ΑΡΜΕΝΙΟΙ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΕΣ… ΕΚΑΨΑΝ ΤΗΝ ΣΜΥΡΝΗ ΤΟ 1922

Γράφει ο Νίκος Χειλαδάκης

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1922 oι Τσέτες είχαν ήδη μπει στην Σμύρνη, η πόλις καίγονταν και οι χριστιανοί σφάζονταν στην προκυμαία, πολλοί έπεφταν στην θάλασσα να σωθούν από τις φλόγες, πνίγονταν και τα πτώματα σκέπαζαν τα νερά.

Ο μεγάλος θριαμβευτής και εμπνευστής αυτής της σφαγής, ο Μουσταφά Κεμάλ, ο Γαζί πλέον, κοίταζε απαθής από ένα εξώστη ψηλά την μεγάλη αυτή σφαγή και την πυρπόληση της Σμύρνης. Σε μια στιγμή γύρισε απότομα στους παρευρισκόμενους πίσω του και τους φώναξε δυνατά : «Κοιτάξετε αυτή την σκηνή. Απόψε γίνεστε μάρτυρες του τέλους μιας εποχής. Αυτή η πυρκαγιά είναι ένα σύμβολο. Συμβολίζει την τελική απαλλαγή της πατρίδας μας από τους προδότες και τους εμπορίσκους. Από εδώ και πέρα η Τουρκία ελεύθερη και εξαγνισμένη δεν θα ανήκει παρά μόνο στους Τούρκους», ( Από την βιογραφία του Κεμάλ με τον τίτλο «Moustafa Kemal ou la mort d un empire», του Γάλλου ιστορικού ερευνητή Benoist-Menchin, ). Με αυτές τις κυνικές φράσεις μπροστά στις εκατόμβες των χριστιανών θυμάτων, ο Μουσταφά Κεμάλ αγνάντευε με ένα ποτήρι ακλοόλ, την μεγάλη σφαγή της Σμύρνης. Δεν έκανε τίποτα για να σώσει τους χιλιάδες νεκρούς αυτής της σφαγής που τόσο αδρά περιγράψανε πολλοί μάρτυρες, όπως η Μαρτζορί Χαουτζπιάν στο έργο της, «Η Σμύρνη στις Φλόγες», ο πρόξενος των ΗΠΑ στην Σμύρνη, George Horton, και πολλοί άλλοι.

Πέρασαν πολλές δεκαετίες από εκείνο το αιματηρό θλιβερό ιστορικό ολοκαύτωμα της ιστορικής Σμύρνης, της «Σμύρνης των Γκιαούρηδων», της Σμύρνης που έζησε την μεγαλύτερη σφαγή στην μακρόχρονη ιστορία της και φαίνεται πως κάποιες τύψεις από εκείνη την τραγωδία εξαναγκάζουν ακόμα και σήμερα τους Τούρκους να προβάλλουν διάφορες επιθυμητές εκδοχές για την πυρπόληση επιδιώκοντας να ανατρέψουν την ιστορική αλήθεια, ότι δηλαδή οι ίδιοι οι Τούρκοι έκαψαν την Σμύρνη στις 13 Σεπτεμβρίου του 1922.

Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε στην Τουρκία μια έκδοση του ιστορικού περιοδικού, «Derin Tarih», όπου παρουσιάζετε μια καινούργια άποψη για την πυρπόληση της Σμύρνης. Η άποψη αυτή διαφημίστηκε και με ανάλογα άρθρα προβολής σε πολλές τουρκικές εφημερίδες όπως η Yeni Şafak και η Radikal. Σύμφωνα λοιπόν με την Ayşe Hür, Τουρκάλα συγγραφέα του μεγάλου αφιερώματος για την καταστροφή της Σμύρνης, η μεγάλη πυρκαγιά άρχισε συγχρόνως σε πολλά σημεία στις 13 Σεπτεμβρίου και μόνο μετά από δυο μέρες τέθηκε μερικώς υπό έλεγχο αφού είχε κάψει μεγάλο μέρος της ελληνικής συνοικίας καθώς και μεγάλα τμήματα της αρμενικής. Η φωτιά όμως εν μέρει συνεχίζονταν μέχρι τις 18 Σεπτεμβρίου ολοκληρώνοντας το έργο της. Η Τουρκάλα συγγραφέας του αφιερώματος αφού απέκλεισε κάθε πιθανότητα να έκαψαν την Σμύρνη οι Τούρκοι και αφού αναρωτιέται σαν σοβαρή εκδοχή να… την έκαψαν οι ίδιοι οι Έλληνες για να πάρουν εκδίκηση για την ήττα τους στο μέτωπο, τελικά καταλήγει στο «ιστορικό» της συμπέρασμα ότι την Σμύρνη μάλλον την έκαψαν… Αρμένιοι Τσέτες, δηλαδή Αρμένιοι οπλισμένοι ληστές μαζί με τους Έλληνες που υποχωρούσαν άτακτα.

Για να στηρίξει δε την άποψη αυτή, παραθέτει τις μαρτυρίες των γνωστών, Nureddin Paşa, ο οποίος όπως είναι γνωστό παρέδωσε τον μητροπολίτη Χρυσόστομο στον όχλο για να τον λυντσάρει, καθώς και την μαρτυρία της Halide Edip Hanım, την τότε σύντροφο του Μουσταφά Κεμάλ, καθώς και του Yusuf Kemal, τότε υπουργού Eξωτερικών του Μουσταφά Κεμάλ. Αλλά το εκπληκτικό είναι πως αφού παραθέτει όλες αυτές τις υποτιθέμενες μαρτυρίες που αποδείκνυαν ότι την Σμύρνη δεν την έκαψαν οι Τούρκοι, τελικά φτάνει στο συμπέρασμα ότι… παραμένει το ιστορικό ερώτημα ποιοι έκαψαν την Σμύρνη. Αναφέρει και το ιστορικό βιβλίο, «Hatıralar», δηλαδή «Αναμνήσεις», του İsmet İnönü, του γνωστού υπαρχηγού του Κεμάλ και μετέπειτα πρόεδρο της Τουρκιάς, Στο βιβλίο αυτό ο İnönü ενώ αναφέρετε στην πυρκαγιά δεν δίνει κάποια ένδειξη για το ποιος τελικά έβαλε την φωτιά και κατέστρεψε ουσιαστικά κάθε ίχνος ελληνικής παρουσίας στην ιστορική αυτή ελληνικότατη πόλη της Μικράς Ασίας που μέχρι σήμερα οι ίδιοι οι Τούρκοι την ονομάζουν… «Γκιαούρ Ισμίρ».

Η ιστορία της καταστροφής και της σφαγής της Σμύρνης έχει γραφεί προ πολλού και παρά τις σύγχρονε φιλόδοξες προσπάθειες των Τούρκων να την αλλάξουν, εκτός από εσωτερική κατανάλωση δεν μπορούν να πείσουν κανένα σοβαρό ερευνητή. Οι ερινύες της σφαγής θα κυνηγούν πάντα τους ενόχους όσο και αν προσπαθούν να τις ξεγελάσουν με τα ιστορικά τους καμώματα… τύπου Ρεπούση.

ΝΙΚΟΣ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ
Δημοσιογράφος-Συγγραφέας-Τουρκολόγος
www.nikosxeiladakis.gr

Nga jeta e Shën Serafimit

                                  

Përmbajtja në të ngrënë

Shenjtori e kalonte jetën e tij në shkretëtirë me një vetpërmbajtje të madhe në të ngrënë. Në fillim hante bukë, në më të shumtan e rasteve bajate. E merrte zakonisht të Dielën për  gjithë javën. Ashtu siç na thotë një burim një pjesë ua jepte kafshëve dhe zogjve të pyllit që e donin dhe afroheshin në vëndin që ai lutej. Hante gjithashtu edhe perime nga kopshti i tij. Kishte bërë një kopësht perimesh që sa të qe e mundur të mos i bëhej barrë manastirit. Stareci dëshironte,sipas traditës të Apostull Pavlit, të ushqehej me duart e tij. Më vonë, filloi të mos hajë as bukë.Kishte marrë bekim nga igumeni Isaia që të ushqehej vetëm me kokrra patate, rrepa, presh dhe një bimë që quhej snit. Javën e parë të kreshmës së madhe, nuk vinte asgjë në gojë, deri të shtunën kur kungohej. Më vonë përparoi në kreshmë me një shkallë të pabesueshme. Jetoi dy vjet me rradhë pa marrë asgjë nga manastiri. Vëllezërit çuditeshin dhe pyesnin se me çfarë jetonte në dimër, por ai i fshihte me ngulm përpjekjet e tij. Pak para vdekjes i tha një njeriu të tij të besuar:

- E di se ç’është sniti? Këtë bimë e mblidhja, e vija në një tenxhere të vogël dhe e vija mbi sobë duke e zierë me ujë. Bëhej një gjellë e shkëlqyer.

- Mos vallë është sniti diçka alegorike? – pyeti folësi.

- Ju nuk e njihni se çfarë është? Unë jetova për shumë kohë duke ngrënë vetëm këtë bimë të cilën e përgatisja vetë.

- Po në dimër at ku e gjeje?

- Në dimër e haja të thatë. Vëllezërit e manastirit çuditeshin se si jetoja, por unë nuk ua thoja arsyen, vetëm ty po ta them.

- Sa herë haje snit në kohën e njëmijë ditëve?

Stareci i dha përgjigjen e saktë por bashkëfolësi e harroi.

Të dielën dhe festat vinte në manastir. Mbrëmësoren dhe mëngjesoren e ndiqte në kishën e spitalit dhe në Liturgjinë Hyjnore kungohej gjithnjë.

Pastaj shkonte në qelinë e tij deri në mbrëmësoren e ditës tjetër. Në këto orë priste vëllezërit  të cilët vinin për të zgjidhur çështje të ndryshme shpirtërore. Pas orës së mbrëmësores merrte bukën dhe shkonte në shkretëtirë.

Javën e parë të kreshmës së madhe e kalonte në manastir. Në këto ditë përgatitej, rrëfehej dhe kungohej. Ati i tij shpirtëror prej shumë kohësh ishte at Isaia. Gjithë etërit që jetonin në shkretëtirë kishin pranë tyre një murg fillestar. Starec Serafimi jetonte vetëm fare. Disa vëllezër përpiqeshin të jetonin bashkë me të por asnjë nuk mundej ta ndiqte programin e ashpër që kishte ai dhe shpesh ktheheshin në manastir. Shumë vëllezër shkonin ta vizitonin vetëm sa për ta parë,kurse të tjerë për tu këshilluar. Dhe shenjtori gjatë këtyre vizitave u shfaqej vetëm atyre që kishin nevojë me të vërtetë. Në qoftë se at Serafimi takonte ndonjë njeri në shkretëtirë i bënte një përkulje të vogël dhe largohej.

“Askush nuk u pendua nga heshtja” – thoshte. Një takim i berë me të në shkretëtirë,shkaktonte habi dhe përshtypje të pashlyeshme për vizitorin. Stareci i jepte mundësitë për të mësuar dikujt sa nga jeta, aq edhe nga fjala e tij.

Nga jeta e Shën Serafimit 

Η «Πίτα του Ηπειρώτη 2015» (βίντεο)

Αφιερώνεται στα Ηπειρώτικα Γεφύρια

Κυριακή 1 Μαρτίου, 10 πμ, Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας

Η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, ο κορυφαίος φορέας της Ηπειρώτικης Αποδημίας στον κόσμο, μας προσκαλεί στη μεγαλύτερη ετήσια εκδήλωση των ξενιτεμένων Ηπειρωτών, των φίλων της Ηπείρου και της παράδοσης, την «ΠΙΤΑ ΤΟΥ ΗΠΕΙΡΩΤΗ 2015» την Κυριακή 1 Μαρτίου, στις 10 π.μ., στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Η «ΠΙΤΑ ΤΟΥ ΗΠΕΙΡΩΤΗ» είναι το μεγαλύτερο Ηπειρώτικο αντάμωμα στην Ελλάδα, η κορυφαία συνάντηση Αποδήμων κάθε χρόνο στην Αθήνα. Με τη συμμετοχή ογδόντα χορευτικών ομίλων με πάνω από δύο χιλιάδες χορευτές, πλήθους κομπανιών, χορωδίας και πολυφωνικών ομίλων, η εκδήλωση αποτελεί ένα πλουσιότατο γιορταστικό πολυθέαμα, μοναδικό στην εποχή μας. Οι Ηπειρώτες τολμούν και μπορούν να πέμπουν εγερτήρια μηνύματα και τεκμήρια συλλογικής έκφρασης, δημιουργίας και αγώνα, τόσο σημαντικά και απαραίτητα στους δύσκολους καιρούς μας.

Η «Πίτα του Ηπειρώτη» είναι αφιερωμένη φέτος στα Ηπειρώτικα Γεφύρια. Το κορυφαίο Ηπειρώτικο αντάμωμα διοργανώνεται ένα μήνα ακριβώς μετά από την κατάρρευση του Γεφυριού της Πλάκας, ενός ανεκτίμητου συμβόλου της Ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ηπείρου. Η Π.Σ.Ε. η οποία αγωνίστηκε χρόνια για την προστασία του, συμμετέχει σήμερα στον αγώνα για την αναστύλωσή του και για την προστασία της ευρύτερης πολιτιστικής κληρονομιάς που μετεωρίζεται ανάμεσα στην αδιαφορία και την εγκατάλειψη. Τα Ηπειρώτικα Γεφύρια είναι οι Ακροπόλεις της Ηπείρου και στον αγώνα για την προστασία και την ανάδειξή τους είναι αφιερωμένο το κορυφαίο Ηπειρώτικο αντάμωμα φέτος.

Οι Ηπειρώτικες κομπανίες των Θοδωρή Γεωργόπουλου, Λευτέρη Γκιώκα, Δημήτρη Ζιάγκα, Τάσου Μαγκλάρα, Ηλία Πλαστήρα, “Λαλητάδες”, ο πρωτομάστορας της Ηπειρώτικης Παράδοσης Ναπολέων Δάμος, σειρά καταξωμένων τραγουδιστών, η Παραδοσιακή Χορωδία και το Εργαστήρι Ηπειρώτικου Πολυφωνικού Τραγουδιού της Π.Σ.Ε., τα πολυφωνικά σχήματα του Άνω Πωγωνίου και του Πανηπειρωτικού Συλλόγου Πατρών συμμετέχουν στο πλουσιότατο μουσικό πρόγραμμα που, διανθισμένο από ποιητικό αναλόγιο, παρουσιάζουν η ηθοποιός Τάνια Παλαιολόγου και ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Λαμπρίδης, Έφορος Πολιτισμού της Π.Σ.Ε.

Ξεχωριστή στιγμή κι αλλιώτικη νότα αποτελούν οι “Ηπειρώτικες Γέφυρες στην Ελλάδα και τον κόσμο” που εδώ και τέσσερα χρόνια ενσωματώθηκαν στην ¨Πίτα του Ηπειρώτη", αναδεικνύοντας τους ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με άλλες περιφέρειες και αποδήμους. Φέτος οι Ηπειρώτες καλωσορίζουν την Όλυμπο Καρπάθου, αυτή τη μονάκριβη κιβωτό της ζώσας παράδοσης από την άλλη άκρη της Ελλάδας. Η Αδελφότητα Ολυμπιτών «Η ΔΗΜΗΤΡΑ» θα παρουσιάσει ένα δείγμα του Ολυμπίτικου γλεντιού και της απαράμιλλης μουσικοχορευτικής παράδοσης που αναδεικνύουν παγκόσμια τη μοναδικότητα της Ολύμπου.

Η «Πίτα του Ηπειρώτη» διοργανώνεται φέτος την πρώτη μέρα της Άνοιξης. Και κορφολογεί μερικούς από τους ομορφότερους ανθούς της Ηπειρώτικης Παράδοσης. Η Π.Σ.Ε. φιλοδοξεί φέτος να συσπειρώσει ακόμα περισσότερους Ηπειρώτες, φίλους της Ηπείρου και του Λαϊκού Πολιτισμού, στο πιο όμορφο καλωσόρισμα της Άνοιξης. Η «ΠΙΤΑ ΤΟΥ ΗΠΕΙΡΩΤΗ» αποτελεί μια τρίωρη πανδαισία της πλούσιας μουσικοχορευτικής παράδοσης της Ηπείρου και όχι μόνο, συνιστώντας μια εξαιρετική πολιτιστική πρόταση. Η ελεύθερη είσοδος στην εκδήλωση, με την αξιέπαινη εθελοντική προσφορά όλων των συμμετεχόντων, αποτελεί το καλύτερο ανοιχτό κάλεσμα για όλους.

Την Κυριακή 1 Μαρτίου η θέση όλων είναι στην “Πίτα του Ηπειρώτη”. Στην εκδήλωση συμμετέχει το σύνολο των φορέων της Ηπειρώτικης Αποδημίας και παρευρίσκονται εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της πολιτικής και πολιτειακής ηγεσίας. Εκεί, στην κορύφωση της γιορτής, οι θεατές γίνονται πρωταγωνιστές, χορεύοντας στον ίδιο, μεγάλο κύκλο των Ηπειρώτικων χορών που, όπως και η εποχή μας, μας θέλουν όλους μαζί.

«Πίτα του Ηπειρώτη», Κυριακή 1 Μαρτίου, Σ.Ε.Φ. Με ελεύθερη είσοδο!

Οι. Ηπειρώτες ανταμώνουν, αγωνίζονται και δημιουργούν με τον ανθό της Παράδοσης και της Νεολαίας. Στο ομορφότερο, στο μεγαλύτερο ηπειρώτικο αντάμωμα φέτος στην Αθήνα.

Ας είμαστε όλοι εκεί!

Το Γραφείο Τύπου της ΠΣΕ

Πηγή: www.himara.gr