Σελίδες

Θέμα στην Ε.Ε. οι 7.976 άταφοι ήρωες του ’40 στην Αλβανία


BOULIARATES NEKROTAFEIO

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έφτασαν οι άταφοι πεσόντες ήρωες του ’40, μια ανοιχτή «πληγή» για την χώρα μας εδώ και πολλά χρόνια, που ακόμη δεν έχει διευθετηθεί, παρά τις κατά καιρούς διαβεβαιώσεις της Αλβανικής Κυβέρνησης. 
Ο Μανώλης Κ. Κεφαλογιάννης επικεφαλής της Κ.Ο. των ευρωβουλευτών της Ν.Δ. μετά από ενημέρωση του πρ. υπουργού Γιώργου Σούρλα για τους επί 76 χρόνια άταφους ή προσωρινά θαμμένους πεσόντες Έλληνες στρατιωτικούς του Αλβανικού Έπους του ’40, κατέθεσε σχετική ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 
Στην παρέμβασή του αναφέρει σχετικά: «οι 7.976 πεσόντες κατά τη διάρκεια του ελληνό – ιταλικού πολέμου το 1940-41 στην περιοχή της Βορείου Ηπείρου παραμένουν μέχρι και σήμερα άταφοι ή προσωρινά θαμμένοι σε ομαδικούς τάφους.
»Στις 9 Φεβρουαρίου 2009 υπεγράφη Συμφωνία μεταξύ Ελλάδος και Αλβανίας για την «αναζήτηση, εκταφή και ενταφιασμό των πεσόντων στρατιωτικών» η οποία κυρώθηκε και από τις δύο εθνικές Βουλές.
»Συμφωνήθηκε η κατασκευή δύο Στρατιωτικών Κοιμητηρίων στην Αλβανία, στην Κλεισούρα και στους Βουλιαράτες όπου μέχρι σήμερα έχει γίνει δεκτός πολύ μικρός αριθμός των πεσόντων. Αποφασίστηκε ακόμη η συγκρότηση Μικτής Διακρατικής Επιτροπής για την υλοποίηση της Συμφωνίας.
»Στις 23.4.2012, η ελληνική και η αλβανική επιτροπή συνεδρίασαν από κοινού στα Τίρανα και εκπονήθηκε ο κανονισμός συνεργασίας των 2 Επιτροπών για την έναρξη των εργασιών πεδίου (έρευνα, εκταφή, αναγνώριση, ταφή Ελλήνων πεσόντων). 
»Έκτοτε η Επιτροπή δεν συνήλθε και καμία από τις αποφάσεις δεν υλοποιήθηκε.
»Μετά παρέλευση επτά ετών από την κύρωση της Συμφωνίας, η Μικτή επιτροπή συνήλθε τον Οκτώβριο του 2016 και συμφώνησε ότι η επόμενη συνεδρίαση θα γίνει στις αρχές του 2017 στα Τίρανα, για να γίνει η αναζήτηση των οστών και ο ενταφιασμός.
»Δυστυχώς, όμως μέχρι σήμερα δεν συνήλθε παρά την Συμφωνία και η απαράδεκτη αυτή κατάσταση διαιωνίζεται επί 76 χρόνια».
Και ο Έλληνας ευρωβουλευτής ρωτά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή: 
- Είναι σε γνώση της τα ανωτέρω που ασφαλώς δεν συνάδουν με τις ευρωπαϊκές αξίες και τις ανθρωπιστικές αξίες;
- Προτίθεται να τα περιλάβει στην επόμενη Έκθεση Προόδου για την Αλβανία;

O εχθρός του λαού και ο εχθρός του Θεού

O εχθρός του λαού και ο εχθρός του Θεού Να νικήσει το Θεό, να Τον εξαφανίσει. Να Τον βγάλει απ’  τη ζωή κι από την σκέψη των ανθρώπων. Αυτό ήταν το όνειρο του Ενβέρ Χότζα, ηγέτη της Αλβανίας. Όνειρο που υπηρέτησε πιστά κι οργανωμένα μέχρι το θάνατό του, το 1985.
Πρώτα διέταξε την απογραφή του υλικού των εκκλησιών, ύστερα την περισυλλογή κάθε λατρευτικού αντικειμένου και στη συνέχεια επέβαλε την τέλεια θρησκευτική απαγόρευση. Η Αλβανία ανακηρύχθηκε η πρώτη χώρα στην οποία, το 1967, ο αθεϊσμός επιβλήθηκε δια ροπάλου, απόλυτα κι ασφυκτικά όσο σε καμιά άλλη. Τα αντικείμενα λατρείας βεβηλώθηκαν. Όσα είχαν αξία πουλήθηκαν αυτούσια ή έλιωσαν, ενώ τα υπόλοιπα δόθηκαν στο στρατό για εξάσκηση στη σκοποβολή. Οι ιερείς αποσχηματίστηκαν και οδηγήθηκαν στα γραφεία εργασίας για να κάνουν «πραγματικές δουλειές».
Η χρήση και διατήρηση θρησκευτικών συμβόλων τιμωρούνταν παραδειγματικά και είχε αντιμετώπιση αδικήματος ποινικού δικαίου. Η επίκληση του Θεού -και ως απλό επιφώνημα- απαγορεύθηκε. Η υποψία και μόνο Θεού στο μυαλό κάποιου, ήταν αρκετή για να χαρακτηριστεί «εχθρός του λαού», ο κουλάκος, που το κόμμα είχε ανάγκη για να ξεσπά πάνω του η πάλη των τάξεων.
            Ο Θεός εξορίστηκε από τις καθημερινές συνήθειες, αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό για να διατηρηθεί στην εξορία. Χρειαζόταν πιο ριζικές επεμβάσεις. Οποιαδήποτε αναφορά ακόμα και σε λογοτεχνικά κείμενα ήταν απαγορευμένη. Εκτός από την αυστηρή λογοκρισία, επιβλήθηκαν περικοπές ακόμη και σε έργα αγαπημένων στο σύστημα λογοτεχνών του 19ου αι., που θεωρούνται θεμελιωτές του αλβανικού εθνικισμού, όπως ο Anton Zako Çajupi ή οι  αδελφοί Frashëri, στα σημεία που ανέφεραν τη λέξη «Θεός».
            Κι η επίθεση συνεχίστηκε στο χώρο της Ιστορίας. Εκεί το καθεστώς θα έπρεπε να αποφύγει να εξηγήσει, ποιος είναι ο Χριστός, που χώρισε την πορεία της ανθρωπότητας στα δύο, σε «πριν» και «μετά» την γέννησή Του. Έτσι, εφευρέθηκε ένα αόριστο σημείο «μηδέν» και οι χρονικές αναφορές προσαρμόστηκαν σε «πριν από τον καιρό μας» για τις προ Χριστού περιόδους και «στον καιρό μας, στην εποχή μας, ή στη νέα εποχή» για το μετά Χριστόν διάστημα. Έτσι, η ναυμαχία στο Άκτιο έγινε το 31 «πριν από τον καιρό μας», ενώ η ίδρυση του αλβανικού κράτους το 1913 «της νέας εποχής». Φυσικά, χωρίς να καθορίζεται πουθενά «πριν» και «μετά» από τι, προσδιορίζεται «ο καιρός ή η εποχή μας».
O εχθρός του λαού και ο εχθρός του Θεού            Όλη αυτή η αγωνιώδης προσπάθεια να αφανιστεί ο Θεός σε κάθε επίπεδο, θα ήταν αστεία, αν δεν υπήρξε τόσο τραγική. Στη χώρα απλώθηκε μια σκιά, που έπρεπε διαρκώς να συντηρείται. Ο ηγέτης της χώρας έδιωχνε το Θεό, τον Πατέρα, που είναι η Αγάπη, αλλά πίσω έμενε ένα τεράστιο κενό. Εκεί, έβαλε τον εαυτό του. Έγινε αυτός «ο πατερούλης» κι απαίτησε να τιμάται και να υμνείται ως «η αγάπη» που φέρνει στο λαό.
Μια «αγάπη» βαριά σαν ταφόπλακα, που ωστόσο, στάθηκε αδύνατον να μην παρουσιάσει ρωγμές-ηχηρά χαστούκια στην παντοδυναμία του συστήματος. Ρωγμές, που προκάλεσαν οι μικρές φλογίτσες καντηλιών, σαν αυτά που κρυφά, μέσα στη νύχτα ξεφύτρωναν έξω από τις έρημες και γκρεμισμένες εκκλησιές, και τα τσόφλια, -ναι!-τα τσόφλια κόκκινων αυγών που κάθε ξημέρωμα Πασχαλιάς, ριγμένα στις πιο κεντρικές πλατείες, επιδεικτικά επέμεναν να χλευάζουνε την υποτιθέμενη νίκη του θανάτου, την απόλυτη κυριαρχία του ηγεμόνα, που επεδίωξε την μόνιμη εγκατάσταση μιας Μεγάλης Παρασκευής στις ψυχές. Γιατί,
«Το φως, το πανάρχαιο φώς, είναι νέο,
 οι σκιές είναι της στιγμής, γεννιούνται γερασμένες» (Ταγκόρ)
Μέσα στο αθεϊστικό παραλήρημα του διέφυγε μια λεπτομέρεια: πως ο Θεός που καταδιώκει, είναι Θεός που αναστήθηκε.
Πριν χρόνια, στο κέντρο της Κορυτσάς υψωνόταν το μεγαλεπίβολο άγαλμα του Ενβέρ Χότζα. Σήμερα, στο ίδιο σημείο, τα ίδια χέρια που κομμάτιασαν το άγαλμα του «πατερούλη», ύψωσαν μεγαλόπρεπο Ναό. Τον Ναό της Αναστάσεως του Κυρίου.
ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΗ

Το ελληνικό «θαύμα» της Αλβανίας

* Ο πρώην λέκτορας του Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου Απ. Σουρλαντζής μιλά στην «Ε» για το έργο του Αρχιεπισκόπου Τιράνων Αναστάσιου

Το ελληνικό «θαύμα» της Αλβανίας
Τα τελευταία 25 χρόνια, η ελληνική έγινε η δεύτερη γλώσσα στην Αλβανία. Το 1992 άνοιξε η Θεολογική Ακαδημία στο Δυρράχιο, ακολούθησε το 1998 η ίδρυση του Εκκλησιαστικού Λυκείου «Τίμιος Σταυρός» στο Αργυρόκαστρο,
δημιουργήθηκε έδρα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου, δημιουργήθηκαν κέντρα νεολαίας, φοιτητές μελετούν την Αγία Γραφή… Και αυτά είναι μόνο ελάχιστα από όσα έχει καταφέρει να δημιουργήσει ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και Πάσης Αλβανίας, Αναστάσιος.
Το έργο του μόνο θαυμαστό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και μάλιστα σε μια εποχή που όταν έφτασε στην Αλβανία του πετούσαν πέτρες!
Ο Αρχιεπίσκοπος εξιστορεί στον αντιδήμαρχο Περιβάλλοντος του Δήμου Λαρισαίων κ. Απόστολο Σουρλαντζή, ο οποίος δίδαξε για τρία χρόνια στην έδρα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού, ως λέκτορας στο τμήμα Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Εκερέμ Τσαμπέι του Αργυροκάστρου: «Την πρώτη νύχτα στο Αργυρόκαστρο όπου μέναμε με τους συνεργάτες μου, μας πέταξαν πέτρες, σπάζοντας τα τζάμια του σπιτιού που μας φιλοξενούσε. Κι εγώ τους είπα: Μαζέψτε τις πέτρες, εμείς μ΄ αυτές θα ξαναχτίσουμε την πρώτη Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αλβανία. Τα αδέλφια μας οι Βορειοηπειρώτες με περίμεναν ως Παπαφλέσσα, πιστεύοντας ότι βρισκόμουν εκεί για να τους απελευθερώσω από το αυταρχικό και καταπιεστικό καθεστώς που βίωναν. Δεν πήγα εκεί ως επαναστάτης αλλά ως μικρός Καποδίστριας για να οικοδομήσω από την αρχή».
Θα ήταν ευκολότερο για τον Αρχιεπίσκοπο να μείνει στον νότο, στο Αργυρόκαστρο, ανάμεσα στα χριστιανικά χωριά των Βορειοηπειρωτών. Επέλεξε τα δύσκολα. Πήγε στα Τίρανα, εκεί όπου κυριαρχούσε το μουσουλμανικό στοιχείο των Αλβανών.
Ο κ. Σουρλατζής, στα τρία χρόνια της παραμονής του στην Αλβανία, γνώρισε από κοντά τον Αρχιεπίσκοπο και συνεργάστηκε μαζί του σε θέματα εκπαίδευσης, ιδιαίτερα στην δημιουργία ΙΕΚ στο Αργυρόκαστρο και στην περιοχή των Αγίων Σαράντα.
Μιλά στην «Ε» για τη γνωριμία μαζί του αλλά και το έργο του Αρχιεπισκόπου στην Αλβανία, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων: «Είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα που γνώρισα αυτόν τον προικισμένο με σπάνια προσόντα ιεράρχη και ακάματο εργάτη του Ευαγγελίου. Παρά τις υψηλές τιμητικές διακρίσεις και τις διεθνείς αναγνωρίσεις του, στις επαφές του με τους συνεργάτες αλλά και με το ποίμνιο τον διέκριναν η απλότητα και η σεμνότητα, αρετές που πάντοτε κοσμούσαν τις μεγάλες προσωπικότητες.
Μετά τα 25 πέτρινα χρόνια, γεμάτα σκληρή δουλειά και αγώνες και με κινδύνους για την προσωπική του ζωή, ο Αναστάσιος μπορεί να “καυχάται εν Κυρίω” για το θαύμα που επετεύχθη στην Αλβανία.
 Έτσι χαρακτήρισε το έργο του ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος όταν επισκέφθηκε την Αλβανία για να δει από κοντά το τεράστιο ανθρωπιστικό και κοινωνικό έργο που είχε επιτελέσει ο Μακαριότατος.
Για πολλές ώρες θα μπορούσε να μιλάει κανείς για την προσωπικότητα και την προσφορά του μεγάλου αυτού ιεράρχη στην εκκλησία της Αλβανίας και στην Ορθοδοξία».
Ο Λαρισαίος εκπαιδευτικός, παρουσιάζει ενδεικτικά στοιχεία που μαρτυρούν τον τρόπο με τον οποίο διακονεί ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος στην Αλβανία, καθώς δεν περιορίζεται μόνο στα στενά εκκλησιαστικά ζητήματα, αλλά η δράση του αφορά στο ευρύ πεδίο της κοινωνικής, πολιτιστικής, παιδευτικής και εν γένει ανθρωπιστικής πολιτικής, γεγονός που τον εξυψώνει σε πρότυπο θρησκευτικού ηγέτη.
 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ
Ο κ. Σουρλατζής αναφέρει: «Βοήθησε οικονομικά το Πανεπιστήμιο του Αργυροκάστρου, ώστε οι αίθουσες του να εξοπλισθούν με υπολογιστές και θρανία. Έτσι συνετέλεσε ώστε να λειτουργήσει Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας από το οποίο αποφοίτησαν καθηγητές της ελληνικής γλώσσας για τα σχολεία της Αλβανίας. Λίγο αργότερα με παρέμβασή του δημιουργήθηκε και η έδρα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού, στην οποία είχα την τιμή να διδάξω ως λέκτορας από το 2002-2005. Ήταν τότε που με πρωτοβουλία του υπουργού παιδείας κ. Πέτρου Ευθυμίου δημιουργήθηκαν δεκάδες αντίστοιχες έδρες στα πανεπιστήμια όλου του κόσμου. Στο Τμήμα αυτό φοιτούν εκτός από παιδιά βορειοηπειρωτών και νέοι αλβανικής καταγωγής. Απ’ αυτούς προέρχονται οι δάσκαλοι της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία της Αλβανίας. Η ελληνική έγινε η δεύτερη γλώσσα στην Αλβανία.
 Το 1992 άνοιξε, σε ένα παλιό ξενοδοχείο του Δυρραχίου, η Θεολογική Ακαδημία. Το 1996 η σχολή στεγάσθηκε σε σύγχρονο συγκρότημα κτιρίων στην ιερά μονή του Αγίου Βλασίου, κοντά στο Δυρράχιο.
Τον Σεπτέμβριο του 1998 άνοιξε στο Αργυρόκαστρο το Εκκλησιαστικό Λύκειο «Τίμιος Σταυρός», με οικοτροφείο, σε ιδιόκτητο συγκρότημα κτιρίων με σύγχρονες εγκαταστάσεις. Δημιούργησε κέντρα νεολαίας σε πολλές πόλεις της χώρας. Κάθε καλοκαίρι οργανώνονται, σε τρεις περιοχές, κατασκηνώσεις αγοριών και κοριτσιών, όπου συμμετέχουν πάνω από 800 νέοι και νέες. Με φοιτητές του Πανεπιστημίου Τιράνων κάθε εβδομάδα γίνεται Θεία Λειτουργία, μάθημα της Αγίας Γραφής κ.λπ. Κάθε χρόνο διεξάγονται φεστιβάλ και άλλες δραστηριότητες νεολαίας που βασίζονται στην ορθόδοξη πολιτιστική κληρονομιά και στη λαϊκή και κλασσική δημιουργία».
ΥΓΕΙΑ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
«Στο Διαγνωστικό κέντρο « Ευαγγελισμός», με 24 ειδικότητες, όπου εργάζονται ιατροί από τους πιο γνωστούς της χώρας, εξετάζονται κάθε μήνα περισσότεροι από 6.000 ασθενείς, χωρίς καμία διάκριση θρησκεύματος ή εθνότητας. Με ενέργειες του Αρχιεπισκόπου άνοιξε και το τμήμα χειρουργικής. Επίσης Πολυκλινικές λειτουργούν σε Καβάγια, Λούσνια, Κορυτσά και Γεωργουτσάτι, ενώ κινητή οδοντιατρική μονάδα προσφέρει τις υπηρεσίες της σε διάφορες πόλεις και χωριά.
Κατά τη διάρκεια διάφορων κρίσεων που πέρασε η χώρα (1992, 1994,1997) η ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας ανέπτυξε ευρύτατη κοινωνική και ανθρωπιστική δραστηριότητα, εξασφαλίζοντας και διανέμοντας χιλιάδες τόνους τρόφιμα, ιματισμό και φάρμακα. Μετά την κρίση του 1997, η εκκλησία συνέβαλε στην επισκευή των κατεστραμμένων πανεπιστημιακών κτιρίων στα Τίρανα και το Αργυρόκαστρο. Το 1999, όταν η Αλβανία δέχθηκε τα κύματα των προσφύγων από το Κοσσυφοπέδιο, η Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας, σε συνεργασία με διεθνείς δωρητές και θρησκευτικούς οργανισμούς (ιδιαίτερα με την ACT του παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών), οργάνωσε ευρύτατο πρόγραμμα βοήθειας που υπερέβη τα 12 εκατομμύρια δολάρια. Η εκκλησία συμπαραστάθηκε έτσι σε περισσότερους από 33.000 πρόσφυγες, προσφέροντας τρόφιμα, ιματισμό, οικιακή και ιατρική βοήθεια, στέγη (δύο καταυλισμούς) κ.λπ. Ο τελευταίος καταυλισμός προσφύγων, που λειτούργησε στην Αλβανία μέχρι τον Ιούνιο του 2001, ήταν υπό την φροντίδα της εκκλησίας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία πρόσφερε αξιόλογη βοήθεια στους κατοίκους που επλήγησαν από τις πλημμύρες του 2002 στους Νομούς Λέζας, Βερατίου και Αργυροκάστρου.
Η Εκκλησία υποστήριξε μεγάλο αριθμό κοινωνικών προγραμμάτων: Προγράμματα γεωργικής αναπτύξεως σε ορεινές περιοχές, οδοποιίας και υδραγωγείων, υγιεινής και οικογενειακής οικονομίας σε αγροτικές περιοχές, πρόσφερε βοήθεια σε σχολειά, σε ορφανοτροφεία, νοσοκομεία, ιδρύματα ατόμων με ειδικές ανάγκες, γηροκομεία, στους φυλακισμένους (π.χ. χρηματοδοτήθηκε η κατασκευή ενός θερμοκηπίου, όπου εργάζονται οι φυλακισμένοι εξασφαλίζοντας κάποιο εισόδημα)».
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ-ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ ΣΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΣΑΡΑΝΤΑ
ΚΛΕΜΜΕΜΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Σημαντική είναι, επίσης, η δραστηριότητά του και στον πολιτιστικό τομέα, καθώς ο κ. Σουρλατζής υποστηρίζει: «Χρηματοδοτήθηκαν σπουδαίες επιστημονικές εκδόσεις και ντοκιμαντέρ, οργανώθηκαν επιστημονικά συμπόσια.
Με πρωτοβουλία του συγκροτήθηκε επιστημονική ομάδα για την καταγραφή όλων των υφισταμένων πολιτιστικών μνημείων και κειμηλίων και τη διάσωση των ελληνικών αρχαιοτήτων».
«Τις πρώτες μέρες του 1989», αναφέρει ο αντιδήμαρχος, «εξαγριωμένοι Αλβανοί γκρέμιζαν τα αγάλματα του Χότζα καθώς και κάθε δημόσιο κτίριο που θύμιζε το τυραννικό καθεστώς του. Άνοιγαν τις τράπεζες και με αλυσίδες έσερναν τα χρηματοκιβώτια ανατινάζοντας τα έξω από τις κατοικημένες περιοχές. Από τον θυμό τους δεν γλίτωσαν ούτε τα μουσεία. Δραπέτες από τις φυλακές της χώρας τα άνοιξαν βίαια και ό,τι μπορούσε να μεταφερθεί, εκλάπη και βγήκε από τη χώρα.
Στα χρόνια της θητείας μου στο Πανεπιστήμιο Αργυροκάστρου, ο τότε Έφορος αρχαιοτήτων των Ιωννίνων κ. Ζάχος αγόραζε τους μικρούς αρχαιολογικούς θησαυρούς που πουλιόνταν στα παζάρια και στις λαϊκές. Με την μεσολάβηση του Αρχιεπισκόπου τα κλεμμένα εκθέματα των μουσείων των Αγίων Σαράντα, της αρχαίας Απολλωνίας και άλλων πόλεων μεταφέρθηκαν στην Αλβανία και ξαναβρήκαν την θέση τους στα μουσεία που ανήκαν.
Έκπληκτοι και συγκινημένοι οι υπεύθυνοι του Υπουργείου Πολιτισμού από τη μεγάλη υπέρβαση και τη δωρεά, ρωτούσαν την ελληνική αρχαιολογική αποστολή τι θα ήθελαν ως αντίδωρο. Λίγους μήνες αργότερα δόθηκε , για πρώτη φορά στην ιστορία, άδεια στους έλληνες αρχαιολόγους να κάνουν ανασκαφές στην αρχαία πόλη της Αντιγόνειας, λίγα χιλιόμετρα έξω από το Αργυρόκαστρο. Μέχρι τότε ο Εμβέρ Χότζα, κάθε εύρημα ανασκαφικό που παρέπεμπε στην αρχαία Ελλάδα, έδινε εντολή να καταστραφεί ή να χωθεί πιο βαθιά στη γη» .
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΣΤΟ ΥΨΩΜΑ 732
«Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ανέλαβε επίσης να αποκαταστήσει μια εθνική εκκρεμότητα που δεν τιμά τις μέχρι τότε ελληνικές κυβερνήσεις. Στα στενά της Κλεισούρας, κοντά στην Πρεμετή και στο ηρωικό ύψωμα 732, ο Αρχιεπίσκοπος έκτισε μοναστήρι με νεκροταφείο και εκατοντάδες οστεοφυλάκια. Εκεί γίνεται η ανακομιδή των οστών από τους διάσπαρτους τάφους των ελλήνων στρατιωτών του έπους του ΄40. Πρόκειται για τους 7.976 ήρωες που σκοτώθηκαν στις μάχες στη Β. Ήπειρο και παραμένουν μέχρι σήμερα άταφοι ή προσωρινά θαμμένοι» ανάφερε ο κ. Σουρλατζής και συμπληρώνει: «Το έργο του αυτό εδραίωσε τη θέση του Αρχιεπισκόπου στην Αλβανία, καθώς είχε και έχει χιλιάδες ορθόδοξους Αλβανούς που με πάθος τον στηρίζουν, και τον κατέστησε μία φυσιογνωμία με διεθνή ακτινοβολία, κήρυκα της αγάπης, της ειρήνης και της συναδέλφωσης των λαών .  
«Τον Απρίλιο του 1992» επισημαίνει ο κ. Σουρλαντζής « στη λεωφόρο Καβάγια των Τιράνων, στο προαύλιο ενός γυμναστηρίου μια χούφτα φοβισμένοι ορθόδοξοι χριστιανοί έψελναν στα αλβανικά και τα ελληνικά το ‘Χριστός Ανέστη’.
Σήμερα, 25 χρόνια μετά, η Ακολουθία της Αναστάσεως γίνεται με την παρουσία περισσοτέρων από 60.000 πιστούς και μεταδίδεται από την κρατική τηλεόραση. Και κάθε χρόνο, το μεσημέρι της Κυριακής του Πάσχα, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας μεταβαίνει στο μέγαρο της Αρχιεπισκοπής για να εκφράσει τις ευχές του στον Μακαριότατο».
Λένα Κισσάβου