Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Το λεύκωμα του Μιχάλη Παντούλα για τον Άγιο Κοσμά - Albumi i Mihail Pantulës për Shën Kozmain!



Πρόσφατα ολοκληρώθηκε και βγήκε στην κυκλοφορία μια σπουδαία εργασία του φιλόλογου, πρώην βουλευτή Ιωαννίνων Μιχάλη Παντούλα. Πρόκειται για κάτι όχι συνηθισμένο τόσο αυτού καθ εαυτού σαν εργασία όσο και στην υλοποίηση της σε επίπεδο έρευνας και υλοποίησης της έκδοσης.
Είναι το λεύκωμα στο οποίο περιλαμβάνονται αγιογραφίες αφιερωμένες στον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό σε τοιχογραφία, φορητές εικόνες κ.α. υλικό από τον ευρύτερο Βαλκανικό χώρο και κατά την περίοδο απ’ το μαρτύριο του Αγίου έως την επίσημη αγιοκατάταξη του   απ’ το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 1961.
Έργο – αφιέρωμα στην τιμή και τη φήμη ενός τόσο αγαπητού Αγίου στον ορθόδοξο λαό και ειδικά εδώ στα μέρη της Ηπείρου όπου η παρουσία του είναι ζωντανή έως σήμερα. Λεύκωμα υψηλής αισθητικής και ταυτόχρονα ιστορικό ντοκουμέντο. Με την τεκμηρίωση κάθε εικόνας – θέμα που έχει συμπεριλάβει στο έργο ο κ. Παντούλας μας περπατάει προσεκτικά και με επιχειρήματα στην ιστορία του τόπου και κάνει την αναδρομή του μνημείου στο οποίο βρέθηκε η τοιχογραφία ή η φορητή εικόνα.
Δεν έχουμε τις γνώσεις να κρίνουμε. Προφανώς όμως έστω και ένα γρήγορο ξεφύλλισμα του βιβλίου αφήνει την αίσθηση της υπερηφάνειας. Πλέον των 20 θεμάτων που παρουσιάζει είναι απ’ το χώρο μας, της Μητροπόλεως Αργυροκάστρου και ευρύτερα της Μέσης Αλβανίας δηλαδή της Μουζακιάς. Μάλιστα χωρίς πολλά σχόλια και λόγια, μόνο με την ιστορική τοιχογραφία (1960) απ’ τη Μπουμπουλίμα της Λούσνιας  διαψεύδονται και απορρίπτονται όλα τα ψεύδη που γράφονται κατά καιρούς σε αλβανικά ΜΜΕ για το ρόλο του Αγίου Κοσμά και την εκτίμηση που έχαιρε στους πληθυσμούς της ευρύτερης περιοχής εδώ.
Έργο κοπιώδες απ’ τον Μιχάλη Παντούλα να συγκεντρώσει το όλο υλικό (απ’ την Αλβανία και όλη την Ελληνική επικράτεια) και να το μελετήσει και ταξινομήσει με πολλαπλά κριτήρια: χρονολογικά, ζωγραφικά, θεματικές ενότητες κ.α. Αλλά που στο τέλος προφανώς ξεκουράζει.
Μια λαμπάδα στον Άγιο Κοσμά των Ελλήνων και της Οικουμένης, στον Άγιο τον Σκλάβων που στην ουσία ήταν των Ελεύθερων Άγιος και Πρεσβευτής. Είναι το τάμα ίσως του ερευνητή για να αποδείξει ότι ο Κοσμάς ο Αιτωλός είχε απ’ τα πρώτα του κιόλας κηρύγματα και  μετά με τον μαρτυρικό του θάνατο θεωρηθεί άγιος στη συνείδηση του λαού.
Ένα χρήσιμο βιβλίο που απευθύνεται όχι μόνο σε ανθρώπους με ειδικό ενδιαφέρον την τέχνη, τον πολιτισμό ή την  ιστορία. Στον κάθε πιστό που σέβεται και τιμά τη μνήμη του Αγίου είναι επίσης ένα ωφέλιμο βιβλίο για τη βιβλιοθήκη του.


Kohët u fundit u përfundua dhe doli në qarkullim një punë e madhe shkencore e filologut, ish deputetit të Janinës z. Mihal Pandula. Bëhet fjalë për diçka jo kaq të zakonshme sa për vetë punën si dhe për materializimin e nivelit të kërkimit dhe materializimin e botimit.
Është një album tek i cili përfshihen afreske që i janë dedikuar Shën Kozma Etolosit si në murre ashtu dhe në ikona të lëvizëshme etj, material i mbledhur në zonën e gjërë të Ballkanit dhe gjatë periudhës nga martirizimi i Shenjtorit deri në rënditjen e tij ndër shenjtorët nga Patriarkana Ekumenike më 1961.
Një punë dedikuar nderit dhe famës së një shenjtori  kaq të dashur në popullin orthodhoks dhe në veçanti këtu në zonën e Epirit ku dhe prezenca e tij është e gjallë deri më sot. Një album i një estetike të lartë dhe në të njejtën kohë dokument historik. Me informacion në çdo ikonë – çështje që ka përfshirë në veprën e tij z Pandula ka ecur me kujdes dhe me argumenta në brendësi të historisë së vendit dhe bën një rrugëtim të monumentit në të cilin u gjend ikona murale ose ajo e lëvizëshme.
Nuk kemi njohuritë që të gjykojmë. Por duket qartë me një shfletim të shpejtë se libri të le një përshtypje krenarie. Më shumë se 20 nga temat që paraqit janë nga ambjenti ynë, i Mitropolisë së Gjirokastrës dhe më gjërë në Shqipërinë e Mesme dmth të Myzeqesë. Bile pa shumë komente dhe fjalë, vetëm me ikonën murrale të (1960) nga Bubullima e Lushnjës përgënjeshtrohen dhe përjashtohen të gjitha ato gënjeshtra që shkruhen në kohë të ndryshme në mediat Shqiptare për rolin e Shën Kozmait dhe vlerësimin që gëzonte ndër popullatat e zonës.
Një vepër e  lodhshme nga Mihali Pandula që përqëndron të gjithë materialin (nga Shqipëria dhe e gjithë zona Helene) që ta studiojë dhe ta klasifikojë me kritere të shumëllojshme: kohore, artistike, kapituj tematikë etj Por që në fund me patjetër që çlodh.
Një qiri për Shën Kozmain e Helenëve  dhe itë Ikumenit,  Shenjtit të Skllevërve, që në esencë ishte Shenjtori  dhe Ambasadori i të lirëve. Është ndoshta një dedikim i kërkuesit që të vërtetojë se Shën Kozma Etolosi ishte konsideruar që prej predikimeve të tij të para dhe më pas, me vdekjen e tij martirizuese,  si një shenjtor në ndërgjegjie popullore.
Një libër i mirë i cili iu drejtohet jo vetëm personave me interes të veçantë ndaj artit, kulturës ose historisë. Çdo besimtari që respekton, çmon dhe nderon kujtimin e Shenjtorit ky libër është i dobishëm për bibliotekën e tij.  

Përktheu Pelasgos





Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ηπειρώτες Ευεργέτες της Τουρκοκρατίας και Ελληνοκρατίας

Αποκαλύπτουμε : Αίτημα στον ΟΗΕ για την εδαφική αποκατάσταση της Αλβανίας με Ελληνικά εδάφη, ετοιμάζει ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα.

Το αίτημα αυτό προς ΟΗΕ και Διεθνείς Οργανισμούς έχουν ήδη υπογράψει όλοι οι βουλευτές που ¨ελέγχει ¨ ο Έντιι Ράμ , Αλβανοί βουλευτές των Σκοπίων, αλλά και του Μαυροβουνίου . 


Το αίτημα αυτό θα συνοδεύεται από χιλιάδες υπογραφές Αλβανών που θα δηλώνουν μόνιμη κατοικία ή τόπο εργασίας "Ελλάδα¨ και φυσικά από τους "Τσάμηδες" που υπογράφουν από τους πρώτους, ως "δεδιωγμένοι" από τις "αλύτρωτες" εστίες τους. 


Μην ξεχνάμε ότι , το 52% των αλλοδαπών ̟ που διαµένουν στην Ελλάδα έχουν Αλβανική υπηκοότητα. ( δεν θέλουμε να τους κάνουμε την ζωή δύσκολη ). 


Οι οπαδοί της ¨Μεγάλης Αλβανίας ¨ και του Αλβανικού Μεγαλοϊδεατισμού , με τις ευλογίες και την ενθάρρυνση του Αλβανού πρωθυπουργού ¨γυρίζουν¨ στα προς προσάρτηση "Αλβανικά εδάφη" και συλλέγουν χιλιάδες υπογραφές. 


Ξυπνήστε ! 
Το πρόβλημα που θα ανακύψει εξαιτίας της αδράνειά μας , κρίνεται εξαιρετικά σοβαρό , αφού , θα δημιουργήσει ¨προ ανάχωμα¨ υπέρ της Αλβανίας στο διεθνές δίκαιο με σκοπό να γίνει πεπ…

Αναμνήσεις από το άνοιγμα των εκκλησιών στη Β. Ήπειρο και η πρώτη ελεύθερη Ανάσταση το 1992

Ἡ Ἀλβανία κάτω ἀπό τήν ἐξουσία τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος ὑπῆρξε τό μοναδικό συνταγματικά ἀθεϊστικό κράτος στόν κόσμο, κατά τήν περίοδο 1967-1990. Τήν περίοδο αὐτή ἀπαγορεύθηκε κάθε θρησκευτική ἱεροπραξία, καταστράφηκαν ἐκ θεμελίων οἱ περισσότεροι τόποι λατρείας, ἐνῶ ἀπεσχηματίστηκαν ὅλοι οἱ ἱερεῖς, καί πολλοί ἀπό αὐτούς ἐξορίστηκαν ἤ πέθαναν μαρτυρικά στίς φυλακές. Ἀπό τό 1976 ἐπίσης ἀπαγορεύθηκαν διά νόμου ὅλα τα χριστιανικά ὀνόματα. Ἡ ἀπαγόρευση αὐτή ἔπληξε ὅλους τούς ἀλβανούς πολίτες, ἀλλά ἰδιαίτερα τούς βορειοηπειρῶτες ἀδελφούς μας, γιά τούς ὁποίους ἡ ὀρθόδοξη πίστη ἦταν βασικό συστατικό τῆς ἐθνικῆς τους ἰδιοπροσωπίας. Βασική ἀρχή τοῦ Κόμματος Ἐργασίας τῆς Ἀλβανίας ἦταν: «Κύριος σκοπός τοῦ κράτους εἶναι ἡ παραγωγή. Ὅποιος δέν παράγει, ὅπως οἱ ἱερεῖς, δέν ἔχει θέση στή νέα μας κοινωνία». Ἔτσι μέχρι τό 1990 οἱ ἀδελφοί μας ἔμεναν ἀβάπτιστοι, ἀστεφάνωτοι, ἀλειτούργητοι, ἀκήδευτοι, (μέ ἐλάχιστες ἐξαιρέσεις ἱερέων πού μέ κίνδυνο τῆς ζωῆς τους τελούσανν κρυφά κάποια μυστήρια).          …