ΕΝΑ ΕΓΓΡΑΦΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΟΡΥΤΣΑΣ -NJË DOKUMENT NË LIDHJE ME THEMELIMIN DHE FUNKSIONIMIN E GJIMNAZIT TË KORÇËS

 

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ   ΕΝΑ ΕΓΓΡΑΦΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΟΡΥΤΣΑΣ   Επὲν παρεδόθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ποντικῶν καὶ τοῦ ἀδηφάγου θεού του πυρὸς Ηφαίστου ἀπὸ ἄγνοια καὶ ἀπρονοησία τῶν κατόχων των και το ακόλουθο έγγραφα (ἐπιστολή), σχετιζόμε του σκλάβας ἀνεκαλύψαμε Βορείου Ηπείρου καὶ εἰδικὰ μὲ τὴν ἴδρυσι καὶ λειτουργία τοῦ Γυμνασίου της πόλεως Κορυτσάς, τὸ ὁποῖο παραδίδομε εἰς τὸ φῶς τῆς δημοσιότητας μέσω των στηλών της φίλης Ηπειρωτικής Εστίας, μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἔστω καὶ ἕνα μικρό λιθαράκι, εἶναι πάντοτε χρήσιμο εἰς τὸ πελώριο οἰκοδόμημα τῆς Ἱστορίας, «Πρὸς τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐπὶ τῶν Σχολείων Ἐφορείας τῆς Ἑλληνικῆς Κοινότητος Κονίτσης Κύριος Μετ' ενδομύχου χαρᾶς σπεύδομεν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι τῇ φιλοτίμω καὶ ἀδρᾶ δαπάνη τοῦ φιλογενούς Χρηστάκη Ζωγράφου συνέστη ἐνταῦθα ὑπ' αἰσίους οἱωνούς Γυμνάσιον τὸ ὁποῖον Σεπτεμβρίου συμπληρούμενον θ᾿ ἀναγνωρισθῇ ὑπὸ τοῦ ἐν ᾿Αθήναις Πανεπιστημίου ἰσοβάθμιον τῶν ἐν Θεσσαλονίκη καὶ Βιτωλίοις. Σκοπὸν δὲ προτίθεται τὸ τὴν μετάδοσιν τῶν φώτων τῆς Ἑλληνικῆς παιδείας ἐν τε τῇ ἡμετέρα πόλει καὶ ταῖς περὶ αὐτὴν Ἐπαρχίαις. Κρίνομεν περιττὸν νὰ παρατηρήσωμεν ὑμῖν ὅτι ἡ τὸ νεοσύστατον τοῦτο ἐκπαιδευτήριων ἐκλογὴ τῆς Κορυτσάς πρὸς ἱδρυσιν τοῦ κατὰ τὴν νοτιοδυτικήν Μακεδονίαν νέου τούτου Γυμνασίου ἦν προσήκουσα, διότι οὐ μόνον ὡς πρὸς τὴν θέσιν ἐπικαίρις ἔχει, ἀλλὰ καὶ προέχει τῶν ἄλλων τῆς Μακεδονίας κέντρων κατὰ πολλά, κυρίως δὲ ὡς πρὸς τὸ ὑγιεινὸν τοῦ κλίματος καὶ τὴν αὐστηρότητα τῶν κοινωνικῶν ἡθῶν Ἐπὶ δὲ τούτοις ἡ ἐπὶ τῶν Σχολείων Εφορεία περί πολλοῦ ποιουμένη να παράσχη τοῖς ἔξωθεν σπουδασταῖς τοῦ Γυμνασίου τελείαν εὐκολίαν τῆς ἐνταῦθα ἐγκαταστάσεως καὶ τὸ νὰ ἐξασφαλίση αὐτοῖς τὴν μὲν δίαιταν ἄνετον, τὴν δὲ καθόλου πνευματικὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν ἠθικὴν διάπλασιν ἀξιόλογον, έκρινεν ανάγκην τὴν σύστασιν οἰκοτροφείου. Πρὸς τοῦτο ἐνοικιάσθη διώροφος οἰκία παρά το Γυμνάσιον, εὐρύχωρος, ευάερος καὶ εἰς τὸ ὑγιεινότερον μέρος τῆς πόλεως και ἵνα δὲ σκοπιμώτερον τελῆ τὸν προορισμόν τοῦ οἰκοτροφείου διεσκευάσθη ώστε θέλει περιέχει δύο εὐρυτάτας αἰθούσας καὶ πέντε μεγάλα δωμάτια, πλὴν δὲ τῶν ἄλλων χρησίμων λουτρῶνα καὶ δύο ἐκτεταμένους κήπους μετά Γυμναστικῆς ᾿Ανετέθη, δὲ ἡ μὲν διεύθυνσις τοῦ οἰκοτροφείου τῷ καθηγητή τοῦ Γυμνασίου κ. Ιωάννη Παπία, ἡ ἐποπτεία τὸ Γυμνασιάρχη κ. ᾿Αποστόλου Κωνσταντίνου  καὶ τοῖς ἰατροῖς κ. κ. Ναούμ Μάνω καὶ Μιχαήλ Τούρτουλη, ὧν ὁ μὲν διδάκτωρ τοῦ ἐν Βιένη Πανεπιστημίου, ὁ δὲ τοῦ ἐν Παρισίοις. Τὸ οἰκοτροφείον τοῦτο πρὸς τῇ αὐστηρᾶ καὶ πατρικῆ ἐπιστασία ὑπὲρ τῆς διανοητικῆς καὶ ἠθικῆς προόδου τῶν οἰκοτρόφων, παρέχει αὐτοῖς τροφὴν ἐπαρκή καὶ ὑγιεινήν, κατοικίαν, πλύσιν, θέρμανσιν, καὶ ἐν ἀνάγκη ἰατρικὴν θεραπείαν ἐπιμελῆ. Ὅπως δὲ καταστῆ δυνατή ἐν αὐτῷ κατάταξις τοῖς πολλοῖς, ὠρίσθησαν δι' ἐν σχολικὸν ἔτος περιλαμβάνον δέκα μήνας ὡς τροφεία λίραι ὀθωμανικαὶ δέκα καὶ πέντε, ἀνθ' ὧν ὁ οἰκότροφος θὰ ἔχη ἀνελλιπῇ τὴν ὡς εἴρηται θεραπείαν. Ευελπιζόμενοι ὅτι τὸ Οἰκοτροφεῖον ἐπὶ τοιούτοις ὅροις συνιστάμενον καὶ δια πιστευόμενον εἰς χεῖρας ἀνδρῶν σωφρόνων καὶ ὑπὲρ τῆς προόδου τῆς νεότητος ἐνδελεχῶς ἐργαζομένων θέλει ἀποβή πρότυπον μορφωτήριον τῶν μαθητῶν, μετὰ πεποιθήσεως συνιστᾶται ὑμῖν καὶ δὲ᾽ ὑμῶν πάσι τοῖς ἐνδιαφερομένοις. Διατελοῦμεν μετὰ τῆς ἰδιαζούσης ὑμῖν ὑπολήψεως Ἐν Κορυτσά τη 11η Ιουνίου 1887 Ο Πρόεδρος Ο Κορυτσάς Φιλόθεος Ἡ Ἐφορεία τῶν Σχολείων Χαραλα. Μπίλη Μόσχος Λεωνίδας Δ. Βίμπλης Υ. Γ. Προσεχώς θ' ἀποσταλῇ ὑμῖν καὶ ὁ ἰδιαίτερος Κανονισμὸς τοῦ Οἰκοτροφείου πρὸς γνῶσιν λεπτομερή τῶν κατ' αὐτό.   Περιοδικό Ηπειρωτική Εστία 1969, σελ 134- 135

ANASTASIOS EFTHYMIOU     NJË DOKUMENT NË LIDHJE ME THEMELIMIN DHE FUNKSIONIMIN E GJIMNAZIT TË KORÇËS     Ndër dokumentet që, për shkak të padijes dhe pakujdesisë së zotëruesve të tyre, u lanë në mëshirën e minjve dhe të perëndisë së pangopur të zjarrit, Hefestit, zbuluam edhe dokumentin vijues (letër), që lidhet me skllavërinë e sapozbuluar të Epirit të Veriut dhe në mënyrë të veçantë me themelimin dhe funksionimin e Gjimnazit të  qytetit të Korçës, të cilin ia paraqesim dritës së opinionit publik përmes faqeve të revistës mike “Epirotikí Estía” (Vatra Epirote), me bindjen se edhe një gur i vogël është gjithmonë i dobishëm në ndërtimin madhështor të Historisë.   “Drejtuar anëtarëve të nderuar të Këshillit Mbikëqyrës të Shkollave të Komunitetit Grek të Konicës Zotërinj, Me gëzim të thellë nxitojmë t’ju bëjmë me dije se, falë shpenzimit bujar dhe të vendosur të atdhetarit dashamirës, Hristaki Zografos, u themelua këtu, nën ogure të mbarë, një Gjimnaz, i cili, duke u plotësuar në muajin shtator, do të njihet nga Universiteti i Athinës si i barasvlefshëm me ato të Selanikut dhe Manastirit. Qëllimi i tij është përhapja e dritës së arsimit grek, si në qytetin tonë, ashtu edhe në krahinat përreth tij. E konsiderojmë të panevojshme t’ju vëmë në dukje se përzgjedhja e Korçës për themelimin e këtij institucioni të ri arsimor në Maqedoninë jugperëndimore ishte e përshtatshme, sepse jo vetëm që gëzon një pozitë gjeografike të favorshme, por edhe tejkalon shumë qendrat e tjera të Maqedonisë, sidomos për sa i përket klimës së shëndetshme dhe rreptësisë së rregullave morale dhe zakoneve shoqërore. Për më tepër, Këshilli Mbikëqyrës i Shkollave, duke i kushtuar rëndësi të veçantë lehtësimit të plotë të vendosjes së nxënësve që vijnë nga jashtë për studime në Gjimnaz, si dhe sigurimit për ta të një ushqimi të rehatshëm, zhvillimi të gjithanshëm intelektual dhe formimi moral të denjë, gjykoi të domosdoshme krijimin e një konvikti. Për këtë qëllim u mor me qira një shtëpi dykatëshe pranë Gjimnazit, e gjerë, e ajrosur dhe e vendosur në pjesën më të shëndetshme të qytetit. Që konvikti të përmbushë sa më mirë misionin e tij, u përshtat në mënyrë që të përfshijë dy salla shumë të mëdha dhe pesë dhoma të mëdha, përveç ambienteve të tjera të dobishme, banjës dhe dy kopshteve të gjera me pajisje për gjimnastikë. Drejtimi i konviktit iu besua profesorit të Gjimnazit, z. Ioannis Papia, mbikëqyrja drejtorit të Gjimnazit, z. Apostolos Konstantinou, si dhe mjekëve z. z. Naum Mano dhe Mihail Turtulli, nga të cilët i pari është doktor i Universitetit të Vjenës, ndërsa i dyti i Universitetit të Parisit. Ky konvikt, nën një kujdes të rreptë dhe atëror për përparimin intelektual dhe moral të konviktorëve, u siguron atyre ushqim të mjaftueshëm dhe të shëndetshëm, strehim, larje, ngrohje dhe, kur është e nevojshme, trajtim mjekësor të kujdesshëm. Që regjistrimi në të të jetë i mundur për sa më shumë nxënës, u caktua që për një vit shkollor prej dhjetë muajsh tarifa e konviktit të jetë pesëmbëdhjetë lira osmane, në këmbim të së cilës konviktori do të përfitojë pa ndërprerje të gjitha shërbimet e lartpërmendura. Duke shpresuar se konvikti, i themeluar në këto kushte dhe i besuar në duart e njerëzve të matur, që punojnë me përkushtim për përparimin e rinisë, do të shndërrohet në një institucion shembullor edukimi për nxënësit, me bindje ua rekomandojmë juve dhe, nëpërmjet jush, të gjithë të interesuarve. Me respektin më të veçantë ndaj jush, Në Korçë, më 11 qershor 1887 Kryetari i Komunitetit,  Mitropoliti i  Korçës Filotheos Këshilli Mbikëqyrës i Shkollave Harallamb Bili Moschos Leonidhas D. Bimblis P.S. Së shpejti do t’ju dërgohet edhe Rregullorja e posaçme e Konviktit, për njohje të hollësishme të dispozitave të tij.”   Revista “Epirotikí Estía”, 1969, fq. 134–135