Σπύρος Μαντάς, ο ονειροπόλος Πελοποννήσιος ταξιδευτής της Ηπείρου

Ήταν μεγάλη η χαρά και η συγκίνηση που νοιώσαμε, όταν η απάντηση στην αυθόρμητη και πηγαία πρόταση για παραχώρηση μιας συνέντευξης εφ’ όλης της ύλης, που απευθύναμε ο σύζυγός μου κι εγώ στον σπουδαίο ερευνητή-συγγραφέα Σπύρο Μαντά, υπήρξε θετική. Έτσι, μια ωραία πρωία,  μας υποδέχτηκε στο φιλόξενο σπιτικό του και μας έδωσε την ευκαιρία να τον γνωρίσουμε από κοντά, καλύτερα. Με ευχέρεια, ευγλωττία και ειλικρίνεια μας απάντησε σε όσα ερωτήματα του απευθύναμε, ενώ ή Τραγιανή, η συμπαθέστατη και εξ ίσου δυναμική σύζυγός του, στεκόταν δίπλα του καθ΄όλη τη διάρκεια της συνέντευξης, προσθέτοντας κι αυτή την άποψη, την εμπειρία και τις προτάσεις της, ως μόνιμη και ισόβια συνοδοιπόρος και αρωγός στη ζωή και την έρευνα… Παραθέτουμε παρακάτω αυτούσια τη συνέντευξη, όπως ακριβώς μας δόθηκε.

• κ. Μαντά  καλημέρα! Κατ’ αρχήν να σας ευχαριστήσω που μας δεχτήκατε στο χώρο σας με τόση προθυμία και ευγένεια.

-Εγώ σας ευχαριστώ που θα μιλήσουμε για ένα αγαπημένο μου θέμα.

Φωτογραφία 1

• Δεν πάει καιρός κ. Μαντά που σας απολαύσαμε στην Κόρινθο σε μια καταπληκτική εκδήλωση που διοργάνωσε ο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΗΠΕΙΡΩΤΩΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ  «η Πίνδος» για τα πέτρινα, τοξωτά γεφύρια της Ηπείρου. Εκεί μας κέντρισε το ενδιαφέρον, το μέγεθος και το μεγαλείο της προσφοράς  και της συνεισφοράς σας στην διατήρηση της αρχιτεκτονικής παράδοσης, πρωτίστως  της Ηπείρου, και αυτός ήταν ο λόγος που ζητήσαμε  να συναντηθούμε για να γνωρίσουμε από κοντά την προσωπικότητα του Σπύρου Μαντά. Πείτε μας λοιπόν, ποιός είναι ο Σπύρος Μαντάς;

-Αφιερώθηκα στη μελέτη των πέτρινων τοξωτών γεφυριών της Ηπείρου, γενικότερα της Πίνδου, τόσο πολύ, που η επιλογή  αυτή καθόρισε την προσωπική μου ζωή -οικογενειακή, επαγγελματική, οικονομική, κοινωνική κλπ.  Ήταν ένα ταξίδι που συνεχίζεται ακόμη με συνεχείς εκπλήξεις. Στην αρχή δεν συνειδητοποίησα το μέγεθος της προσπάθειας που απαιτούσε κάτι τέτοιο, αλλά τελικά, για να είμαι δίκαιος, περισσότερα πήρα από όσα έδωσα. Και έδωσα, πιστέψτε με, πολλά. Να σημειώσω πως το  1982 που ξεκίνησα το γεφύρι δεν εθεωρείτο μνημείο και η βιβλιογραφία ήταν ανύπαρκτη.  Έπρεπε  να ταχτείς σε αυτό.

• Πότε και  πού γεννηθήκατε κ. Μαντά;

-Γεννήθηκα το 1950 στην Κρέστενα της Ηλείας, αλλά μεγάλωσα στα Λεχαινά τα οποία και θεωρώ πατρίδα μου. Αυτά βέβαια ληξιαρχικά και συναισθηματικά, η Ήπειρος όμως, ήταν, είναι και θα παραμείνει αφετηρία και προορισμός μου. Συναντώ έκπληξη, όταν λέω πως δεν είμαι Ηπειρώτης.

• Πού και τι σπουδάσατε; Ποια η οικογενειακή σας κατάσταση σήμερα;  

-Τελείωσα την ΑΣΟΕΕ και την Πάντειο και υπηρέτησα ως εκπαιδευτικός στη Β/θμια εκπαίδευση. Είμαι παντρεμένος και έχω μία κόρη.

Φωτογραφία 2

• Η σύζυγός σας,  η κ. Τραγιανή, με τι ασχολείται;

-Εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα.

•  Είναι θετική απέναντι σ΄ αυτά τα ενδιαφέροντά σας;

-Απόλυτα ναι. Και να διευκρινίσω ξανά πως τα πετρογέφυρα δεν συνιστούν απλά ένα ενδιαφέρον μου, αλλά… «κράτησα τη ζωή μου»  διαβαίνοντας πέτρινα, ηπειρώτικα γεφύρια.

• Πόσο σας έχει στηρίξει στην επιστημονική έρευνα που διεξάγετε όλα αυτά τα χρόνια;

-Πολύ. Γιατί, όντας παθιασμένος, χωρίς υλική βοήθεια δεν σταματάς, απλά συνεχίζεις πιο αργά απ’ ότι μπορείς, χωρίς όμως ηθική συμπαράσταση ούτε καν ξεκινάς.

• Η κόρη σας τι λέει;  Ενδιαφέρεται κι αυτή, βοηθάει στην έρευνά σας;  Ή ασχολείται με άλλα θέματα;

-Ενδιαφέρεται, αλλά ασχολείται με άλλα και πολλά. Είναι φυσικό. Θα ήταν εγωϊστικό εκ μέρους μου να τη θέλω συνοδοιπόρο σε κάτι που ξεκίνησα πριν γεννηθεί. Η ‘Ηπειρος πάντως «σημάδεψε» την παιδική της ηλικία -πάλι εκεί; αναρωτιόταν. Θα πρέπει να ρωτήσετε την ίδια.

• Από ότι γνωρίζω, εκτός  από τις κύριες σπουδές σας, σπουδάσατε επίσης σχέδιο και φωτογραφία. Να υποθέσω ότι αυτό το κάνατε προκειμένου να διευκολυνθείτε στην υλοποίηση του ονείρου σας; Να αποτυπώσετε το αντικείμενο της έρευνάς σας πιο άμεσα, πιο οικονομικά  και πιο αποτελεσματικά;  Ή αντίστροφα έχοντας τη σχετική γνώση και τα ανάλογα εφόδια στραφήκατε σ’ αυτή την έρευνα;

-Ξεκίνησα σαν ερασιτέχνης με την καλή έννοια του όρου και προσπάθησα να μη γίνω επαγγελματίας με την κακή. Από εκεί και πέρα έπρεπε να οπλιστώ κατάλληλα, γιατί τα γεφύρια επιδέχονται πολλών ειδών προσεγγίσεις, κάτι που συνιστά τη γοητεία τους.

• Έχετε ασχοληθεί γενικότερα με την αρχιτεκτονική παράδοση  ή αποκλειστικά και μόνο με τα πετρογέφυρα;

-Ξεκίνησα με προοπτική να μελετήσω το πλέον χαρακτηριστικό από αρχιτεκτονικής άποψης  στοιχείο κάθε τόπου -σκοπός βέβαια η ψυχοσύνθεση του εκάστοτε δημιουργού, αλλιώς δεν έχει νόημα. Για ένα ταξίδι, να γνωρίσω τον Ηπειρώτη μέσα από τα γεφύρια του, τον Μακεδόνα μέσα από τα αρχοντικά του, τον Επτανήσιο από τα καμπαναριά του, και πάει λέγοντας. Ευτυχώς γρήγορα κατάλαβα πως κάτι τέτοιο παραήταν φιλόδοξο, μάλλον αδύνατο αν ήθελα να εισχωρήσω σε βάθος. Επέστρεψα λοιπόν και παρέμεινα αποκλειστικά στα γεφύρια.

Φωτογραφία 3

• Από ποια περιοχή της Ελλάδας ή του εξωτερικού ξεκινήσατε και πόσο απλωθήκατε σ΄ αυτή την έρευνα;

-Ξεκίνησα από το Ζαγόρι, αγκάλιασα την Ήπειρο και γοητεύτηκα από την Πίνδο. Κι εδώ λοιπόν βλέπετε πως έβαλα όρια, θέλοντας να αποκρυπτογραφήσω μυστικά μη ορατά σε επιπόλαιη ματιά. Κι αυτό, παρά τις σειρήνες και τις παροτρύνσεις των φίλων μου.  Έτσι, επί 33 χρόνια κινούμαι από την Αμφιλοχία και το Καρπενήσι έως τις Πρέσπες και το Δυρράχιο, από το Ιόνιο και την Αδριατική έως τις πρωτεύουσες των διπλανών της Ηπείρου νομών. Αυτός είναι ο χώρος έρευνάς μου.

•  Γιατί από την Ήπειρο, αρχικά κ. Μαντά;

-Μα από την Ήπειρο ξεκίνησαν πολλά. Στην περίπτωσή μας, γιατί από αυτή ξεκίνησε η κάλυψη μιας ανάγκης να μετουσιώνεται σε έργο τέχνης. Είναι η μήτρα της λαϊκής γεφυροποιίας η Ήπειρος, γέννησε τα περισσότερα και καλύτερα έργα του είδους. Όσο απομακρυνόμαστε από την πηγή, που ως τέτοια θεωρώ το Ζαγόρι, τόσο μεταλλάσσονται  οι ιδιαιτερότητες του ρυθμού,  για να υποχωρήσουν οριστικά στις παρυφές της Πίνδου. Όχι αναιτιολόγητα βέβαια: εδώ η μεγάλη ζήτηση (αμέτρητες οι κοίτες των ποταμιών και αέναες οι μετακινήσεις των Ηπειρωτών), εδώ και η καλή προσφορά (κοιτίδα των πιο επιδέξιων πετράδων). Πετράδες..!  Όποτε τους αναφέρω, συγκινούμαι· και όχι μόνο. Υπήρξαν οι μεγάλοι αδικημένοι της υπόθεσης.  Διαχρονικό βέβαια το φαινόμενο: όσο το χρήμα γίνεται σκοπός αντί για μέσο, οι αληθινοί δημιουργοί θα επισκιάζονται.

• Το υλικό της έρευνάς σας έχει όλο δημοσιοποιηθεί;  Ή υπάρχει και ανέκδοτο υλικό που πρόκειται να κυκλοφορήσει;

-Έχει κυκλοφορήσει ελάχιστο, ούτε το 10% θα έλεγα. Είναι αφάνταστα πλούσιο και πολυδιάστατο  το υλικό που έχει συλλεχθεί. Έως τώρα έχουν πια πλήρως καταγραφεί 1.227 πέτρινα τοξωτά γεφύρια στην Πίνδο, έτσι όπως ήδη οριοθέτησα την τελευταία. Και να επισημάνω -είναι κι αυτό σημαντικό, αναπόσπαστο στοιχείο της έρευνας- πως βρίσκεται σε εξέλιξη η ηχογράφηση-μαγνητοσκόπηση των πολλών παραλλαγών της παραλογής  «Tου γεφυριού της Άρτας»  ανά την Ελλάδα, αλλά και των πολλών παράλληλων σε όλη τη Βαλκανική.

Φωτογραφία 4

• Πόσους τόμους έχετε εκδώσει κ. Μαντά , μπορείτε να μας  απαριθμήσετε τα έργα σας;

-Έχουν εκδοθεί: «Τα Ηπειρώτικα γεφύρια» (1984), «Το Γεφύρι κι ο Ηπειρώτης» (1987), «Η Σκάλα του Βραδέτου» (2003) -σε συνεργασία με τον Θ. Χαμάκο, «Τα Πέτρινα Γεφύρια» (2007), «Πέτρινα Γεφύρια στη Βόρεια Ήπειρο» (2008), «Του Γεφυριού της Άρτας» (2011). Παράλληλα έχουν γυριστεί και μερικά ντοκιμαντέρ, ενώ πολλά άρθρα μου φιλοξενήθηκαν σε εφημερίδες και περιοδικά. Και βέβαια επιμελούμαι τον ιστότοπο arhiogefirionipirotikon.blogspot.gr

•  Εκτός από την έκδοση των βιβλίων σας έχετε ασχοληθεί ουσιαστικά και με την αρχειοθέτηση του πλούσιου υλικού που συγκεντρώσατε κατά την έρευνά σας. Είστε ιδρυτής του Α.Γ.Η και του ΚΕ.ΜΕ.ΠΕ.Γ. Μπορείτε να μας διευκρινίσετε  τις διαφορές τους και το σκοπό της ίδρυσης του καθενός;

-Το Αρχείο Γεφυριών Ηπειρώτικων (Α.Γ.Η.) είναι καθαρά δικό μου δημιούργημα, μια  συγκεκριμένη μέθοδος αρχειοθέτησης προκειμένου να καταστεί διαχειρίσιμο και χρήσιμο το υλικό που πρόσφερε η πολύχρονη έρευνά μου.  Αφορά αποκλειστικά τα γεφύρια της Πίνδου -το “Ηπειρώτικα” σηματοδοτεί προέλευση αλλά και τεχνοτροπία.

-Το Κέντρο Μελέτης Πέτρινων Γεφυριών (ΚΕ.ΜΕ.ΠΕ.Γ.), στο οποίο είμαι πρόεδρος, το ίδρυσα μαζί με άλλους φίλους το 2001, με σκοπό την έρευνα των γεφυριών όλης πια της Ελλάδας αλλά και των πέραν των συνόρων -με τη γνώση και σύγκριση γίνεσαι πιο αντικειμενικός. Επίσης προσπαθούμε να συμβάλλουμε στην ευαισθητοποίηση του κοινού, γιατί τότε μόνο υπάρχει ελπίδα για σεβασμό και διάσωση αυτών των μνημείων. Τους δύο αυτούς βασικούς μας στόχους τους έχουμε πετύχει ικανοποιητικά με την διοργάνωση σχετικών Ημερίδων και άλλων εκδηλώσεων και την έκδοση 3 τόμων υπό τον τίτλο «Περί Πετρογέφυρων» -ετοιμάζεται ο τέταρτος.

Φωτογραφία 5

• Έχουν κάπου συγκεκριμένη έδρα αυτοί οι δύο οργανισμοί ή είναι άστεγοι εντελώς;

-Δυστυχώς παραμένουν ιδέες που εφαρμόζονται με άυλη υποδομή. Τα σταθερά έξοδα προϋποθέτουν σταθερά έσοδα. Αλλά σημασία έχει το έργο που παράγεται, που είναι γνήσιο αν δεν είναι εξαρτημένο.

• Ποιο είναι το ενδιαφέρον της πολιτείας έναντι της προσπάθειάς σας και πόσο την έχει στηρίξει μέχρι σήμερα; Ηθικά και υλικά;

-Ας είμαστε ρεαλιστές· Πολιτεία δεν υπάρχει, απλά κάποιοι προσποιούνται πως την συγκροτούν και την εκφράζουν. Γι’ αυτό άλλωστε φτάσαμε και έως εδώ. Συνεπώς σε αυτό το πλαίσιο, με το ύποπτο αλισβερίσι, δεν μπήκαμε καν στον κόπο να ζητήσουμε. Τα σίγουρα ανταλλάγματα θα νόθευαν το αποτέλεσμα. Ο τελευταίος τόμος «Περί Πετρογέφυρων» εκδίδεται με συνεισφορά των μελών του Δ.Σ.

Το γεφύρι της Άρτας

• Τώρα πού στοχεύετε;  Έχει κλείσει ο κύκλος της έρευνάς σας ή υπάρχουν κενά που πρέπει να καλύψετε;

-Κατ’ αρχάς μια έρευνα δεν τελειώνει ποτέ. Από την άλλη μεριά, ξέρετε, ο χρόνος -ο οποίος διαμορφώνει και την ηλικία- σε καθιστά περισσότερο  «σοφό»  και ολιγότερο απαιτητικό να δεις το όποιο έργο σου εδώ και τώρα με σάρκα και οστά. Οι στόχοι επαναπροσδιορίζονται  συχνά ερήμην σου. Σημασία έχει να φτιάξεις κάτι που, κάποτε -άσχετα πότε-, θα εκτιμηθεί, θα αφορά και τους άλλους. Και σε αυτό βέβαια, το ξέρουμε, τελικός κριτής είναι και πάλι ο χρόνος. Πάντως, υπό ανθρώπινη αδυναμία, θα ήθελα να δω να εκδίδεται το τρίτομο, σχεδόν ολοκληρωμένο πια, «Γεφυρογραφία της Πίνδου». Μακάρι να ιδρυόταν και ένα «Μουσείο -χώρος μελέτης- Πέτρινων Γεφυριών» -η Ήπειρος το δικαιούται!  Αλλά ποιος ξέρει; ίσως υπό τις παρούσες οικονομικές συνθήκες αυτά θα παραμείνουν όνειρα. Όμως θα είμαι ειλικρινής, λέγοντας πως δεν πειράζει  -παρηγορεί ο ποιητής χρίζοντας τη διαδρομή πολυτιμότερη της Ιθάκης. Τουλάχιστον γνώρισα τους τελευταίους κατοίκους της Πίνδου. Λίγο είναι αυτό;

• Για τα μελλοντικά και ίσως μακροπρόθεσμα σχέδιά σας η κ. Τραγιανή , η σύζυγός σας, με την πολύ σεμνή και διακριτική παρουσία, τι έχει να δηλώσει? Τι λέτε κ. Μαντά, συμφωνείτε με τα σχέδια του συζύγου σας;

-Συμφωνώ· ακόμη και όταν αφαιρούμε από τον οικογενειακό προϋπολογισμό για να ολοκληρωθεί κάτι που θα έπρεπε να αποτελεί δουλειά άλλων. Εννοώ, για παράδειγμα, την έκδοση ιδίοις εξόδοις του βιβλίου «Πέτρινα Γεφύρια στη Βόρεια Ήπειρο». Έπρεπε να καταλήξει στον προορισμό του.

• Θα συνεχίσετε να τον στηρίζετε «σθεναρά», όπως είμαι σίγουρη ότι κάνατε μέχρι σήμερα, ώστε να έχει τα ίδια και ίσως καλύτερα αποτελέσματα;

-Εννοείται· συνήθειες μιας ζωής δεν κόβονται απότομα.

• Συγχαρητήρια κύριε και κυρία Μαντά. Σας αξίζει ένα μεγάλο μπράβο κι ένα μεγάλο ευχαριστώ από την Ελληνική Πολιτεία, την Ελληνική Κοινωνία αλλά και τη διεθνή Κοινότητα, γιατί έργα σαν το δικό σας, σίγουρα αναβαθμίζουν και προωθούν πολιτισμικά όλη την ανθρωπότητα. Δεχτείτε ειλικρινά τις θερμές μας  ευχαριστίες αλλά και τις καλύτερες ευχές για την ευόδωση των στόχων  και των προσπαθειών σας.

(Στις φωτογραφίες 1,3,5 ο Σπύρος Μαντάς, η Μαργαρίτα Φρονιμάδη-Ματάτση, ο σύζυγός της Βαγγέλης Ματάτσης, πρόεδρος του Συλλόγου Ηπειρωτών Κοριμθίας “Η Πίνδος” και η σύζυγος του Σπ. Μαντά Τραγιανή. Οι  φωτογραφίες 2 και 4 είναι από την πρόσφατη εκδήλωση του Συλλόγου Ηπειρωτών Κορινθίας «Η Πίνδος», με ομιλητή τον Σπύρο Μαντά για τα πετρογέφυρα της Ηπείρου.)

*Αρχιτέκτων – ποιήτρια, αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
πηγή

Το Ελληνικό Σχολείο του Βουνού (φωτογραφία) - Shkolla Greke e Vunoit një dëshmi e helenizmit të zonës! (fotografi)

VUNO – Kjo foto e rralle ne Vuno na sjelle ne vitin e larget 1909. Nxenesit e Shkolles Greke të  Vunoit te cilet kryenin mesimin ne Kishen e Fshatit jane ne kete foto te gjithe bashke ne shoqerine e nje prifti i cili i përket  kombesise greke dhe ishte mësuesi i tyre në teori dhe praktikë.

Βουνό- Φωτογραφία από το έτος 1909 . Οι μαθητές του Ελληνικού Σχολείου του Βουνού σε μια αναμνηστική φωτογραφία με τον δάσκαλο τους που δεν ήταν άλλος από τον ιερέα του χωριού ο οποίος του δίδασκε με λόγια και πράξεις τα θεία γράμματα και τις απαραίτητες γνώσεις. Χωρίς την εκκλησία τώρα όλοι θα μιλούσαμε τουρκομογγόλικα και θα είχαμε χάσει την συνείδηση μας. Χάρις και μόνο της ορθοδοξίας, της εκκλησίας μας επιβιώσαμε και εμείς.

Συζήτηση στη Βουλή για το νομοσχέδιο περί καταγραφής τόπου διαμονής μεταναστών- Οι τοποθετήσεις του Προέδρου του ΚΕΑΔ Ντούλε και του υπουργού Ταχίρι

Βουλευτής Βαγγέλης Ντούλες, πρόεδρος ΚΕΑΔ:

 Σε  προεκλογικές επαφές του Π/Θ (Ράμα) το 2009 και το 2013 με μετανάστες στην Ελλάδα και την Ιταλία, η κυριότερη υπόσχεση ήταν : «Εμείς και η κυβέρνησή μας θα σας διασφαλίσουμε το δικαίωμα ψήφου». Τι συμβαίνει όμως; Υπάρχει έκδηλη απόκλιση απ΄ αυτή τη δέσμευση και απ΄ αυτή την υπόσχεση. Γιατί φοβάστε από την ψήφο των μεταναστών; Το νομοσχέδιο αυτό θα ήταν ευπρόσδεκτο, σε περίπτωση που στρατηγικός του στόχος θα ήταν η διασφάλιση της ψήφου των μεταναστών. Εάν πράγματι, στόχος  του θα ήταν διασφάλιση της ψήφου των μεταναστών, η κυβέρνηση θα το είχε καταθέσει  μαζί με τις άλλες νομοθετικές πρωτοβουλίες, στο πλαίσιο της εκλογικής μεταρρύθμιση. Ξέρετε όμως που μας οδηγεί αυτό το νομοσχέδιο; Σε περίπτωση που εξετάσουμε την  δια-δραστική νομική λογική, η κυβέρνηση με το νομοσχέδιο αυτό, στερεί στους μετανάστες  το δικαίωμα να έρθουν και να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα εδώ στην Αλβανία. Γιατί το λέω αυτό; Το εξηγώ με απλά λόγια : Κάθε πολίτης της Αλβανικής Δημοκρατίας, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, ψηφίζει στην εκλογική περιφέρεια όπου διαμένει μόνιμα. Η νομική δια-δράση απαιτεί ώστε τη στιγμή που ο Α πολίτης αλλάζει τον τόπο διαμονής του, να αφαιρεθεί αυτομάτως από μια εκλογική περιφέρεια  και να εγγραφεί αυτομάτως  στην άλλη, εκεί όπου πήγε να διαμείνει μόνιμα. Σε περίπτωση που εφαρμοσθεί αυτή η αρχή ( εάν δεν εφαρμοσθεί, θα έχουμε παραβίαση της νομοθεσίας. Παρά τις διαβεβαιώσεις που εδόθησαν στη συζήτηση στις επιτροπές ότι δεν θα συμβεί, αυτό όμως συμβαίνει αυτόματα, εάν θέλουμε να είμαστε ένα σοβαρό κράτος  που εφαρμόζει τη νομοθεσία), εσείς κατά τρόπο σκόπιμο και με πλήρη συνείδηση, στερείτε στους μετανάστες από το δικαίωμα ψήφου, διότι αυτοί θα δηλώσουν ως τόπο διαμονής την Αθήνα, τη Ρώμη, τα Ιωάννινα ή το Μιλάνο, όπου σ΄ αυτές τις πόλεις εμείς δεν έχουμε εκλογικές περιφέρειες, συνεπώς αυτοί θα διαγραφούν  από τις παραδοσιακές εκλογικές τους περιφέρειες και θα μείνουν χωρίς δικαίωμα ψήφου. Σε περίπτωση που  δεν το σκεφθήκατε αυτό, τότε θα πρέπει να αναθεωρήσετε το νομοσχέδιο. Καθυστερείστε δύο – τρεις εβδομάδες, και φέρτε το μαζί με την εκλογική μεταρρύθμιση, η οποία θα πρέπει να διασφαλίσει στους μετανάστες το δικαίωμα ψήφου μέσω ταχυδρομείου, όπως το έχουν πολλές χώρες, όπως το έχει η Ιταλία και άλλες χώρες….. Εφόσον ψηφίσαμε το νόμο για την αποποινικοποίηση της πολιτικής ζωής του τόπου, και  αφού  ψηφίσουμε και την μεταρρύθμιση στη δικαιοσύνη, θα πρότεινα να πάμε σε πρόωρες  εκλογές….

Saimir Tahiri, υπουργός εσωτερικών :

Σήμερα που συζητούμε, στα κατάστιχα του αλβανικού κράτους είναι εγγεγραμμένοι 4,4 εκατ. πολίτες, όμως, όχι όλοι τους διαμένουν εντός της αλβανικής επικράτειας. Ένα σημαντικό μέρος απ΄ αυτούς έχουν φτιάξει τη ζωή τους εκτός Αλβανίας και εμείς δεν γνωρίζουμε που βρίσκονται αυτοί. Εμείς δεν γνωρίζουμε και κάτι άλλο, που είναι ακόμα πιο σημαντικό. Σήμερα στα Δημοτολόγια των Ληξιαρχείων έχουμε πάνω από 4,4 εκατ. Αλβανούς πολίτες, έχουμε πάνω από 740 χιλ. κτίρια, αλλά δεν γνωρίζουμε ΄΄ ποιος διαμένει  και που ΄΄ εντός Αλβανίας. Είναι περιττό να ζητάμε να γνωρίζουμε ποιος και που διαμένει εκτός Αλβανίας.

Είμαστε υποχρεωμένοι, είναι καθήκον μας, και δεν το εφεύραμε εμείς, να καταγράψουμε τους Αλβανούς μετανάστες που βρίσκονται εκτός Αλβανίας. Αυτό το έχουν κάνει και άλλοι πριν από μας. Υπάρχουν πολλές χώρες στην Ευρώπη και εκτός Ευρώπης, που έχουν εφαρμόσει αυτή τη διαδικασία καταγραφής των μεταναστών τους, διότι το κράτος είναι υποχρεωμένα να εξυπηρετεί τους Αλβανούς πολίτες παντού όπου και αν βρίσκονται. Ποιος από σας εδώ δεν συμφωνεί να εξυπηρετήσουμε τους μετανάστες μας εκεί όπου διαμένουν;

Άκουσα τον συνάδελφο Ντούλε όταν είπε: «Γιατί να καταγραφούν οι μετανάστες, εφόσον εάν καταγραφούν, θα χάσουν  το δικαίωμα ψήφου στην Αλβανία;». Έχω ακούσει και συναδέλφους της Αντιπολίτευσης που εξέφραζαν τις ίδιες ανησυχίες κατά τη συζήτηση στις Επιτροπές.

Στην πράξη, δεν καταλαβαίνω, ούτε και κατανοώ την ανησυχία του κ. Ντούλε. Υπάρχουν Έλληνες υπήκοοι στην Αλβανία, πείτε τους Μειονοτικούς εάν θέλετε, οι οποίοι είναι καταγραμμένοι στο κράτος τους. Η ελληνική κυβέρνηση τους έχει καταγραμμένους σε κατάστιχα, και όχι μόνο αυτό, αλλά και τους εξυπηρετεί. Και όχι μόνο τους εξυπηρετεί, αλλά και τους πληρώνει, και όχι μόνο τους πληρώνει, αλλά εμείς τους επιτρέπουμε να ασκήσουν και πολιτική δραστηριότητα, και όχι μόνο να ασκήσουν πολιτική δραστηριότητα, αλλά εσείς είστε προϊόν του συνταγματικού δικαιώματος να αναπτύξετε πολιτική δραστηριότητα και να κάνετε πολιτική ζωή στη χώρα σας. Στην πραγματικότητα δεν βλέπω τίποτα το κακό σ΄ αυτά, εγώ είμαι σύμφωνος, αλλά γιατί να μην συμβεί αυτό με τους Αλβανούς που ζουν στην Ελλάδα; Γιατί δεν πρέπει να  συμβεί αυτό  με τους Αλβανούς που ζουν στην Ιταλία  ή σε κάθε χώρα του κόσμου; Στο κάτω- κάτω, κάθε Αλβανός που σήμερα διαμένει εκτός Αλβανίας, έχει  δικαίωμα να μπορεί να επηρεάσει τις τύχες της χώρας του. Έχει το δικαίωμα να χαίρει της φροντίδας της χώρας του. Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει εμείς οπωσδήποτε να τους καταγράψουμε και να γνωρίζουμε που είναι.

Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι όλοι εκείνοι που μίλησαν εδώ σήμερα, ή που μίλησαν στις Επιτροπές  για άρνηση του δικαιώματος ψήφου, θα έχουν τη δυνατότητα να το ξανασκεφθούν και να καταλάβουν ότι το νομοσχέδιο δεν έχει σχέση με την άρνηση του δικαιώματος ψήφου στους μετανάστες. Αντίθετα, το νομοσχέδιο αυτό διασφαλίζει το θεμελιώδες βήμα, ώστε και οι μετανάστες να ψηφίσουν κάποια μέρα, διασφαλίζει το πρώτο θεμελιώδες βήμα ώστε και οι Αλβανοί πολίτες που διαμένουν εκτός Αλβανίας, να έχουν τη δυνατότητα να επωφελούνται υπηρεσίες από το κράτος τους, να τους διασφαλίζεται το θεμελιώδες δικαίωμα να επηρεάσουν τις τύχες της χώρας τους και το δικαίωμα αυτό είναι το δικαίωμα ψήφου.

Βαγγέλης Ντούλες, πρόεδρος ΚΕΑΔ :

Κύριε υπουργέ, έχω την αίσθηση ότι παρακολουθήσατε μόνο μέρος και όχι ολόκληρη την ομιλία μου, ή δεν σας ενημέρωσαν πλήρως για τα όσα εγώ έθεσα.

Πρώτον, είμαι υπέρ της καταγραφής των μεταναστών, πριν  την καταγραφή τους όμως, θα πρέπει να διασφαλίσουμε σ΄ αυτούς  το θεμελιώδες δικαίωμα, από το οποίο τους έχουμε αποκλείσει μέχρι σήμερα, το δικαίωμα ψήφου. Εγώ δεν συμφωνώ με σας, κ. υπουργέ, όταν λέτε ότι κάποια μέρα οι μετανάστες θα πρέπει να ψηφίσουν, εγώ είμαι της άποψης ότι οι μετανάστες θα πρέπει να ψηφίσουν στις αμέσως επόμενες εκλογές. Συνεπώς, πρότεινα να ανακαλέσετε το σημερινό νομοσχέδιο και να το φέρετε στο πλαίσιο της εκλογικής μεταρρύθμισης, και αφού διασφαλίσουμε το δικαίωμα ψήφου στους μετανάστες, βάσει αυτού του δικαιώματος και αυτής της αρχής, αρχίζουμε και τη συστηματική καταγραφή τους. Εσείς ως κυβέρνηση, στο νομοσχέδιο αυτό δίνετε στους μετανάστες όχι το νομικό δικαίωμα, αλλά τη νομική υποχρέωση. Εγώ πιστεύω ότι στους μετανάστες θα πρέπει να δώσουμε το νομικό δικαίωμα της καταγραφής και όχι να επιβάλουμε σ΄ αυτούς τη νομική υποχρέωση. Γνωρίζετε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν ένα εκατ. Αλβανοί μετανάστες ; Έχουν τα εκεί Προξενικά  Γραφεία της Αλβανίας το δυναμικό  για να καταγράψουν ένα εκατ. μετανάστες εντός της  προθεσμίας  των 180 ημερών που παρέχει ο νόμος;. Εμείς δεν έχουμε αυτή τη δυνατότητα ούτε εντός της Αλβανίας, πόσο μάλλον σε άλλες χώρες;

Εσείς κ. υπουργέ, ερμηνεύετε τρείς νόμους μαζί: πρώτον, το σημερινό νομοσχέδιο, δεύτερο, τον Εκλογικό Κώδικα, και τρίτον,  το νόμο για τα Ληξιαρχεία. Εάν όμως μελετήσετε τις διατάξεις  αυτών των τριών νόμων, αυτές, δια της νομικής λογικής, οδηγούν στην εξαίρεση  του δικαιώματος ψήφου για τους μετανάστες. Αυτό που λέω δεν είναι δική μου εφεύρεση, η αυτόματη εφαρμογή  των διατάξεων των τριών αυτών νόμων, στερεί τους  μετανάστες, εφόσον καταγραφούν, από το δικαίωμα ψήφου.

Βαγγέλης  Ντούλες, πρόεδρος του ΚΕΑΔ:

(Απευθυνόμενος σε βουλευτές του ΣΚ και τον ΥΠΕΞ Μπουσάτι)- Μην αντιδράτε  για επιχειρήματα τα οποία δεν ακούσατε από την αρχή μέχρι το τέλος, μην κάνετε επιλογή επιχειρημάτων, διότι αυτό αποδεικνύει τάσεις σοφισμάτων! Εγώ μιλώ ξεκάθαρα ! Το νομοσχέδιο που φέρατε στη Βουλή, έρχεται σε αντίθεση, ίσως και με την θετική σας βούληση. Ρίξτε μια ματιά στην νομοθετική τεχνική, η οποία οδηγεί στη νομική λογική της ακύρωσης του δικαιώματος  ψήφου για όλους εκείνους που θα καταγραφούν στην Ελλάδα, την Ιταλία και αλλού. Δεν κάνω εγώ λάθος, το λάθος βρίσκετε στο νομοσχέδιό σας, το οποίο, εάν θα το μελετήσετε συνδεδεμένο με τους νόμους  για τα Ληξιαρχεία και τον Εκλογικό Κώδικα, οι μετανάστες αυτοί, που θα καταγραφούν σ΄ αυτές τις χώρες, θα διαγράφονται από τους εκλογικούς καταλόγους του τόπου διαμονής στην Αλβανία. Δεν συμφωνώ μαζί σας που λέτε ότι κάποια ημέρα οι μετανάστες πρέπει να ψηφίσουν. Οι μετανάστες πρέπει να ψηφίσουν στις αμέσως επόμενες εκλογές, κανονικές ή πρόωρες. Να μιλάμε στο πλαίσιο της εκλογικής μεταρρύθμισης, να διασφαλίσουμε πρώτα το δικαίωμα ψήφου και μετά ξεκινάμε την καταγραφή. Εκείνο που δεν έγινε για 25 χρόνια, πως ζητάτε να γίνει σε 180 ημέρες; Δεν έχετε το δυναμικό. Μη βλέπετε αυτά τα πράγματα από την οπτική γωνία της νομικής υποχρέωσης, να τα βλέπετε από την οπτική γωνία του νομικού δικαιώματος. Διασφαλίστε στους μετανάστες το δικαίωμα καταγραφής, μην τους τιμωρείτε όμως με το χρονικό περιθώριο των 180 ημερών! Γνωρίζετε καλύτερα από μένα  το δυναμικό που διαθέτετε….

Saimir  Tahiri, υπουργός εσωτερικών :

Θα ήθελα να κάνω μια διευκρίνιση, για την οποία πιστεύω ότι προέρχεται ίσως από τη μη σωστή κατανόηση των προβλέψεων στις διατάξεις του νομοσχεδίου.

Είναι βέβαιο ότι το νομοσχέδιο, ως έχει, δεν αρνείται  το δικαίωμα ψήφου στους μετανάστες. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί, διότι η καταγραφή της διεύθυνσης διαμονής εκτός Αλβανίας, δεν προϋποθέτει τη διαγραφή από το κατάστιχο,  της διεύθυνσης του μετανάστη εδώ στην Αλβανία. Υπάρχει μια μεγάλη παρεξήγηση. Σήμερα υπάρχουν Αλβανοί πολίτες που ζουν στην χώρα και έχουν περισσότερες από δύο διευθύνσεις στο κατάστιχο. Και αυτό είναι λογικό, διότι έχουν περισσότερα από ένα σπίτια. Ο Αλβανός πολίτης  είναι υποχρεωμένος να προσδιορίσει μια υποχρεωτική διεύθυνση, μέσω της οποίας το κράτος επικοινωνεί με τους πολίτες του. (Φωνές από την αίθουσα : Κάνετε λάθος ). Στο νόμο αυτό αναφέρεται : «Δήλωσε και την διεύθυνση στην Αλβανία», αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο μετανάστης δεν θα έχει πια διεύθυνση στην Αλβανία (Φωνές από την αίθουσα : Δεν είναι έτσι). Ο Αλβανός πολίτης που ζει εκτός Αλβανίας, σήμερα που μιλούμε είναι καταγραμμένος σε μια διεύθυνση στην Αλβανία, για την οποία συμφωνούμε ότι είναι τυπική, είναι έτσι ή όχι; Με το νομοσχέδιο αυτό δεν διαγράφουμε διευθύνσεις, αλλά καταγράφουμε και τις διευθύνσεις. Σε περίπτωση που στον Εκλογικό Κώδικα, για τον οποίο έγινε αναφορά εδώ, θα αναφερθεί ότι το δικαίωμα ψήφου  συνδέεται με τον τόπο διαμονής, εμείς είμαστε σύμφωνοι, το νομοσχέδιο αυτό όμως, δεν αρνείται το δικαίωμα ψήφου. Με το νόμο αυτό εμείς λέμε: εσείς έχετε τη δυνατότητα ώστε στην Επιτροπή Εκλογικής  Μεταρρύθμισης που αρχίζει έργο, να προσδιορίσετε και το δικαίωμα ψήφου για τους μετανάστες, αλλά πάλι θα έρθουμε στην καταγραφή των μεταναστών, διότι δεν γίνετε διαφορετικά. Συνεπώς, εάν πράγματι επιθυμείτε οι μετανάστες να ψηφίζουν, θα πρέπει να το ξεκινήσουμε ακριβώς από δω. Δεν τους αρνούμαστε, τους διασφαλίζουμε το δικαίωμα ψήφου, αυξάνοντας τις προϋποθέσεις.

πηγή