Κυριακή Γ΄ Ματθαίου- Μη μεριμνάτε ! Αρχιμ Επιφάνιος Χατζηγιάγκου!

 

Γ΄ Ματθαίου

«Μη μεριμνάτε»

21-6-2026

«Μη μεριμνάτε!»

Η ευαγγελική περικοπή, αγαπητοί μου αδελφοί, που ακούσαμε σήμερα —και στο σημείο αυτό δεν μπορώ να μην εκφράσω τη λύπη μου ότι πολλοί από εμάς δεν ήμασταν την ώρα του Ευαγγελίου εδώ στην Εκκλησία— μας δίνει ένα πολύ μεγάλο μήνυμα.

Βλέπετε, κανείς δεν πηγαίνει στο ποδόσφαιρο στη μέση του αγώνα. Όλοι πηγαίνουν από την αρχή, για να μη χάσουν ούτε δευτερόλεπτο. Ή σε κάποιο θέατρο, ή σε μια συναυλία, ή στον κινηματογράφο, ή οπουδήποτε αλλού, πηγαίνουν όλοι από την αρχή. Στη Λειτουργία γιατί να μην ερχόμαστε από την αρχή;

Τόσο δύσκολο είναι να νικήσουμε τον ύπνο; Λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Γλυκύς ὁ ὕπνος, ἀλλ’ οὐδὲν γλυκύτερον προσευχῆς». Είναι γλυκός ο ύπνος, αλλά δεν υπάρχει τίποτα γλυκύτερο από την προσευχή. Για εκείνους, βέβαια, που έχουν γευθεί τη γλυκύτητα της προσευχής.

Παρακαλώ, λοιπόν, να ερχόμαστε, να ακούμε και το Ευαγγέλιο και τον Απόστολο και να συμμετέχουμε από την αρχή της Λειτουργίας.

Η ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα είναι παρμένη από την επί του Όρους ομιλία του Κυρίου μας, που είναι η πιο σημαντική ομιλία του Χριστού. Βρίσκεται στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, στα κεφάλαια 5, 6 και 7, και σας συνιστώ ιδιαιτέρως να τη μελετάτε τακτικά.

Αλλά και όλη την Αγία Γραφή, και ιδιαίτερα την Καινή Διαθήκη, πρέπει ο κάθε Χριστιανός, τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του, να την έχει διαβάσει. Είναι απαράδεκτο να υπάρχουν Ορθόδοξοι Χριστιανοί που να μην έχουν διαβάσει την Καινή Διαθήκη τουλάχιστον, αν όχι και την Παλαιά.

Στην επί του Όρους ομιλία, λοιπόν, ο Χριστός διορθώνει και συμπληρώνει τον νόμο της Παλαιάς Διαθήκης, ο οποίος ήταν ατελής, και μας παρουσιάζει τον τέλειο νόμο της Καινής Διαθήκης.

Στο πρώτο μέρος της περικοπής που ακούστηκε σήμερα, ο Χριστός μας λέει εκείνο το περίφημο: «Οὐ δύνασθε Θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ». Δεν μπορείτε, λέει, να δουλεύετε σε δύο αφεντικά, σε δύο κυρίους. Δεν μπορείτε να δουλεύετε και στον Θεό και στον μαμωνά, δηλαδή στον δαίμονα του πλουτισμού, του χρήματος.

Στο δεύτερο μέρος της περικοπής που διαβάστηκε, ο Χριστός μας προφυλάσσει από τη ρίζα της φιλαργυρίας. Και η ρίζα της φιλαργυρίας είναι η αγωνία και το άγχος για το πώς θα ζήσουμε. Από εκεί ξεκινά η φιλαργυρία. Πίσω από αυτό το πρόσχημα κρύβεται: πώς θα ζήσουμε, πώς θα τα βγάλουμε πέρα;

Στους περασμένους αιώνες υπήρχε —δεν ξέρω αν υπάρχει και σήμερα και αν επικρατεί— μια φιλοσοφική θεωρία, η θεωρία του δεϊσμού, με κύριο εκπρόσωπο τον Βολταίρο. Η θεωρία αυτή λέει ότι ναι μεν υπάρχει Θεός, αλλά όταν ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο, τον εγκατέλειψε. Τον άφησε στο έλεος. Τον έφτιαξε τέλεια, αλλά στη συνέχεια τον άφησε, χωρίς να ενδιαφέρεται καθόλου γι’ αυτόν.

Ανέφεραν και ένα παράδειγμα: όπως ο ωρολογοποιός, αυτός που φτιάχνει ένα ρολόι, ο κατασκευαστής, το φτιάχνει με μεράκι, ωραία, τέλεια, αλλά από εκείνη τη στιγμή το παραδίδει στο εμπόριο, το πουλάνε και δεν ξέρει τι έγινε το ρολόι του. Έτσι, λένε, και ο Θεός: έπλασε τον κόσμο και τον άφησε.

Αυτή όμως η θεωρία δεν ισχύει, όπως καταλαβαίνουμε. Και το βεβαιώνει σήμερα ο Χριστός, λέγοντας: «Μη μεριμνάτε». Μην αγωνιάτε, μην αγχώνεστε τι θα φάμε και τι θα πιούμε και πώς θα ντυθούμε, πώς θα επιβιώσουμε. Υπάρχει Θεός Πατέρας, ο Οποίος δεν εγκατέλειψε τον κόσμο, αλλά εξακολουθεί να τον κυβερνά και να τον συντηρεί.

Και ρωτάει ο Χριστός: δεν αξίζει η ζωή που έχουμε περισσότερο από την τροφή; Ποιο είναι το πιο σημαντικό; Η ζωή, το ότι ζούμε και υπάρχουμε, ή η τροφή με την οποία συντηρούμαστε; Ασφαλώς η ζωή είναι το σημαντικότερο.

Και ποιο είναι το πιο σπουδαίο; Το σώμα που έχουμε ή τα ρούχα που φοράμε; Ασφαλώς το σώμα είναι το πολυτιμότερο. Ε, λοιπόν, ο Θεός που σας έδωσε τα ανώτερα, που σας έδωσε τη ζωή και το σώμα, δεν θα σας δώσει και τα κατώτερα, την τροφή και τα ρούχα;

Και μετά αναφέρει δύο γνωστά παραδείγματα από τη φύση: τα πουλιά και τα κρίνα του αγρού, τα αγριολούλουδα.

Και λέει ο Κύριός μας: «Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ». Κοιτάξτε, λέει, τα πουλιά του ουρανού. Ούτε σπέρνουν ούτε θερίζουν ούτε μαζεύουν σε αποθήκες. Είδατε κανένα πουλί να φροντίζει για τη διατροφή του, να σπέρνει, να θερίζει, να μαζεύει; Και όμως, λέει, «ο Πατέρας σας ο ουράνιος τα τρέφει». Εσείς δεν αξίζετε πιο πολύ από αυτά τα πουλιά;

Αδελφοί μου, είναι ασύλληπτο αυτό που λέει ο Κύριός μας. Όλα τα πουλιά που είναι στον ουρανό, πόσα να είναι αυτά; Εκατομμύρια, δισεκατομμύρια. Όλα τα ζώα τα χερσαία, όλα τα ψάρια που είναι στις θάλασσες, δισεκατομμύρια ή και τρισεκατομμύρια ψάρια.

Όλα αυτά τα ζωντανά πλάσματα, αδελφοί μου, τα φροντίζει ο Θεός και προνοεί γι’ αυτά, για το καθένα ξεχωριστά, τι θα φάει την κάθε μέρα. Το σκεφτήκαμε αυτό καμιά φορά; Για το κάθε ζωντανό πλάσμα που έπλασε ο Θεός φροντίζει ξεχωριστά, για το καθένα, τι θα φάει κάθε μέρα, πώς θα συντηρηθεί.

Αυτό το λέει και στον 103ο ψαλμό, που διαβάζουμε κάθε μέρα στον Εσπερινό, τον προοιμιακό, όπως λέμε. Λέει κάπου σε ένα σημείο: «Πάντα πρὸς σὲ προσδοκῶσι, δοῦναι τὴν τροφὴν αὐτῶν εἰς εὔκαιρον· δόντος σου αὐτοῖς συλλέξουσι». Που σημαίνει: όλα τα ζώα, τα χερσαία, τα πετούμενα, τα θαλάσσια, όλα τα ζώα περιμένουν από Σένα, Θεέ μου, να τους δώσεις την τροφή τους την κατάλληλη ώρα. Και όταν τους τη δώσεις, τότε θα τρέξουν για να την πάρουν.

Εσείς, οι άνθρωποι, δεν αξίζετε πιο πολύ από αυτά;

Και αναφέρει και το δεύτερο παράδειγμα, το παράδειγμα των κρίνων του αγρού.

«Και για τα ρούχα», λέει, «που θα φορέσετε, γιατί αγωνιάτε; Για δείτε τα κρίνα του αγρού». Τα αγριολούλουδα, αυτά που βλέπουμε την άνοιξη στους κάμπους, στα λιβάδια. Αυτά τα λουλούδια δεν κοπιάζουν ούτε γνέθουν.

Σας βεβαιώνω ότι ούτε και ο βασιλιάς Σολομών, που φημιζόταν για την πολυτέλειά του, για τη βασιλική του μεγαλοπρέπεια, ούτε εκείνος ντυνόταν με τέτοια μεγαλοπρέπεια. Του άρεσε να ντύνεται με μεγαλοπρέπεια και στολιζόταν όσο κανένας άλλος βασιλιάς. Ε, λοιπόν, ούτε ο Σολομών δεν ντυνόταν τόσο ωραία, όπως ντύνονται αυτά τα αγριολούλουδα, όπως τα ντύνει ο Θεός δηλαδή.

Αν, λοιπόν, συνεχίζει ο Κύριος, το χορτάρι αυτό, το τόσο βραχύβιο και εφήμερο, που σήμερα υπάρχει και αύριο ξηραίνεται —και πράγματι τα λουλούδια αυτά πόσο καιρό ζουν; Ούτε για μήνες δεν ζουν. Μετά μαραίνονται, ξηραίνονται και τα βάζουμε, όπως λέει ο Χριστός, για προσάναμμα στη φωτιά και τα καίμε— εάν λοιπόν αυτά τα λουλούδια, τα ασήμαντα, ο Θεός τα ντύνει με τόση μεγαλοπρέπεια και ομορφιά, δεν θα φροντίσει για εσάς πολύ περισσότερο, ολιγόπιστοι άνθρωποι;

Δεν θα φροντίσει για σένα, λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, το τίμιο κτήμα του Θεού, που είσαι το πολύτιμο κατασκεύασμα του Θεού, το πολύτιμο πλάσμα του Θεού, στο οποίο χάρισε σώμα και ψυχή; Δεν θα φροντίσει για σένα, για χάρη του οποίου έπλασε όλο τον κόσμο; Για σένα, για τον οποίο έστειλε προφήτες και τέλος παρέδωσε σε θάνατο τον Υιό Του τον Μονογενή;

Και καταλήγει με τη λέξη «ολιγόπιστοι», σαν να μας λέει ο Χριστός ότι η αιτία του άγχους και της αγωνίας που έχει ο άνθρωπος για το πώς θα ζήσει είναι η ολιγοπιστία. Δεν έχει την πίστη που θα έπρεπε στον Θεό.

Και καταλήγει: μη μεριμνάτε, λοιπόν, τι θα φάμε και τι θα πιούμε και τι θα ενδυθούμε, όπως κάνουν οι εθνικοί, δηλαδή οι ειδωλολάτρες, που δεν πιστεύουν στον Θεό Πατέρα. Γνωρίζει ο ουράνιος Πατέρας σας ότι έχετε ανάγκη από αυτά και θα σας τα δώσει.

Να ζητάτε πρώτα απ’ όλα και πάνω απ’ όλα τη Βασιλεία του Θεού, τα ουράνια και άφθαρτα αγαθά του Παραδείσου. Καλά είναι και τα επίγεια να τα ζητάμε, αλλά εκείνα τα αγαθά να ζητάμε να αποκτήσουμε κάποια μέρα. Καθώς και την απόκτηση των αρετών. Όταν λέει «τη δικαιοσύνη», εκεί εννοεί τις αρετές, με τις οποίες θα εξασφαλιστεί για μας η αιώνια ζωή. Και τότε όλα τα υπόλοιπα θα σας δοθούν.

Πόσο παρήγορα, αδελφοί μου, είναι τα λόγια του Χριστού που ακούσαμε σήμερα. Για κάθε εποχή, βέβαια, αλλά ιδιαιτέρως για σήμερα, που όλος ο κόσμος αγωνιά και αγχώνεται: πώς θα ζήσω, πώς θα κάνω οικογένεια, πώς θα κάνω τρίτο παιδί, πώς θα σπουδάσω τα παιδιά μου, πώς θα τα βγάλω πέρα;

Για όλα αυτά τα «πώς» ο Χριστός μας καθησυχάζει και μας λέει: μη μεριμνάτε, μην αγωνιάτε. Δείτε τα πουλιά και τα λουλούδια. Δεν θα σας αφήσω.

«Έχει ο Θεός», όπως λένε πολλοί σήμερα. Λέει κάπου στον προφήτη Ησαΐα ο Θεός: είναι δυνατόν μια μάνα να ξεχάσει το παιδί της και να μη σπλαχνιστεί τον καρπό των σπλάχνων της; Αλλά κι αν ακόμη μια μητέρα λησμονήσει και απαρνηθεί τα παιδιά της, εγώ ποτέ δεν θα σας ξεχάσω, είπε ο Κύριος.

Λόγια, θα πει κάποιος. Δεν είναι λόγια. Είναι άπειρα τα παραδείγματα τα οποία μας διαβεβαιώνουν για την αλήθεια των λόγων του Χριστού, ότι υπάρχει δηλαδή η Θεία Πρόνοια.

Θυμάμαι, ο μακαριστός Μητροπολίτης, ο πατήρ Αυγουστίνος, μας έλεγε συχνά ένα παράδειγμα. Είχε έρθει, λέει, στο γραφείο του κάποτε ένας στρατηγός και, όπως συνήθιζε ο μακαριστός, τον ρώτησε:

«Πόσα παιδιά έχεις, στρατηγέ;»

«Δύο», του είπε αυτός.

«Δύο, στρατηγέ; Με τόσα χρήματα που παίρνεις, δύο παιδιά έκανες;»

Έσκυψε το κεφάλι. Και του λέει στη συνέχεια ο Μητροπολίτης:

«Ο πατέρας σου πόσα παιδιά έκανε;»

Τότε ντράπηκε πραγματικά ο στρατηγός και του είπε:

«Σεβασμιώτατε, είμαστε δώδεκα αδέρφια».

«Δώδεκα αδέρφια; Και πώς τα έβγαλε πέρα ο πατέρας σου; Πώς μπόρεσε; Τι επάγγελμα είχε;»

«Ένας ψαράς», λέει, «κάτω στην Αμαλιάδα της Πελοποννήσου. Ψάρευε ψάρια και με αυτά μας έζησε».

Δώδεκα παιδιά. Και τον ρωτάει τελικά:

«Πώς ο πατέρας σου, ένας φτωχός άνθρωπος, μπόρεσε και μεγάλωσε δώδεκα παιδιά, και εσύ, στρατηγός, με τόσα χρήματα, μόνο δύο παιδιά;»

Και τότε ο στρατηγός είχε την ειλικρίνεια να του πει:

«Σεβασμιώτατε, ο πατέρας μου πίστευε στον Μεγαλοδύναμο, ο Οποίος τρέφει τα πουλιά και στολίζει τα λουλούδια».

Αυτή είναι η αλήθεια, αδελφοί μου. Η αιτία του άγχους και της αγωνίας που έχει ο σύγχρονος κόσμος —και εμείς— είναι η ολιγοπιστία μας.

Ας διώξουμε, λοιπόν, όλες αυτές τις μέριμνες και τα άγχη που σαν μέλισσες μάς πολιορκούν το μυαλό, και ας εμπιστευθούμε τα λόγια του Χριστού:

«Μη μεριμνάτε. Ζητάτε πρώτα τη Βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Αυτού, και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν».

Αμήν.