Ο «ΑΣΗΜΟΣ» ΚΑΙ ΔΙΑΣΗΜΟΣ ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΤΩΝ ΔΡΥΜΑΔΩΝ
Το έτος 1671 κάποιοι Δρυμαδιώτες σημείωσαν στην πρόθεση του ιερού του Αγίου Αθανασίου τα ονόματά τους. Πιθανότατα ήταν κτήτορες του ναού, αν και η παράδοση του χωριού θέλει την εκκλησία να είναι χτισμένη δύο αιώνες νωρίτερα.
Ο ναός είναι χτισμένος στη σκιά ενός μεγάλου βράχου, πάνω στον οποίο δεσπόζει το βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας – ίσως το αρχαιότερο σωζόμενο κτίσμα του χωριού, με τοιχογραφίες του 12ου αιώνα. Πρόκειται για μία από τις δεκάδες εκκλησίες που διαθέτουν οι Δρυμάδες και, παρότι από τις μικρότερες, κάποιες ιστορικές συγκυρίες και περιπέτειες την κατέστησαν τη διασημότερη.
Το 1693 φθάνει στη Χειμάρρα ο ουνίτης επίσκοπος Δυρραχίου Νίνο Καταλάνο, με σκοπό τον προσηλυτισμό των Χειμαρριωτών. Ο απεσταλμένος του Βατικανού δεν βρήκε ιδιαίτερη ανταπόκριση και απομονώθηκε σε ένα οίκημα στους Δρυμάδες, δίπλα στον Άγιο Αθανάσιο, που για περίπου έναν χρόνο αποτέλεσε το πνευματικό του καταφύγιο. Το 1694 ο Καταλάνο απεβίωσε και, σύμφωνα με τη βούλησή του, ενταφιάστηκε στον Άγιο Αθανάσιο.
Το 1972 ο ναός κατεδαφίστηκε από το κομμουνιστικό καθεστώς.
Το 1991, μετά την πτώση της δικτατορίας, οι πιστοί τον έχτισαν εκ νέου.
Το 2015, με μια αδιανόητη απόφαση, η κυβέρνηση Ράμα έκρινε τον ναό «αυθαίρετο» και διέταξε την κατεδάφισή του. Οι πιστοί δημιούργησαν ανθρώπινη ασπίδα και τον προστάτευσαν για αρκετές ημέρες. Ωστόσο, τα ξημερώματα της 26ης Αυγούστου 2015, ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις που είχαν μεταφερθεί από τα Τίρανα κατεδάφισαν την εκκλησία.
Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΑΝΟΥ
Ο πραγματικός λόγος της κατεδάφισης δεν ήταν άλλος από την αναζήτηση του τάφου του επισκόπου Καταλάνου και, στη συνέχεια, τη μετατροπή της εκκλησίας σε επίκεντρο της Ουνίας και του καθολικισμού. Ο Ράμα και ο τότε στενός συνεργάτης του Κοκδήμα ενοχλούνταν από τον έντονο ελληνορθόδοξο χαρακτήρα της Χειμάρρας και επιδίωκαν να τον «διορθώσουν».
Για να καταστήσουν το εγχείρημα πιο αποδεκτό στην αλβανική κοινωνία, «ανακάλυψαν» ότι ο εν λόγω επίσκοπος είχε ιδρύσει το πρώτο αλβανικό σχολείο. Πώς όμως γίνεται ο Καταλάνο να μην ίδρυσε αλβανικό σχολείο στο Δυρράχιο – την έδρα του – αλλά να το έκανε στο ελληνόφωνο χωριό των Δρυμάδων; Μόνον αλβανική ερμηνεία επιδέχεται αυτό, όπως και πολλά άλλα «καυτά» ζητήματα της ιστορίας.
Η ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΟΥ ΡΑΜΑ
Οι Δρυμαδιώτες συνέχισαν να τιμούν τον Άγιο Αθανάσιο στα ερείπια. Το γεγονός ότι δεν βρέθηκε τίποτα από τον τάφο του Καταλάνου οδήγησε τον Ράμα να εγκαταλείψει το σχέδιο για τον Άγιο Αθανάσιο των Δρυμάδων, όχι όμως και την ιδέα δημιουργίας ενός κέντρου που, πάση θυσία, θα συνέδεε τη Χειμάρρα με το Βατικανό.
Στόχος πλέον δεν ήταν η δημιουργία ενός νέου χώρου, αλλά η εγκατάσταση του κέντρου αυτού σε μια παλιά ορθόδοξη εκκλησία. Ο νέος «προορισμός» του Ράμα φέρεται να είναι ο Άγιος Σπυρίδωνας στο χωριό Βουνό.
«Ασήμαντη λεπτομέρεια»: το Βουνό είναι το χωριό καταγωγής του υπουργού Άμυνας της Ελλάδας Νίκου Δένδια, αλλά και της μητέρας του Αλβανού πρωθυπουργού.
Το 2025 ο ναός του Αγίου Αθανασίου ξαναχτίστηκε από τοπικό εργολάβο, με κονδύλια – κατά πάσα πιθανότητα – κυβερνητικά, ίσως ως μια προσπάθεια «χρυσώματος του χαπιού» για την υπόθεση του Βουνού.
Ελπίζω ότι οι εκκλησιαστικοί παράγοντες, αλλά και οι πιστοί, θα αντιδράσουν στη δημιουργία ενός τέτοιου κέντρου, καθώς πρόκειται για πνευματική και ιστορική βαρβαρότητα, χειρότερη ακόμη και από την ίδια την κατεδάφιση.
Στις 17 Ιανουαρίου 2026, παραμονή της εορτής του Αγίου Αθανασίου, τελέστηκε πανηγυρική αρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Αργυροκάστρου κ.κ. Ναθαναήλ.
Σχόλια