Ανάγκη συνεννόησης του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού!

-  Γράφει ο ΝΙΚΟΣ Θ. ΥΦΑΝΤΗΣ

  Στο τελευταίο φύλλο της ομογενειακής εφημερίδας «Το Όραμα» (αριθ. Φυλ. 218-20ος χρόνος- Αύγουστος 2015), πριν από το θανατηφόρο αυτοκινητιστικό ατύχημα, που κόστισε τη ζωή στον ιδιοκτήτη και εκδότη της, Θεόδωρο Βεζιάνη, καταχωρήθηκε πρωτοσέλιδο άρθρο του με τον εύγλωττο και πειστικό τίτλο: «Να σταματήσει ο βραχνάς εσείς κι εμείς- Είμαστε όλοι Έλληνες».

  Αναφέρεται με πόνο στις δικαστικές τάσεις που παρατηρούνται στη Μειονότητα και σε διακρίσεις σε κακούς και καλούς, σε προδότες Πήλιο Γούσηδες και σε πατριώτες, καταλήγοντας στον αφορισμό: «Ντροπή μας γι’ αυτή την κατάντια, να διαιρέσουμε ένα ηρωικό και αξιόλογο λαό». Οι όποιες διαφωνίες, συνεχίζει,μεταξύ των ηγετών της Μειονότητας, αποτελούν θεμιτό και υγιές φαινόμενο, αρκεί οι θέσεις και αντιθέσεις να συντείνουν στην ομόνοια και ενότητα του βορειοηπειρωτικού στοιχείου, κάτω από τη σκέπη της οργάνωσης «Ομόνοια» που εκπροσωπεί όλον τον μειονοτικό κόσμο.

  Με το σημερινό σημείωμα εκπληρώνω την τελευταία επιθυμία του Θοδωρή Βεζιάνη γράφοντας δύο λόγια για την ανάγκη ουσιαστικής και πραγματικής ομοψυχίας των Ελλήνων που ζουν στην αλβανική επικράτεια. Ο δρόμος αυτός της ενότητας είναι ο μοναδικός για τη σωτηρία του τόπου και των ανθρώπων που ζουν και βιώνουν την αβεβαιότητα σ’ αυτόν τον ευλογημένο και μαρτυρικό τόπο, που άντεξε την άμπωτη και παλίρροια στην μακραίωνη ιστορική του πορεία.

  Οι ηγέτες της Μειονότητας δεν βλέπουν τι συμβαίνει; Δεν βλέπουν τους λύκους που επιπίπτουν ακάθεκτοι να κατασπαράξουν ότι έχει απομείνει στον βορειοηπειρωτικό χώρο; Δεν παραδειγματίζονται από τις αρπαγές των ελληνικών περιουσιών από Αλβανούς που προσκομίζουν ψεύτικα «κιτάπια» από τη δολοφονία του Χιμαριώτη Αριστοτέλη Γκούμα, για μόνο το λόγο ότι μιλούσε ελληνικά, από το γκρέμισμα του ναού στην Πρεμετή πριν από λίγα χρόνια και τώρα από την κατεδάφιση του ναού του Αγίου Αθανασίου στους Δρυμάδες της Χιμάρας;

  Δεν ακούν τις ανθελληνικές κραυγές σοβινιστικών αλβανικών κύκλων, που μεθοδεύουν τον ολοκληρωτικό αφανισμό της Μειονότητας; Δεν προβληματίζονται από τις δηλώσεις του ίδιου του Αλβανού Πρωθυπουργού, ο οποίος με έπαρση καταφέρεται εναντίον της Ελλάδας και με κομπασμό απειλεί ότι οι Έλληνες θα δουν και άλλα; Δεν είναι αρκετά όλα αυτά να συνετίσουν τους ηγέτες της Μειονότητας και να σταματήσουν να χωρίζουν τους Έλληνες σε πατριώτες και προδότες, σε «Εσείς και Εμείς;». Έλεος πια, καιρός να συνέλθουμε.

  Όπως έγραψε ο Θοδωρής Βεζιάνης, που απρόσμενα και άδικα έφυγε από τη ζωή, «όλοι είμαστε Έλληνες». Πριν να είναι αργά, πριν διαρραγεί ο κοινωνικός ιστός και επέλθει η αποσύνθεση της κοινωνικής συνοχής, είναι ανάγκη η σύγκλιση των βορειοηπειρωτικών δυνάμεων με σύνεση και συναινετικό λόγο να αντιμετωπίσουν τα αδιέξοδα και να δώσουν ελπίδες στον βορειοηπειρωτικό κόσμο.

  Σήμερα ο βορειοηπειρωτικός ελληνισμός ασφυκτιά κάτω από το βάρος ψυχολογικών και άλλων πιέσεων από τις παράλογες θέσεις των Αλβανών, οι οποίοι καταβάλλουν φιλότιμες προσπάθειες ισοπέδωσης των πολιτιστικών διαφορών, συνδέοντας το ακαθόριστο «ιλλυρικό» στοιχείο με τον ντόπιο, τον ελληνικό πολιτισμό.

  Με τα όσα συμβαίνουν και η ελληνική πολιτεία έχει καθήκον και υποχρέωση να εγκαταλείψει την ενδοτικότητα και υποχωρητικότητα απέναντι στη θρασύτητα των Αλβανών και να απαιτήσει την απόδοση και τον σεβασμό των κατοχυρωμένων Δικαιωμάτων στην Μειονότητα. Καθήκον και υποχρέωση της ελληνικής πολιτείας προς τις επερχόμενες γενιές να συνδράμει τον βορειοηπειρωτικό ελληνισμό και να μην τον εγκαταλείψει στην τύχη του. Η κρίση που μαστίζει την Ελλάδα (οικονομική, κοινωνική, ηθική, πολιτιστική, εθνική) διαχέεται και στην Αλβανία και κατά κύριο λόγο στον βορειοηπειρωτικό χώρο. Η κρίση αυτή έχει συνέπειες και επιπτώσεις και γι’ αυτό απαιτείται συσπείρωση όλων των δυνάμεων του έθνους για να ανακοπεί η πορεία προς την καταστροφή.

  Για τους Έλληνες Βορειοηπειρώτες ειδικότερα η εμπλοκή σε εσωτερικές αντιπαλότητες και αντιπαραθέσεις αποτελεί πολυτέλεια και δημιουργεί αδιέξοδα.

  Για την αντιμετώπιση αυτών των αδιεξόδων απαιτείται αλληλεγγύη, συνεννόηση και προβολή των αξιών του Βορειοηπειρωτικού ελληνισμού, συμπαράταξη όλων των δυνάμεων και εμπλουτισμός με νέες δυνάμεις που προέρχονται από τα σπλάχνα του βορειοηπειρωτικού λαού. 

  Είναι καιρός όλες οι τοπικές δυνάμεις να υπερβούν τις προσωπικές μικροφιλοδοξίες και να ενστερνιστούν την πατριωτική εθνική συνείδηση. Όλοι μαζί, ηγέτες και λαός, θεσμικά και μη όργανα, καλούμαστε να αποδείξουμε πως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις όποιες προκλήσεις εις βάρος μας. Η πορεία μας μέσα στους αιώνες, οι πολιτιστικές μας αξίες, αποδεικνύουν ότι ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός αντέχει στις πιέσεις και τους κατατρεγμούς και όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν, ενώνεται απέναντι εκείνων που επιδιώκουν να τον διαιρέσουν και να τον αναγκάσουν να υποκύψει στις επιθυμίες του.

  Να έχουμε πάντοτε υπόψη μας τις θυσίες όλων εκείνων που στάθηκαν όρθιοι στη λαίλαπα του ενβερικού καθεστώτος και μπόρεσαν να διατηρήσουν ανόθευτη την πίστη τους και την εθνική τους συνείδηση, να κρατήσουν τον τόπο ζωντανό και τους κατοίκους ριζωμένους στέρεα στα πατρογονικά χώματα, αλλά και για την ελληνική κληρονομιά που μας κληροδότησαν και στήριξαν με το αίμα της καρδιάς τους.

  Η Βόρειος Ήπειρος είναι κοινότητα ελληνική με αρχές και αξίες. Γι’ αυτές τις αξίες οι Βορειοηπειρώτες είναι περήφανοι. Οι αρχές αυτές είναι εγγεγραμμένες στα ήθη και έθιμα του τόπου και ποτέ δεν τις απαρνήθηκαν και ούτε τις απεμπόλησαν. Δυστυχώς, τελευταία μας προβληματίζει το γεγονός ότι ολοένα και περισσότερο απομακρύνονται. Διαπιστώνουμε, προς όφελος εκείνων που υποβλέπουν τους κατοίκους του μειονοτικού χώρου και επιθυμούν την καταστροφή του, αλληλοκατηγορίες, δικαστικές τάσεις, καθώς και ένα παιγνίδι επίρριψης ευθυνών μεταξύ τους (εμείς και εσείς), το οποίο, προς στιγμή, ικανοποιεί, αλλά που στην πραγματικότητα, περιπλέκει και δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Όταν υπερισχύουν οι αυτοπροβολές, οι εγωισμοί, η ταύτιση, πολλές φορές, με εκείνους που μας επιβουλεύονται, αποτυγχάνουμε. Όταν όμως συνεργαζόμαστε, όταν υπάρχει αλληλοκατανόηση και αγάπη προς τον μαρτυρικό μας τόπο, τότε πετυχαίνουμε τους στόχους μας.

πηγή

Η Δερόπολη στα χρόνια της Τουρκοκρατίας...

-  Γράφει ο ΝΙΚΟΣ Θ. ΥΦΑΝΤΗΣ

Η Δερόπολη στα σκοτεινά χρονιά της Τουρκοκρατίας, ακολούθησε την τύχη του υπόλοιπου ηπειρωτικού κορμού. Υπέκυψε στα σουλτανικά στίφη και η μοίρα των κατοίκων της είναι και μοίρα ολόκληρου του ελληνισμού.

Από τον ΙΔ’ αιώνα και μετά αρχίζουν οι επιδρομές των Αλβανών φυλάρχων, οι οποίοι προβαίνουν σε λεηλασίες και καταστροφές και συμπεριφέρονται σκληρά στουςκατοίκους της Δερόπολης και του ελληνικού πληθυσμού του βορείου τμήματος της Ηπείρου.

Στα 1417 οι Τούρκοι, σύμφωνα με το «χρονικόν των Τούρκων» (Νικ. Παπαδοπούλου: «Η Δερόπολις της Βορείου Ηπείρου»), αφού δεν βρήκαν ισχυρή αντίσταση κατέλαβαν την Δρυϊνούπολη και πολιόρκησαν το Αργυρόκαστρο. Δεν μπόρεσαν όμως να το καταλάβουν και το 1418 το κυριεύουν με προδοσία. Η κατάκτηση του Αργυρόκαστρου είχε ιδιαίτερη σημασία για ολόκληρη την περιοχή.

Τότε οι Τούρκοι προχώρησαν σε διοικητική διαίρεση (σαντζάκια, βιλαέτια, ναχιγιέ), για να διευκολυνθούν στην είσπραξη των σουλτανικών φόρων.

Στα πρώτα χρόνια της υποδούλωσης οι Τούρκοι συμπεριφέρθηκαν με ηπιότητα και ανεκτικότητα απέναντι των κατακτημένων περιοχών. Μετά όμως την άλωση της Πόλης (1453), γίνονται κύριοι της Βαλκανικής και η συμπεριφορά τους αλλάζει. Παίρνουν αυστηρά μέτρα για τους χριστιανικούς λαούς της Βαλκανικής, οι οποίοι, αφού στερήθηκαν την προστασία της Βασιλεύουσας, από κανέναν πια δεν περιμένουν βοήθεια και υποστήριξη.

Παραστατική φαίνεται η μεταστροφή των Τούρκων προς τους Αργυροκαστρίτες και τους χριστιανούς του Βιλαετίου στο «χρονικόν της Δρυοπόδος» (Α. Πετρίδου: «Χρονικόν Δρυοπόδος», σελ. 23): «Και οι Αγαρηνοί εστέκοντο με μεγάλην υπομονήν έως ότου επάρθη και η δυστυχής βασιλεία των πόλεων. Και ευθύς τότε έγειναν ως λύκοι άγριοι κατά των χριστιανών, εχάλασαν εκκλησίας και Μοναστήρια, εχάλασαν την Φοινικόπολιν, την Κόνιτσαν, εύβγαλαν τους χριστιανούς έξω από το Αργυρόκαστρον, έκτισαν σπίτια, έκοψαν πολλούς πρώτους χριστιανούς, και έγινε θρήνος και κλαυθμός απαρηγόρητος, και εις τους 1456 χρόνους έστειλεν ο Βασιλεύς προσταγήν εις τα μέρη ταύτα και ειρήνευσαν οι χριστιανοί».

Ο Μωάμεθ ο πορθητής θέλοντας να αυξήσει τον πληθυσμό της Πόλης, μετά τους διωγμούς και τις σφαγές των πρώτων ημερών παρακίνησε μετοίκηση κατοίκων στην Κων/πολη. Ανάμεσα σ’ αυτούς που μετοίκησαν ήταν και πολλοί Αργυροκαστρίτες.

Η περιοχή της Δερόπολης και το Αργυρόκαστρο καταλήφτηκαν οριστικά από τους Τούρκους το 1430. Επειδή παραδόθηκαν χωρίς αντίσταση τους παραχωρήθηκαν θρησκευτικά, οικονομικά και κοινοτικά προνόμια. Ο Σινάν Πασάς, που κατέλαβε τα Γιάννενα και το Αργυρόκαστρο, σεβάστηκε τα προνόμια και το κοινωνικό καθεστώς των Αργυροκαστρινών.

Αργότερα οι Δεροπολίτες, ακολουθώντας το παράδειγμα και των άλλων ελληνικών περιοχών, ξεκινούν επαναστατικές ενέργειες (ΙΣΤ’ αι.), κυρίως μετά τη ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571), που τόσες ελπίδες έδωσε στους υπόδουλους  Έλληνες. Παργινοί, Χειμαριώτες και Δεροπολίτες συμμετέχουν στα επαναστατικά κινήματα.

Ακριβώς γι’ αυτή τους τη συμμετοχή οι Τούρκοι σκληρύνουν τη στάση τους και η ζωή του χριστιανικού πληθυσμού της περιοχής γίνεται δύσκολη. Τότε αυξάνουν επικίνδυνα οι περιπτώσεις εξισλαμισμού και κρυπτοχριστιανισμού. Πείνα και δυστυχία μαστίζει τη Δερόπολη και τις άλλες ηπειρωτικές περιοχές στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Εξαιτίας των διωγμών και της πείνας πολλά χωριά της Δερόπολης εξαφανίστηκαν, διαλύθηκαν ή μετοίκησαν οι κάτοικοί τους σε άλλες κοντινότερες ή μακρινότερες περιοχές. Τον ΙΖ’ και ΙΗ’ αι. αναφέρονται φοβερές αρρώστιες και κυρίως πανώλη, που αποδεκάτισε τις ηπειρωτικές επαρχίες και τη Δερόπολη. Συγκεκριμένα αναφέρεται η αρρώστια στα 1604 στην περιοχή Αργυροκάστρου, στα 1642 και 1814 στην περιοχή Δελβίνου. Πολλοί τούρκεψαν για να αποκτήσουν χρήματα, πλούτο και δύναμη. Κατά το ΙΣΤ’ αι. πολλοί εκτουρκισθέντες Αλβανοί ανέλαβαν ηγετικές θέσεις στο Οθωμανικό κράτος.

Οι Τούρκοι διατήρησαν το βυζαντινό διοικητικό σύστημα και αναγνώρισαν το δικαίωμα του γαιοκτήμονα και τιμαριούχου σε πλούσιες οικογένειες. Οι τιμαριούχοι αυτοί είναι οι λεγόμενοι «σπαχήδες». Οι σπαχήδες διατήρησαν τη θρησκεία τους, αλλά με τον χρόνο και με τις κοινωνικές και πολιτικές μεταβολές ασπάστηκαν τον ισλαμισμό.

Μετά το 1650 αρχίζουν οι φοβεροί εξισλαμισμοί στην περιοχή του Αργυροκάστρου. Είναι η εποχή που συστηματικά οι πληθυσμοί εξισλαμίζονται και παρατηρείται εθνική αλλοίωση με καταστρεπτικές συνέπειες για το ελληνικό στοιχείο.

Την εποχή αυτή παρουσιάζονται και οι κρυπτοχριστιανοί. Αυτοί, βλέποντας τα βάσανα των χριστιανών από τους Τούρκους και περισσότερο από εξωμότες Αλβανούς της Λιαμπουριάς και μη θέλοντας να απαρνηθούν την θρησκεία τους, φόρεσαν τούρκικο κάλυμμα για να τους νομίζουν μουσουλμάνους, ενώ κρυφά παρέμεναν χριστιανοί.

Είναι αξιοσημείωτο ότι κατά το μεγάλο διάστημα που κράτησε ο εξισλαμισμός των επαρχιών της κεντρικής Αλβανίας και βορειοδυτικής Ηπείρου, η Δερόπολη όχι μόνο αντιστέκεται, αλλά και αναχαιτίζει το ρεύμα της αλλαξοπιστίας. Ασφαλώς σ’ αυτή την προσπάθεια σοβαρό λόγο έπαιξε η ελληνική γλώσσα. Όπου παρατηρήθηκε έντονος εκμουσουλμανισμός, αυτός γινόταν σε αλβανόφωνους και όχι ελληνόφωνους χριστιανούς.

Οι εξισλαμιζόμενοι αντιμετώπιζαν την αντίδραση των Δεροπολιτών και αισθάνονταν ξένοι σε τέτοιο περιβάλλον. Για το λόγο αυτό κατάφευγαν σε χωριά που είχαν μεγάλο αριθμό εξωμοτών Αλβανόφωνων. Τέτοια χωριά στη Δερόπολη ήταν το Λιμπόκοβο και η Μεπράβιστα και στο κάτω Πωγώνι η Χρυσόδουλη. Ο εξισλαμισμός όλο και περισσότερο διαδιδόταν προς νότο και ο κίνδυνος για ολόκληρη την Ήπειρο ήταν άμεσος.

Ο Ν. Πατσέλης (Ηπειρ. Μελέται, Β’, 1968), σελ. 17 γράφει: «Όλα τα χωρία του κάμπου της Δροπόλεως διετήρησαν την πίστην των, την γλώσσαν των και τα παλαιά των ήθη και έθιμα, με απίστευτον δε φανατισμόν προσεπάθησαν να τα διατηρήσουν και να τα σώσουν από τον πέριξ κατακλυσμόν της εξωμοσίας, της βιαιοτέρας σκληρότητος και απανθρωπίας. Ο ελληνισμός της Δροπόλεως, αγωνιζόμενος με αφάνταστον καρτερίαν και εμμένων με απίστευτον πίστιν εις τα πάτρια, κατώρθωσε να διατηρήση τον ελληνικόν χαρακτήρα και μάλιστα εις τοιαύτην μορφήν, ώστε να θεωρήται ούτος, εξ όσων επεσκέφθησαν το τμήμα τούτο της Ηπείρου, ιδικούς μας και ξένους, ως ο ακραιφνέστερος και αμιγέστερος εξ όσων διεσώθησαν από τους αρχαιοτάτους χρόνους μέχρι τούδε».    

Το δημοτικό τραγούδι η «Δεροπολίτισσα», που και σήμερα τραγουδιέται στα χωριά της Δερόπολης και του Πωγωνίου, διεκτραγωδεί κατά τον πιο παραστατικό τρόπο τους βίαιους εξισλαμισμούς και τις θηριωδίες μιας εποχής, που άφησε βαθιά σημάδια υπομονής και καρτερικότητας.

Σχετικά γράφει ο Ν. Κ. Παπαδόπουλος («Η Δρόπολις της Βορείου Ηπείρου», 1976, σελ.69): «Την μεγάλην όμως τραγωδίαν του εξισλαμισμού απηχεί καλύτερον το πασίγνωστον δημοτικόν τραγούδι της «Δροπολίτισσας», το οποίον επί αιώνας τραγουδούν οι Δροπολίται με πάθος εις τας συγκεντρώσεις των και τας άλλας των εκδηλώσεις. Και είναι το τραγούδι της «Δροπολίτισσας» μία αληθής ελεγεία διά τον βίαιον εξισλαμισμόν των κατοίκων της Δροπόλεως, οι οποίοι ανηρπόγησαν υπό των θηριωδών τουρκαλβανών του Αργυροκάστρου και υπεβλήφησαν εις βίαιον εξισλαμισμόν, ιδιά δε αι ωραίαι γυναίκες της Δροπόλεως.

Οι δυστυχείς Δροπολίται, όσοι υποχρεώθησαν δια της βίας να εξισλαμισθούν και να εγκατασταθούν ακολούθως εις το Αργυρόκαστρον, παραμείναντες κατά βάθος κρυπτοχριστιανοί, παρακαλούν θερμώς τους μη εξισλαμισθέντας αδελφούς των να προσεύχωνται και δι’ αυτούς εις την εκκλησίαν. Το Δημοτικόν τούτο τραγούδι χρονικώς πρέπει ν’ αναχθή εις την εποχήν του εξισλαμισμού και εις την περίοδον του 1650-1700».

Η «Δεροπολίτισσα» είναι ένα πονεμένο τραγούδι με συγκινητικούς και ανθρώπινους στίχους:

Μωρ’ Δεροπολίτισσα, μωρ’ καμμένη

Μωρ’ Δεροπολίτισσα, ζηλεμένη.

Βάλ’ το φέσι σου στραβά, μωρ’ καμμένη,

Βάλ’ το φέσι σου στραβά, ζηλεμένη.

Σίντα πας στην εκκλησιά

με λαμπάδες και κεριά

και με μοσχομυθιστά,

για προσκύνα και για μας

για τ’ εμάς τους χριστιανούς,

τι μας πλάκωσ’ η Τουρκιά

και μας πάνε στα τζαμιά

και μας σφάζουν σαν τ’ αρνιά,

σαν τ’ αρνιά την Πασχαλιά,

τα κατσίκια τ’ Αηγιωργιού.

Χρειάζεται εδώ να μνημονεύσουμε όλους εκείνους, επώνυμους και ανώνυμους, που ενίσχυσαν και εμψύχωσαν με πολλούς τρόπους την πόλη των Δροπολιτών εναντίον της λαίλαπας του εξισλαμισμού και συγκράτησαν τον χείμαρρο της εξωμοσίας.

Πρώτα τα μοναστήρια της εποχής, που δεν ήταν λίγα σ’ όλο τον βορειοηπειρωτικό χώρο. Οι μοναχοί κρυφά περιέρχονταν στα χωριά και κατηχούσαν τους χριστιανούς να μείνουν πιστοί στη θρησκεία των πατέρων τους.

 Από τον 16ο μέχρι και τον 18ο αι. παρατηρείται ζωηρή θρησκευτική κίνηση στη Δερόπολη, όπως βγαίνει από εκκλησιαστικά κατάστιχα και δίπτυχα. Στην περιοχή της Δερόπολης κατά τον Αραβαντινό, κτίζονται τα εξής μοναστήρια: Της Πέπελης, Κοσοβίτσας, Κατούνας, Φραστανής, Δερβιτσιάνης, Καλογορατζής, Βάνιστας, Δουβιανής, Γεωργουτσατιού, Δρυάνου (ανάμεσα στους Μπουλιαράτες, Ζερβάτες και Δρόβιανης).

Στις τελευταίες δεκαετίες του ΙΗ’ αι. παρουσιάζεται η σεπτή μορφή του Εθνομάρτυρα Κοσμά του Αιτωλού, του κατεξοχήν σωτήρα του βορειοηπειρωτικού ελληνισμού.

Ακούραστος, αψηφώντας τους κινδύνους και τις κακουχίες, περιόδευσε όλες τις πόλεις και τα χωριά και με θέρμη προσπαθούσε να στηρίξει τους κατοίκους, ιδρύοντας σχολεία, γιατί ήθελε τα παιδιά των χριστιανών να μαθαίνουν γράμματα.Καμιά ελληνική περιοχή δεν τίμησε το όνομα του Κοσμά του Αιτωλού, όσο το βόρειο τμήμα της Ηπείρου στο οποίο και μαρτύρησε (1779).

Πολύ σύντομα αναφερθήκαμε στην ιστορική πορεία της Δερόπολης στα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας. Θα κλείσουμε με ένα χαρακτηριστικό τραγούδι του ταξιδεμένου Δεροπολίτη, στο οποίο καθρεφτίζεται  όλος ο ψυχικός πόνος και ο νοσταλγικός πόθος του γυρισμού:

Το τραγούδι περιέχεται στο βιβλίο των Γ. Κ. Καλυβόπουλου – Χρ. Γ. Καλυβόπουλου (Μπουλιαράτι – Δερόπολη , 1975), σελ. 164:

Μικρό χελιδονάκι μου για μια στιγμούλα στάσου,

για μια στιγμή λυπήσου με και δόσμου τα φτερά σου:

Θέλω να ιδώ την μάνα μου, τ’ αδέρφια να φιλήσω,

στον τάφο του πατέρα μου να πάω να προσκυνήσω.

πηγή 

Θα αναγνωρίσει η Ελλάδα την Ανεξαρτησία του Κοσσόβου; - A do ta njohë Greqia Pavarësinë e Kosovës?

Θα αναγνωρίσει η Ελλάδα την Ανεξαρτησία του Κοσσόβου; Την απάντηση στο ερώτημα αυτό το δίνουν τα Σερβικά ΜΜΕ. Στην καθημερινή εφημερίδα Blic αναφέρεται πως ο Υπ Εξ της Ελλάδας κ Νίκος Κοτζιάς κατά τις εργασίες του ΟΗΕ έχει υποσχεθεί στον Πρωθυπουργό του Κοσσόβου  Ισά Μουστάφα και στο Χασίμ Θάτσι πως η Ελλάδα θα στηρίξει την ένταξη του Κοσσόβου σε όλους τους Διεθνής Οργανισμούς. 
Κατά την συνάντηση που πραγματοποίησε ο Κοτζιάς με το Κοσσοβάρο ομόλογο του, τον κάλεσε για επίσκεψη στην Αθήνα, αλλά η εφημερίδα πάει και παραπέρα, ενώ γράφει πως η ανακοίνωση της συνάντησης αυτής στην ιστοσελίδα του Υπ Εξ είναι στην ουσία αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου. 
Ο πολιτικός σέρβος αναλυτής  Dragomir Andjelkovic είπε για την Blic πως ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είναι ένας ασταθής πολιτικός που κοιτάει τα συμφέροντα του.
...............................................................

A do ta njohë Greqia Pavarësinë e Kosovës? Kësaj pyetjeje i kanë dhënë përgjigje mediat serbe. E përditshmja Blic shkruan se shefi i diplomacisë greke Nikos Kotzias gjatë punimeve të OKB i ka premtuar kryeministrit të Kosovës, Isa Mustafës e Hashim Thaçit se Greqia do të mbështesë anëtarësimin në të gjitha organizatat ndërkombëtare. 

Gjatë takimit që zhvilloi Kocias me homologun e tij kosovar, ai e ka ftuar për një vizitë në Athinë, por Blic shkon edhe më tej, ndërsa shkruan se publikimi i këtij takimi në faqen e Ministrisë së Jashtë të Greqisë, është një njohje e Pavarësisë së Shtetit të Kosovës. 

Analisti politik serb Dragomir Andjelkovic, ka thënë për Blic se kryeministri grek Aleksis Cipras është një politikan i paqëndrueshëm që shikon vetëm interesat e tij. - See more at: