Πελασγός Κορυτσάς- Pelasgos Korçë

Ραφαήλ Γκρινιώτης ( Rafail   Grinjoti ), ένας θρύλος που μεσουράνησε στο Μεσοπόλεμο και λίγο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν έγινε όμως ευρύτερα γνωστός στην Ελλάδα. Αντίθετα ανέδειξε την πυγμαχία στη γειτονική Αλβανία και την έκανε ευρύτερα γνωστή στο κόσμο του αθλήματος.

Ν. Ι. Μέρτζος Η Μοσχόπολη υπήρξε η μεγαλύτερη αμιγώς ελληνική πόλη της Βαλκανικής Ενδοχώρας από τον 16 ο αιώνα μέχρι τα τέλη του 18 ου . Κτισμένη αμφιθεατρικά σε ένα υψίπεδο κοντά στην Κορυτσά ανέπτυξε μια κάθετη παραγωγική οικονομία… Υπάγονταν απ’ ευθείας στη Βαληντέ Σουλτάνα, τη Βασιλομήτορα, και ήταν αυτόνομη πολιτεία άβατη στους Μουσουλμάνους. Οι κάτοικοί της, προσήγγιζαν τις 60.000 στην ακμή της, σύμφωνα με τον Πουκεβίλ.

Ανάμεσα στα κορυφαία ονόματα καλλιτεχνών της αλβανικής θεατρικής σκηνής και του κινηματογράφου συγκαταλέγονται και ορισμένα που προέρχονται από τις βλάχικες κοινότητες, που ήταν διάσπαρτες στην γη των Τόσκηδων -τη Μουζακιά (στον Αυλώνα, την Φιέρι, την Λούσνια κ.α), καθώς και από αυτή των Τιράνων. Ηθοποιοί που αγαπήθηκαν από το κοινό και καταξιώθηκαν μέσα από την δημιουργία ποιοτικών έργων, βάζοντας έτσι την δική τους ανεξίτηλη σφραγίδα στην τέχνη και γενικότερα στην πολιτιστική και πνευματική ζωή του τόπου που γεννήθηκαν και ανατράφηκαν... Sander  (Aleksander)   Prosi Γ εννήθηκε στη   Σκόδρα   στις 6 Ιανουαρίου του 1920 και όταν τελείωσε το δημοτικό συνέχισε τις γυμνασιακές του σπουδές στα  Τίρανα . Η οικογένεια του καταγόταν από  την  Μπελίτσα  (βλαχοχώρι δυτικά της Στρούγκας), ήταν εγκατεστημένη στη Σκόδρα και αργότερα μετοίκησε στα Τίρανα, όπου από τον 18ο αι. είχε σχηματιστεί κοινότητα Βλάχων προερχόμενων από τον νότο.  Οι άνδρ...

Πρωτοπόρος κινηματογραφιστής και φωτογράφος στον χώρο των Βαλκανίων, ο Μίλτος Μανάκης γεννήθηκε σαν σήμερα το 1882 στην Αβδέλα Γρεβενών. Με τον φακό του κατέγραψε πολύ σημαντικές στιγμές στην περίοδο των έντονων κοινωνικοπολιτικών αλλαγών στα Βαλκάνια. Επιμέλεια: Τόνια Γκόρου

Σκληρή απάντηση δίνει ο Μιχ. Μαγειρίας, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων (ΠΟΠΣΒ) και Πρόεδρος της Παγκόσμιας Βλαχικής Αμφικτιονίας(ΠΒΑ) σε συνέντευξη του στην εφημερίδα “Πρωινός Λόγος”.

Η Ένωση Αρουμάνων Αλβανίας μαζί με τον ειδικό  Ρουμάνο  Υπουργό Εξωτερικών για τους Ρουμάνους απανταχού στο Κόσμο. Επί εκατόν  πενήντα χρόνια περίπου,  η ρουμάνικη προπαγάνδα που στοχεύει τους Ελληνόβλαχους της Αλβανίας συνεχίζεται ακάθεκτη. Μετά από μια παύση κατά τα χρόνια της δικτατορίας, το 1991 ξανάρχισε πιο έντονα. Τα μέσα ήταν πάρα πολλά και είχαν το στήριγμα του Αλβανικού κράτους. Χρησιμοποιούν τα πάντα. Δημιούργησαν συλλόγους αρουμάνων ( που στην ουσία από την ίδια την λέξη σημαίνει όχι-ρουμάνοι ή μη –ρουμάνη δηλαδή αν και έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά δεν είναι ρουμάνοι) , προσέφεραν υποτροφίες, σπουδές, διαβατήρια τα πάντα. Η προπαγάνδα τους κυρίως, βασίζεται σε δύο σκέλη: 1.       Η προσέγγιση της Αλβανίας μέσω μια φιλικής προπαγάνδας που στηρίζει την ψεύτικη της ιστορία. Έτσι, η Ρουμανία, μέσω των ανώτατων της ιδρυμάτων,  δέχονται ανοιχτά την ύπαρξη Αλβανικής Μειονότητας στην Ρουμανία η οποία μεγαλούργη...

Βιβλίο Ασκήσεων Αριθμητικής του Δημοτικού Σχολείου Νίτσας Πόγραδετς, 1903 Η Κορυτσά, μετά τη Μοσχόπολη, είναι διαχρονικά μία από τις δυναμικές μητροπολιτικές εστίες των Ελλήνων Βλάχων. Σήμερα, στην πόλη της Κορυτσάς διασώζεται ακόμη η ελληνοβλαχική κληρονομιά της Μοσχόπολης. Οι Βλάχοι της συγκεκριμένης περιφέρειας, λάμπρυναν με τα έργα και τις δραστηριότητες τους τα ελληνικά γράμματα και την ιστορία. Είχαν ιδρύσει τα πρώτα ελληνικά σχολεία, ανέδειξαν μεγάλες προσωπικότητες και τίμησαν την παράδοση του Γένους. Η  Νίτσα  του Πόγραδετς είναι μια από τις αιώνιες πατρογονικές βλάχικες εστίες της μητροπολιτικής περιφέρειας Κορυτσάς που ακολουθούσε, όπως και οι υπόλοιπες, την πνευματική και οικονομική πρόοδο της ξακουστής Μοσχόπολης. Ενθυμήματα και κειμήλια αυτής της περιοχής είναι αδύνατο να μας αφήσουν ασυγκίνητους. Ο κ. Μπεν Βρέτο φωτογράφησε το εξώφυλλο του βιβλίου των  Ασκήσεων Αριθμητικής  που δ...

Γράφει ο  Δημήτρης Μεκάσης Οι κάτοικοι της Φλώρινας και του Μοναστηρίου είχαν πάντα καλές σχέσεις, καθώς η απόσταση που τους χωρίζει είναι μικρή. Και οι δυο πόλεις χτίστηκαν δίπλα στις αρχαίες πόλεις, όταν αυτές καταστράφηκαν. Το Μοναστήρι χτίστηκε δίπλα στην αρχαία Ηράκλεια, σε ένα τόπο όπου υπήρχε ένα μεγάλο μοναστήρι και ο τεράστιος ναός της Παναγίας της Πελαγονίτισσας. Ένας ποταμός, ο Υδραγόρας, έρεε κοντά στο μοναστήρι, όπου οι καλόγεροι είχαν πολλούς νερόμυλους, και από το άλεσμα των γεννημάτων συντηρούσαν την μονή.  Σε αυτόν τον τόπο ιδρύθηκε η νέα πόλη και πήρε το όνομα Μοναστήρι, από την μονή της Παναγίας της Πελαγονίτισσας. Αργότερα Σέρβοι και Βούλγαροι κατοίκησαν στην πόλη μαζί με του Έλληνες. Οι πληθυσμοί αυτοί ονόμασαν το Μοναστήρι, «Όμπιτελ», που σημαίνει «μοναστήρι» στα μεσαιωνικά σλάβικα. Από την λέξη «Όμπιτελ» βγαίνει η ονομασία «Μπίτολα», που είναι η σημερινή επίσημη ονομασία της πόλης. Μετά την κατάληψη της πόλης από τους τούρκους, το 1385, ό...