetës.
Ju falënderojmë që kontribuoni në një dialog të qytetëruar dhe konstruktiv