Το Ευαγγέλιο της Κοκαμιάς (Κακομαίας)

Ο Παπαδημήτρης, ή Δημήτρης Στεφάνου της οικογένειας Παπαδημαίων της Νίβιτσας, εφημέριος του χωριού και ηγούμενος της Μονής Κοκαμιάς σε μια ιδιόχειρη σημείωση στο πρώτο φύλλο του θαυματουργού Ευαγγελίου, με ημερομηνία Αυγούστου 1643 μας έδινε την πληροφορία ότι:

«Σήμερα ήρθαν μουσαφιραίοι στο Μοναστήρι Φράγκοι, οι οποίοι βγήκαν στην ξηρά κάτω από το μοναστήρι λόγω του ότι το "λόβερ" η βάρκα με τρία κατάρτια τσακίσθηκε απο τη μεγάλη τραμουντάνα. Οι Φράγκοι εκτός από τα χρήματα, που άφησαν στο μοναστήρι, αφιέρωσαν και μια εικόνα της Παναγίας»

Η ιστορία του Ευαγγελίου δεν είναι γνωστή, η παράδοση αναφέρει ότι είναι ένα απο τα τέσσερα θαυμαστά Ευαγγέλια του κόσμου. Είναι γραμμένο σε περγαμηνή και με εικονογράφηση έγχρωμη. Στην ακτή της Κοκαμιάς το έβγαλαν από την θάλασσα τα φύκια και από κει το πήρε ένας βοσκός που έβοσκε στην παραλία τα πρόβατά του.

Το Ευαγγέλιο της Κοκαμιάς πίστευαν και Τούρκοι. Οι Μουσουλμάνοι του Κουρβελεσίου έστελναν στην Κοκαμιά αφιερώματα πάμπολλα και μάλιστα ζώα χοντρά και λιανά. Έλυναν τις διαφορές τους με όρκο στο Ευαγγέλιο:
- Θα το λύσουμε με όρκο στο Βαγγέλιο της Κοκαμιάς!

Το έπαιρναν συχνά στα χωριά για αγιασμό και μάλιστα, όταν έπεφταν αρρώστιες στα κοπάδια. Στο διάστημα των αιώνων είχε περιπέτειες και γι' αυτό οι Νιβιτσιώτες είχαν λάβει δρακόντια μέτρα για τη διασφάλιση του. Η φύλαξή του ανετίθετο σε οικογένειες με απόφαση των γενικών συνελεύσεων του χωριού, των εφοροεπιτρόπων και της μουχταροδημογεροντίας και η παράδοση γινόταν με πρωτόκολλο για ορισμένο χρονικό διάστημα. Η οικογένεια που είχε την φύλαξη δεν άφηνε ποτέ το σπίτι χωρίς φρουρά ανδρών και το καντήλι έκαιγε μερόνυχτα.

Για να πάνε να το προσκυνήσουν στο σπίτι, που φυλαγόταν έπρεπε να συνοδεύονται από τον ιερέα και τους εφοροεπίτροπους και να ασπασθούν μπροστά τους. Προκειμένου να μεταφερθεί σε άλλο χωριό κατ΄ αίτηση του έπρεπε να συνοδεύεται κατά τη διαδρομή από ένοπλους φρουρούς (συνήθως αγροφύλακες) της Νίβιτσας και του χωριού, που το ζήτησε για αγιασμό κι αυτό ύστερα από απόφαση της δημογεροντίας. Η παραλαβή από την οικογένεια, που το φύλαγε γινόταν με ιεροτελεστία, ενώ οι καμπάνες του χωριού χτυπούσαν και όλοι οι χωρικοί, όπου κι αν βρισκόντουσαν, έκαναν το σταυρό τους. Το ίδιο επαναλαμβάνονταν και στο χωριό που πήγαινε.

Ισχυρές φάρες, που φύλαγαν το Ευαγγέλιο της Κοκαμιάς στη Νίβιτσα οι αδελφοί Κυριάκος, Βαγγέλης και Ανααστάσης Παπαδήμας, Ιωάννης Δούλης, Γεωργάκης και τα παιδιά του, ο Πύλιος και Κώτσο Παπαγκίκας, Γιωργάκη Γκιόκας, Κώτσο Θωμάς, Κώτσο Κουμής κ.α.

Κατά τους δύσκολους καιρούς του βαλκανικού πολέμου οι κάτοικοι της Νίβιτσας κατέφυγαν πρόσφυγες στην Κέρκυρα. Εκεί μετέφερε και το Ευαγγέλιο ο φύλακας του εκείνη την περίοδο Γιωργάκης Γκιόκας. Εκεί υπήρχαν πληροφορίες οτι σπείρα Γερμανών αρχαιοκάπηλων προσπαθούσε να το αγοράσει προσφέροντας στον φύλακα ενάμιση εκατομμύριο μάρκα. Όμως η φρουρά διπλασιάστηκε και το Ευαγγέλιο μετά την λήξη του πολέμου γύρισε στη Νίβιτσα, όπου κινδύνευσε να φύγει απο την αρχαία κοιτίδα του και να μεταφερθεί στο Εθνικό Μουσείο των Τιράνων επί των αλβανικών κυβερνήσεων.

Τρεις φορές επι υπουργίας (εσωτερικών) Μουσά Γιούκα προσπάθησαν οι τζαντερμάδες των Αγίων Σαράντα να το αποσπάσουν απο τη Νίβιτσα, όμως ανένδοτοι και σφοδρή ήταν η αντίσταση της Νίβιτσας, που δεν έστεργε να αποχωρισθεί το φρουρό και φύλακα της Νίβιτσας και της περιοχής της. Οι εφοροεπίτροποι Σπύρος Κυριακού, Βασίλης Μούκας, Κότσο Παπαγκίκας, Χρήστος Παπαγκίκας, Νίνο Δουκσπύρης και ο πρόεδρός της Κοινότητας Στέφανος Κουμής, υπέστησαν φυλακίσεις και εκβιασμούς και το μετέφεραν οι ίδιοι στα Τίρανα. Εκεί με την επέμβαση του Μητροπολίτου Αργυροκάστρου σεβασμιωτάτου Παντελεήμονος, του αρχηγού της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Αλβανίας Χριστ. Κίσση και του βουλευτού του Δελβίνου υπουργού της Δικαιοσύνης Χικμέτ Ντελβίνα ματαιώθηκε η μεταφορά και επέστρεψε στη Νίβιτσα.

Ως το Μάρτη τους 1941 φυλαγόταν στο σπίτι του Χαράλαμπου Παπαδήμα. Από κει το πήραν οι Έλληνες αξιωματικοί της 3ης Μεραρχίας, που είχε έδρα το Κούδεσι της Χιμάρας, κι έκαναν λειτουργία στις κρίσιμες ημέρες των ορμητικών επιθέσεων του Μουσολίνο στο μέτωπο και το μετέφεραν μετά την κατάρρευση στην Αθήνα. Ο αείμνηστος αρχίατρος Γεώργιος Δούλης, αδελφός του Δημήτρη Δούλη υπουργού των Στρατιωτικών της Αυτόνομης Ηπείρου μερίμνησε και απευθύνθηκε στο τμήμα χειρογράφων της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

Αλεξ.Χ.Μαμμόπουλου, συγγραφέα και ιδρυτή της “Ηπειρωτικής Εταιρείας”
"Ήπειρος: λαογραφικά-ηθογραφικά-εθνογραφικά"
ΑΘΗΝΑΙ 1961
Απ' το αρχείο του κ. Φίλιππου Γιωβάννη

Πηγή: http://www.himara.gr

Τα Τίρανα αρπάζουν τη γη των Ελλήνων στη Χειμάρρα!

Με πρόσχημα την ανάπτυξη στην «Αλβανική Ριβιέρα», ο Εντι Ράμα αρπάζει τα χωράφια από τους φυσικούς ιδιοκτήτες τους και τα δίνει σε φίλους του. Εκχερσώνουν και υπεραιωνόβιους ελαιώνες

Από τον
Νίκο Σταυρουλάκη

Ο Ελληνισμός της Χειμάρρας δέχεται επίθεση! Με πρόσχημα την τουριστική ανάπτυξη της προνομιακής, λόγω φυσικής ομορφιάς, περιοχής, η κυβέρνηση του «σοσιαλιστή» πρωθυπουργού Εντι Ράμα διεκπεραιώνει μεθοδικά τα τελευταία χρόνια σχέδιο εθνοκάθαρσης των Ελλήνων και εκδίωξης από τις πατρογονικές εστίες τους. Το σχέδιο έχει ως πρώτο στάδιο την άτυπη αλλαγή χαρακτηρισμού της γης (από αγροτική σε τουριστική), την απόσπασή της από τους Ελληνες φυσικούς ιδιοκτήτες της, την απόδοσή της ακόμα και με πλαστογραφίες τίτλων σε φιλοκυβερνητικούς «επιχειρηματίες» και, σε τελική φάση, τη μετακίνηση και την εγκατάσταση πληθυσμών από άλλες περιοχές της Αλβανίας για να εξαφανιστεί το ελληνικό στοιχείο!

Για το πέρασμα στη νέα πραγματικότητα τα πάντα είναι έτοιμα. Υπάρχουν τα πρόσωπα (επιχειρηματίες με ενδιαφέρον στην περιοχή, πρωτοπαλίκαρα του εκάστοτε κυβερνήτη, βουλευτές της αλβανικής Βουλής, ακόμα και νονοί του οργανωμένου εγκλήματος), οι νόμοι (ν. 7501/19.7.1991, απόδοσης των περιουσιών στους τοπικούς πληθυσμούς μετά το καθεστώς Χότζα, με πολλές ασάφειες που περιπλέκουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς γης), η αναπτυξιακή δικαιολογία, που στην περίπτωση της Χειμάρρας είναι η τουριστική μετάλλαξη, και τα σχέδια επί του εδάφους.

Η «κυριακάτικη δημοκρατία» εξασφάλισε τα μυστικά σχέδια της παραλιακής ανάπλασης του θαλάσσιου μετώπου της Χειμάρρας και παρουσιάζει ένα από αυτά, στην περιοχή Κυπαρό. Εκεί η αλβανική χωροταξική υπηρεσία (πολεοδομία) έχει ήδη ξεκινήσει την εκχέρσωση ελαιώνων με χιλιάδες υπεραιωνόβια ελαιόδεντρα. Στη θέση τους προβάλλει τη δημιουργία ξενοδοχειακών μονάδων, χώρων στάθμευσης, πεζοδρόμων και οργανωμένων παραλιών στην παρθένα σήμερα τοποθεσία, που έχει χαρακτηριστεί «Αλβανική Ριβιέρα».

Προ ημερών οι μπουλντόζες του Εντι Ράμα άρχισαν το ξερίζωμα ελαιώνων από κτήματα Ελλήνων της Χειμάρρας χωρίς αποζημίωση (!) στους ιδιοκτήτες τους, ούτε καν προειδοποίηση, σε μία επιχείρηση με στοιχεία ψυχολογικού πολέμου. Στόχος, οι επιδρομικές αυτές ενέργειες να κάμψουν την όποια αντίσταση των ελληνικών οργανώσεων. Οι «ψυχολογικές επιχειρήσεις» ξεκίνησαν με την κατεδάφιση τον περασμένο Αύγουστο του προσκηνηταρίου του Αγ. Αθανασίου στο χωριό Δρυμάδες, σε μια επίδειξη δύναμης του καθεστώτος.

Τις πραγματικές προθέσεις των Αρχών παραδέχτηκαν ανοιχτά σε δηλώσεις τους στην αλβανική Βουλή οι ηγέτες των δύο ισχυρότερων αλβανικών κομμάτων, με τους Εντι Ράμα και Σαλί Μπερίσα να αλληλοκατηγορούνται δημοσίως για το ποιος έχει επιφέρει τη μεγαλύτερη «καταστροφή». Οπως αναφέρθηκε στα αλβανικά ΜΜΕ, η κόντρα ξέσπασε στα μέσα Δεκεμβρίου, με αφορμή δηλώσεις του Ράμα στους Αγίους Σαράντα για την «αρπαγή» παραθαλάσσιου κτήματος του Μοναστηριού του Αγίου Γεωργίου από πρόσωπο βορειοαλβανικής προέλευσης.


Ο Ράμα παραδέχτηκε ανοιχτά ότι 50.000 στρέμματα γης έχουν «κλαπεί» σε Αγ. Σαράντα και Χειμάρρα. «Εχουν πάρει τα κτήματα των Χειμαρραίων με πλαστογραφίες και διαφθορά, άτομα που δεν έχουν καμία σχέση ή καταγωγή από την περιοχή. Ατομα που έφερε από τις Αλπεις ο Μπερίσα και τους έκανε ιδιοκτήτες στο Ιόνιο» είπε χαρακτηριστικά ο Αλβανός πρωθυπουργός, ρίχνοντας τις ευθύνες στην προηγούμενη κυβέρνηση.
Αντί άλλης απάντησης, ο Μπερίσα παραδέχτηκε δικό του σχέδιο αλλοίωσης των ελληνικών πληθυσμών! «Εχω δουλέψει προγραμματισμένα και στους Αγίους Σαράντα έχω κατεβάσει μόνο Λάμπηδες» ανέφερε. Ο Μπερίσα ήξερε τι έλεγε. «Λάμπηδες» είναι μουσουλμάνοι κάτοικοι της Λαμπουριάς (Laberia), περιοχής ανατολικά της Χειμάρρας (πίσω από τα Ακροκεραύνια Ορη), με αισθήματα ανάλογα με τους Τσάμηδες. Συχνά γιορτάζουν τις «ιστορικές επιτυχίες» του οθωμανικού στρατού, που κατέπνιξε την επανάσταση του 1878, κατακαίοντας τα ελληνικά χωριά στη Β. Ηπειρο.

Αντιστρόφως, ο Μπερίσα κατηγόρησε τον Εντι Ράμα ότι προωθεί τους δικούς του «γενίτσαρους» στην περιοχή. Αναφέρθηκε στο ότι ο Εντι Ράμα έχει παραχωρήσει τη νομή της παραθαλάσσιας περιοχής στον βουλευτή του Σοσιαλιστικού Κόμματος, σύμβουλό του και διαπλεκόμενο επιχειρηματία (με ελληνικές ρίζες), Κότσο (Κωνσταντίνο) Κοκδήμα, με το αιτιολογικό ότι «οι Κοκδημαίοι πρόγονοι του νυν βουλευτή από τη Χειμάρρα στήριξαν τα παλιότερα χρόνια την κυβέρνηση της Αυτόνομης Βορ. Ηπείρου του Γεωργίου Ζωγράφου»!

Στην ουσία, πίσω από τις αλληλοκατηγορίες και τα κροκοδείλια δάκρυα του Εντι Ράμα για την απώλεια «των στρεμμάτων των Χειμαρραίων» κρύβεται το ίδιο σχέδιο συστηματικής και προγραμματισμένης αλλοίωσης του ελληνικού πληθυσμού, καθώς ο Κότσος Κοκδήμας βρίσκεται πίσω από την «τουριστική ανάπλαση» της παραθαλάσσιας ζώνης της Χειμάρρας. Είναι γνωστό ότι όλες οι αλβανικές κυβερνήσεις έχουν επιχειρήσει να αλλοιώσουν τον ελληνικό πληθυσμό, αλλά είναι η πρώτη φορά που οι Αλβανοί ηγέτες το παραδέχτηκαν δημοσίως.

Γενίτσαροι για βρώμικη δουλειά

Ο επιχειρηματίας Κότσος Κοκδήμας (του Θοδωρή και της Ιφιγένειας) είναι «κολλητός» μυστικοσύμβουλος του πρωθυπουργού Ράμα. Κατάγεται από τη Χειμάρρα και δραστηριοποιείται σε οικοδομικές και επιχειρήσεις ξυλείας και παράλληλα στον χώρο των media, διαθέτοντας εφημερίδα («shekulli»), ραδιοσταθμό («+2») και περιοδικό («spector»). Τα προηγούμενα χρόνια αναδείχθηκε στον υπ' αριθμόν ένα επικριτή του πρώην δημάρχου Χειμάρρας και επί σειρά ετών διακεκριμένου εκπροσώπου της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας (ΕΕΜ) Βασίλη Μπολάνου γιατί δεν έπαιρνε τις «δουλειές» που ήθελε. Παρά την ελληνική καταγωγή του, φέρεται ότι τρέφει έντονα ανθελληνικά αισθήματα. Χειμαρριώτες ανέφεραν στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ότι σε πλήρη ευθυγράμμιση με τον νυν δήμαρχο Γ. Γκόρο (επίσης ελληνικής καταγωγής, που δήλωνε πριν από τις δημοτικές εκλογές ότι «οι Ελληνες της Χειμμάρας είναι μετανάστες από την Ελλάδα») διακηρύσσει ότι θα κάνει όλη τη Χειμάρρα μουσουλμανική, ενώ, όταν κάποιοι του υπενθύμιζαν ότι λόγω μειονότητας θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η Αθήνα, απαντούσε: «Η Αθήνα είμαστε εμείς!»

Οι αλβανικές κυβερνήσεις εκμεταλλεύονται διαχρονικά τις ασάφειες του νόμου 7501 που συντάχθηκε μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος Χότζα, για την απόδοση της γης στους κατοίκους ανά περιοχή. Ο βασικότερος νόμος μεταβίβασης ακίνητης περιουσίας από το κράτος στους πολίτες είναι ο ν. 7501/1991, που έλαβε εξειδικεύσεις ανά τόπο (ταπί).
Με τα «αλβανικά» πρότυπα ο νόμος έδινε ιδιοκτησία αλλά όχι τίτλο. Τα προβλήματα στην εφαρμογή του ήταν πολλά, λόγω παρατυπιών, λόγω μεταβολών της γεωμορφολογίας, αλλά και επειδή η εφαρμογή του νόμου ανατέθηκε σε τοπικές επιτροπές στις οποίες συμμετείχαν άνθρωποι χωρίς ειδικές γνώσεις. Στο σαθρό αυτό καθεστώς πατούν οι αλβανικές κυβερνήσεις για να ερμηνεύουν κατά το συμφέρον τους τη χρήση γης και το ποιος την κατέχει.

Επίσης, πολλοί από τους Ελληνες της μειονότητας, ακαθοδήγητοι από το εθνικό κέντρο, αποκόπηκαν από τις περιουσίες τους και δεν γνωρίζουν πού έχουν τα χωράφια τους. Ολες αυτές οι λεπτομέρειες κάνουν την κυβέρνηση να επεμβαίνει στις περιουσίες χωρίς αντίσταση.

Το σχέδιο του «στραγγαλισμού»

Τα τελευταία 25 χρόνια η πολιτική που εφαρμόζουν οι Αλβανοί είναι απλή: υφαρπάζουν τις περιουσίες από τους Βορειοηπειρώτες, προκαλώντας τους οικονομικές δυσκολίες, και τους υποχρεώνουν να αφήσουν τις πατρογονικές εστίες τους. Η περιουσία τους καταλήγει σε Αλβανούς, οι οποίοι με τη σειρά τους θα μετακομίσουν στη νέα περιουσία τους, αλλάζοντας έτσι την πληθυσμιακή σύνθεση της εκάστοτε περιοχής. Πρόκειται για αποδοτική εθνοκάθαρση μέσω οικονομικού στραγγαλισμού. Οταν ο σχεδιασμός ολοκληρωθεί, οι Ελληνες θα βρεθούν αποξενωμένοι από τον ισχυρότερο δεσμό γης. Το σλβανικό βαθύ κράτος θα έχει έτσι οριστικά απαλλαγεί από τον βραχνά της ελληνικής παρουσίας στην περιοχή για πρώτη φορά από την αρχαιότητα! Θα έχει συντελεστεί με τον τρόπο αυτόν ακόμα μία καταστροφή, με το ελληνικό κράτος απλώς να παρατηρεί και εκ των υστέρων να μοιρολογεί.

πηγή

Κόσοβο: Διαδηλωτής ρίχνει μολότοφ φωνάζοντας "Allahu Akbar" (βίντεο)- Protestuesi i opozitës thirri “Allahu Ekber” para se të gjuante me Molotov (video)

Χθες στο Κόσοβο, χιλιάδες διαδηλωτές, με αφορμή την εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σερβία, συγκεντρώθηκαν το απόγευμα μπροστά στην έδρα της κυβέρνησης για να διαμαρτυρηθούν.

Κατά την διάρκεια της βίαιης διαδήλωσης, διαδηλωτές εκτόξευαν βόμβες μολότοφ, πυροτεχνήματα και άλλα αντικείμενα στους αστυνομικούς που βρισκόταν πολλές ώρες πολιορκημένοι γύρο από το κυβερνητικό κτίριο.

Ωστόσο, σοκ προκαλεί βίντεο στο οποίο ακούγεται διαδηλωτής πριν τη ρίψη μολότοφ να φωνάζει την γνωστή φράση των τζιχαντιστών "Allahu Akbar".

Πηγή: http://www.himara.gr

Në protestën e djeshme të opozitës, protestuesit filluan të gjuanin koktej molotovi drejt Qeverisë. Njëri nga ata, para se të hidhte shishen e Molotovit, thirri “Allahu Ekber”. Kjo thirrje mund të dëgjohet në këtë video të publikuar nga gazeta Express. /Lapsi.al 

Protestuesi bertiti Allahu Ekber dhe gjuajti... by GazetaExpress

Εις την αρχή του νέου έτους, Αρχιμ Επιφάνιος Χατζηγιάγκου Φλώρινα (10-1-2016)

Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και το έργο του, Αρχιμ Επιφάνιος Χατζηγιάγκου (7-1-2016)

Το εικονογραφημένο Τετραευαγγέλιο της Κοριτσάς, Κώδικας Κορυτσάς 93

Το εικονογραφημένο Τετραευαγγέλιο της Κοριτσάς, Κώδικας Κορυτσάς 93

Η ΧΕΙΜΑΡΡΑ ΠΗΓΗ TOΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ - Δυστυχισμένη Βόρειος Ήπειρος (Οδοιπορικό 1913 – Απελευθέρωση – Αυτονομία)

Η ΧΕΙΜΑΡΡΑ ΠΗΓΗ TOΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ - Δυστυχισμένη Βόρειος Ήπειρος (Οδοιπορικό 1913 – Απελευθέρωση – Αυτονομία)

 

 

 

Ο ΡΕΝΕ ΠΥΩ

 Η ΧΕΙΜΑΡΡΑ

ΠΗΓΗ TOΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Rene Puaux 

Δυστυχισμένη Βόρειος Ήπειρος

(Οδοιπορικό 1913 – Απελευθέρωση – Αυτονομία)

Πρόλογος – Σχόλια – Χρονικό: Αχ. Γ. Λαζάρου

Μετάφραση: Α. Αχ. Λαζάρου

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ONLINE ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

 

 

Χειμάρρα, 8 Μαΐου

      Αυτή η εντύπωση της εναγώνιας παρακλήσεως που τόσο με συγκίνησε στα άλλα χωριά, στη Χειμάρρα εξαλείφθηκε τελείως. Οι Χειμαρριώτες δεν υπέφεραν από τον τουρκαλβανικό ζυγό γιατί είχαν εξασφαλίσει προνόμια. Εδώ και αιώνες είχαν σχηματίσει ένα είδος κράτους εν κράτει. Μία ελληνική 126 περιοχή με αυτονομία, την οποία η τουρκι­κή κυβέρνηση αναγκάστηκε να αποδεχθεί. Η επαρχία της Χείμαρρας περιλαμβάνει επτά χωριά:Χειμάρρα, Κήπαρο, Βουνό, Δρυμάδες, Παλάσσα, Πυλιόρι και Κουβέτσι με 12.000 κατοίκους, οι οποίοι πληρώνουν στην Υψηλή Πύλη συνολικά 16.000φράγκα το χρόνο. Αυτός ο φόρος γινόταν δεκτός με ευγνωμοσύνη, επειδή η Υψηλή Πύλη πίστευε πως απαιτώντας παραπάνω δεν θα έπαιρνε τίποτε απολύτως. Μ’ αυτές τις συνθήκες οι Χειμαρριώτες, πραγματικοί Έλληνες127 από αιώνες, δεν έδειχναν καμιά ανησυχία για το μέλλον. Εάν η ευρωπαϊκή διπλωματία ήθελε να τους προ­σαρτήσει στο βασίλειο του Εσσάτ πασά ή του Κεμάλ πασά ή οποιουδήποτε άλλου φανταστικού Αλβανού μονάρχη, εκεί­νοι θα συνέχιζαν πολύ απλά την ανεξάρτητη πολιτική του παρελθόντος. Εκεί όπου η οθωμανική αυτοκρατορία απέτυ­χε να επιβάλει τους νόμους της, ο βασιλιάς του Σκουτάρι είχε πολύ λίγες πιθανότητες να επιβάλει τους δικούς του.

 Ο ΛΟΧΑΓΟΣ ΣΠΥΡΟΣ ΣΠΥΡΟΜΙΛΙΟΣ

Δεν θα μπορούσα να διηγηθώ εδώ την ιστορία της Χειμάρρας από τον 15ο αιώνα, όταν οι Χειμαρριώτες αποτέλε­σαν, με τη γαλανόλευκη σημαία, τα χρώματα των Ελλήνων, ένα επίλεκτο σώμα στα στρατεύματα του Γεωργίου Καστριώτη128, ο οποίος μαχόταν ενάντια στους σουλτάνους. Η Χει­μάρρα ήταν τότε μία επαρχία διπλής σπουδαιότητας. Ο Αλή πασάς κατόρθωσε με τη μέθοδο του αφανισμού και της τρο­μοκρατίας να εξισλαμίσει129 μερικά χωριά από την άλλη πλευρά του βουνού. Παρ’ όλα αυτά, η επαρχία εξακολουθού­σε να αποτελεί έως το 1833 ξεχωριστή ελληνική επισκο­πη130. Μέχρι σήμερα οι Χειμαρριώτες με την παλικαριά τους (και είναι πάρα πολύ καλοί σκοπευτές, όπως οι Ελβε­τοί) έχουν απολαύσει το προνόμιο να οπλοφορούν, να μην πληρώνουν έγγειο φόρο και καπνικό φόρο και απαλλάχθηκαν από τους τελωνειακούς δασμούς.

 Αυτοκυβερνώνται με το αρχέγονο σύστημα της δημογεροντίας (λαϊκή γερουσία). Οι οκτώ αρχαιότεροι στα χωριά απονέμουν τη δικαιοσύνη και διοικούν την κοινότητα. Για τις υποθέσεις που αφορούν ολόκληρη την επαρχία οι δημογέροντες συγκεντρώνονται στο κυριότερο χωριό της Χειμάρρας και αυτός ο πατριαρχικός θεσμός αρκεί για να εξασφαλίσει την τάξη και την ηρεμία.

 Τα τελευταία χρόνια, η τουρκική κυβέρνηση, η οποία ποτέ δεν είχε κανέναν αντιπρόσωπο στην επαρχία, έκρινε ότι για λόγους γοήτρου έπρεπε να στείλει κάποιον. Και πράγματι επέσπευσε την αποστολή έπαρχου, χότζα, δικα­στή, εισαγγελέα, δύο γραμματέων για τους δύο προηγούμε­νους κυβερνητικούς υπαλλήλους, μερικών χωροφυλάκων και δύο τηλεγραφητών. Τα άτομα αυτά έμεναν στην είσοδο του χωριού σε δύο κτίρια που κτίστηκαν αποκλειστικά γι’ αυτά και ήλθαν σε επαφή με τον πληθυσμό, που αποδέχθηκε την παρουσία τους με σχετική ευκολία, δεδομένου ότι δεν ήταν καθόλου ενοχλητικά. Φοβισμένοι από την αδιάφορη στάση των Χειμαρριωτών οι Τούρκοι υπάλληλοι δεν το κουνούσαν από το κατάλυμά τους, αρκούμενοι να πληροφορούν τους προϊσταμένους τους στην Κωνσταντινούπολη για τα φιλελ­ληνικά αισθήματα των διοικούμενων τους. Κάποτε έφτανε κάποια διαταγή φυλακίσεως κάποιου Χειμαρριώτη αλλά μπροστά στην αδυναμία πραγματοποιήσεως της, ο δυστυχής έπαρχος αναφερόταν στα Ιωάννινα και η υπόθεση τελείωνε εκεί.

 Οι Χειμαρριώτες έδειχναν πλήρη αδιαφορία για την παρουσία των τουρκικών αρχών. Στο εξωτερικό γράφονταν στα ελληνικά προξενεία. Πολλοί από αυτούς ήταν Έλληνες αξιωματικοί και παρά την ιδιότητα αυτή επέστρεφαν στην Χειμάρρα, για να επισκεφθούν τα σπίτια τους. Πάντως η κατάσταση ήταν λεπτή γι’ αυτούς γιατί και η συνεχής ανυ­ποταξία κρύβει κινδύνους. Όταν μάλιστα αποφασίστηκε η στρατολογία των χριστιανών στον τουρκικό στρατό, 700 νέοι Χειμαρριώτες προτίμησαν την ξενιτιά (πολλοί απ’ αυτούς ήρθαν στη Γαλλία, και ιδίως στο Σαιν-Ετιέν με τα μεταλλουργεία), παρά να κρύβονται από τις τουρκικές αρχές. Όλοι όμως αυτοί, τη στιγμή της κηρύξεως του πολέ­μου επέστρεψαν για να καταταχθούν στον Ελληνικό131 στρατό.

 

 Η άνοδος των Νεότουρκων στην εξουσία δεν άλλαξε καθόλου την κατάσταση αλλά μετέβαλε την τακτική.

Ο νέος έπαρχος επεδίωξε να μεταστρέψει τα φιλελλη­νικά αισθήματα των Χειμαρριωτών προσπαθώντας να τους εξηγήσει τα πλεονεκτήματα της ένωσης τους με τον Ισμαήλ Κεμάλ132 και τους Αλβανούς ενάντια στην Υψηλή Πύλη. Η απόπειρα απέτυχε. Οι Χειμαρριώτες δεν άκουγαν παρά μονάχα τη φωνή ενός από τους συμπατριώτες τους, από­στρατου Έλληνα αξιωματικού, του Σπύρου Σπυρομήλιου133, του Βενιζέλου των Κρητών της Ηπείρου. Σύμφωνα μ’ αυτήν δεν έπρεπε να υπάρχει παρά μόνο ένα πολιτικό δόγμα στη Χειμάρρα: η ένωση με την Ελλάδα. Κανένας άλλος συν­δυασμός δεν μπορούσε να υπάρξει. Μήπως οι δωρεές των Χειμαρριωτών που είχαν πλουτίσει στη Ρωσία και την Αίγυπτο, αυτές οι κληροδοσίες των εκατοντάδων χιλιάδων φράγκων για την Εκκλησία και τα ελληνικά σχολεία της Χειμάρρας, μήπως είχαν γίνει για να υποστηρίξουν τις μηχανορραφίες του Τουρκαλβανού έπαρχου;

 Τις πρώτες μέρες του περασμένου Οκτωβρίου, ο έπαρχος γνωστοποίησε με τον κ. Ανδρέα Δήμα —αρμόδιο για τις επαφές μεταξύ των κατοίκων και των τουρκικών αρχών — ότι η Τουρκία καλούσε στα όπλα όλους τους πολίτες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η απάντηση σε αυτή την ανακοίνωση ήταν η γενική αδιαφορία. Ταυτόχρονα οι Χειμαρριώτες πείστηκαν ότι ο πόλεμος δεν θα αργούσε να ξεσπάσει. Διότι σ’ αυτή την πλευρά της Ηπείρου οι ειδήσεις φτάνουν σπάνια και δύσκολα και ο Τούρκος τηλεγραφητής δεν ανεκοίνωνε τα τηλεγραφήματα που έπαιρνε από τα Ιωάννινα.

 

Μια μεγάλη κινητοποίηση παρατηρήθηκε στη Χειμάρρα. Γέμισαν τις φυσιγγιοθήκες και περίμεναν. Την 18η του μηνός, ώρα 6 το απόγευμα, ο τηλεγραφητής άφηνε να διαρρεύσει η είδηση της κηρύξεως του πολέμου, την οποία είχε μόλις λάβει. Την 19η η είδηση επιβεβαιώθηκε επίσημα. Είδαν τότε να κατεβαίνουν απ’ το βουνό οι λίγοι δημόσιοι υπάλληλοι και οι Τούρκοι χωροφύλακες, που είχαν διασκορπιστεί, και να συγκεντρώνονται σε αυτό που οι εδώ Έλληνες ονομάζουν Καστέλλο, τα δύο κτίρια της πλατείας στα ριζά του χωριού. Συγκεντρώθηκαν εκεί καμιά σαρανταριά άνθρωποι. Για ένα μήνα, ενώ ο πόλεμος μαινόταν στη Θράκη, τη Μακεδονία και τη νότια Ήπειρο, στη Χειμάρρα ζούσαν εν αναμονή. Τρεις Τούρκοι κατέβαιναν κάθε πρωί στην αγορά για να προμηθευτούν λαχανικά και κρέας και επέστρεφαν στο Καστέλλο, όπου οι άλλοι περνούσαν ζωή φυλακισμένων.

 Κατά το διάστημα αυτό, οι Χειμαρριώτες ζούσαν με τα μάτια στραμμένα στη θάλασσα προς τη μεριά της Κέρκυρας. Ο κ. Ιωάννης Σπυρομήλιος, που επέστρεψε την 6η Νοεμβρίου στη Χειμάρρα, ανακοίνωσε ότι ο αδελφός του ετοίμαζε κάτι, αλλά ο ίδιος δεν γνώριζε ούτε τη σπουδαιότητα ούτε την ημερομηνία.

Την 18η Νοεμβρίου, ώρα 8 το πρωί, ο κ. Ιωάννης Σπυρομήλιος, ο οποίος κοιμόταν ακόμα (στο δωμάτιο μάλιστα όπου γράφω το κείμενο τούτο) άκουσε φωνές. Η γυναίκα του πήδησε από το κρεβάτι και ανοίγοντας το παράθυρο έμαθε από τη γειτόνισσα πως είχαν φθάσει πλοία και πως είχε ακούσει και μια κανονιά.

Ο κ. Σπυρομήλιος έτρεξε στο μπαλκόνι του σαλονιού απ’ όπου χαίρεται τη γενική θαυμάσια θέα του όρμου. Πράγματι είδε τρεις κανονιοφόρους στο νότιο φυσικό ορμίσκο, που οι Έλληνες ονομάζουν Ποταμό. Όλο το χωριό βρισκόταν στο πόδι, ζητωκραυγές ανταλλάσσονταν μεταξύ των χωρικών που κατηφόριζαν προς την παραλία από τα σκαλοπάτια και τις βυζαντινές καμάρες. Όλη αυτή την ώρα, αγωνία κυριαρχούσε στο τουρκικό κατάλυμα.

 Ο Ανδρέας Δήμας μαζί με δύο γέροντες τους επισκέφθηκε. Ο ένας μάλιστα από τους Τούρκους, που τυχαία βρέθηκε στο γειτονικό ύψωμα του Αγίου Θεοδώρου, είχε έλθει για να δώσει το σήμα συναγερμού. Οι σαράντα υπάλληλοι του σουλτάνου βγήκαν από το Καστέλλο και συσκέπτονταν ποια κατεύθυνση να ακολουθήσουν, για να διαφύγουν. Ο κ. Δήμας τους διαβεβαίωσε, και ιδιαίτερα το γραμματέα του εισαγγελέα, ο οποίος έκλαιγε, πως οι Έλληνες δεν θα τους έκαναν κακό134. Μισή ώρα αργότερα ακούγονταν αλλεπάλληλοι πυροβολισμοί. Είναι το έθιμο αυτής της χώρας να εκδηλώνεται η χαρά με πυροβολισμούς. ( Έχω και εγώ πείρα αυτής της συνήθειας. Χθες σε μια προσπάθεια να ξεκουραστώ, καμιά εικοσαριά πατριώτες, όταν πληροφορήθηκαν την παρουσία μου, κατέβηκαν από το βουνό όπου είχαν ανεβεί εσπευσμένα ακούγοντας το θόρυβο από κάποια αλβανική συμπλοκή, ήρθαν και άδειασαν τα τουφέκια τους κάτω από τα παράθυρα μου.) Η άφιξη των 200 Κρητικών και Ηπειρωτών εθελοντών του Σπυρομήλιου είχε κορυφώσει τον ενθουσιασμό.

 Οι Τούρκοι επέστρεψαν βιαστικά σε ένα από τα κτίρια του Καστέλλου (το οποίο χρησιμοποιείται τώρα ως στρα­τώνας των ελληνικών αποσπασμάτων). Μόνο οι δύο τηλε­γραφητές προσπάθησαν να προβάλουν κάποια αντίσταση και πυροβόλησαν κατά των ερχομένων. Οι τουρκικές αρχές και οι χωροφύλακες δεν παραδίδονταν παρά μόνο σε απόσπασμα τακτικού ελληνικού στρατού, το οποίο εκπροσώπησαν ένας αξιωματικός του ναυτικού και λίγοι ναύτες, τους οποίους εσπευσμένα αναζήτησαν για την εκπλήρωση αυτής της δια­δικασίας. Οι κατ’ ευφημισμόν αρχές του σουλτάνου ύστερα από μερικά χρόνια άκαρπης προσπάθειας έπαψαν να υπάρ­χουν στην Χειμάρρα. Οι χωροφύλακες, οι τρεις δικαστές, ο εισαγγελέας, ο μουφτής και ο γραμματέας του, ο ταμίας και ο γραμματέας του, ο ένας από τους τηλεγραφητές (ο άλλος είχε σκοτωθεί), ο τελωνειακός και ο γιατρός στάλθηκαν στην Κέρκυρα. Όσο για τον έπαρχο εδώ και δύο εβδομάδες είχε φύγει…

 Η αποστολή όμως δεν είχε ακόμα τελειώσει. Στα αλβανικά χωριά βλέποντας τις πρώτες αποτυχίες του ελλη­νικού στρατού στην επίθεση κατά των Ιωαννίνων πήραν θάρρος. Πίστευαν ότι δεν θα έφταναν ποτέ οι  Έλληνες ως αυτούς. Την 1η Δεκεμβρίου στο Πυλιόρι, την 3η Δεκεμ­βρίου στα Λόγαρα, την 9η Φεβρουαρίου πάλι στο Πυλιόρι, όπου χρειάστηκε να συγκρουστούν.

 Στην πρώτη συμπλοκή οι Έλληνες είχαν 7 νεκρούς και 5 τραυματίες, στη δεύτερη πέντε νεκρούς και δύο τραυματίες και στην τρίτη δύο νεκρούς και δώδεκα τραυματίες. Οι τουρκικές απώλειες είναι άγνωστες. Η εξιστόρηση των μαχών, ειδικά στη μεσογειακή λεκάνη, έχει εύκολη την αριθμητική υπερβολή. «Ήμασταν 350 ενάντια σε 3.500!» μου έλεγαν καθώς απο­λαμβάναμε τον καφέ μας κατά τον τουρκικό τρόπο.

 Αφού δεν είμαι ο Ξενοφών135 αυτής της εποποιίας, από τις διάφορες ιστορίες που μου διηγήθηκαν θέλω να συγκρατήσω δύο ανέκδοτα. Κατά την τελευταία σύγκρουση, εκείνη της 9ης Φεβρουαρίου, ο τακτικός τουρκικός στρατός έστειλε από το Δέλβινο 500 άνδρες και δύο κανόνια. Το μουλάρι που μετέφερε το πρώτο έπεσε σε έναν γκρεμό. Το δεύτερο το έκλεψαν οι Αλβανοί σ’ ένα χωριό, όπου είχε σταθμεύσει το τουρκικό απόσπασμα. Το αρπακτικό ένστικτο των Αλβανών αποδείχθηκε ισχυρότερο από το στρατιωτικό καθήκον!136

 

 Όταν δόθηκε η ίδια αυτή μάχη, στη Χειμάρρα δεν είχαν μείνει παρά μόνο τρία πρόσωπα. Όλοι οι άλλοι, γυναίκες και παιδιά, βρίσκονταν μαζί με το στρατό στο βουνό. Και ήταν οι γυναίκες που μετέφεραν τα πολεμοφόδια.

 Σήμερα στην επαρχία αυτή υπάρχουν 2.000 άνδρες του τακτικού στρατού, που υποστηρίζονται από όλους τους εθε­λοντές. Όλοι οι άνδρες —-ανεξαρτήτως ηλικίας— οπλοφορούν. Σε μία συνομιλία που είχα με ένα ηλικιωμένο παλικάρι, που φορούσε φουστανέλα —εθνικό ένδυμα137—, μου δήλωσε: «Είμαι εξήντα πέντε χρονών μα θέλω να ζήσω μέχρι την τελική ένωση μας με την Ελλάδα και κρατώ ακόμα καλά το τουφέκι μου». Και μου έτεινε ένα μάνλιχερ138, προειδοποιώντας με: «Είναι γεμάτο!».

 Όλες αυτές τις αναμνήσεις, όλα αυτά τα ανέκδοτα μου τα διηγούνται στο σαλόνι του Ιωάννη Σπυρομήλιου. Καναπέ­δες και καρέκλες είναι κατά μήκος των τοίχων, στους οποίους κρέμονται παλαιές εικόνες του βασιλιά και της βασίλισσας της Ελλάδας, καθώς και του Σαντί Καρνό139 δίπλα σε αναρίθμητες οικογενειακές φωτογραφίες. Πάνω σε μια κλειστή πόρτα είναι ζωγραφισμένη στον ασβέστη με γαλάζιο χρώμα η ελληνική γενεαλογία των Σπυρομήλιων και απέναντι, σαν σε διάζωμα, μια αρχαϊκή τοιχογραφία της Κέρκυρας, της εποχής των Βενετών, κοσμεί τον τοίχο.

 Στο σαλόνι είναι συγκεντρωμένοι προύχοντες, στρατιωτικοί, άνθρωποι των οποίων το βλέμμα σπιθίζει ευφυΐα και πονηριά. Μου απευθύνουν το λόγο στα γαλλικά. Αυτή την ώρα κρατώ στο χέρι μου ένα μικρό τριαντάφυλλο, το οποίο ένας νεαρός βοσκός, ο Μήλιος Μπολάνος140, πήγε να κόψει για μένα στο λόφο του Αγίου Μιχαήλ και μου το πρόσφερε, με ένα χαμόγελο ευχαρίστησης, όταν έβγαινα από το Καστέλλο.

 

 

Σημειώσεις:

126. Την περιοχή ο Πυώ αποκαλεί αβίαστα ελληνική, αλλά οι Αλβανοί σήμερα αρνούνται την ελληνικότητα της.

127. Επανέρχεται ο Πυώ στους κατοίκους της Χείμαρρος και με φυσικότητα εκπληκτική διακηρύσσει ότι είναι Έλληνες, μάλιστα πραγ­ματικοί. Βλ. και Φ. Μιχαλόπουλου, «Χειμάρρα, κοιτίδα του ανατολικού αρματολισμού», Nεα Εστία 29 (1941) 176-179.

128. Βλ. Καρτάλη, Ιά., 8. Ελληνική Επιτροπή Σπουδών ΝΑ Ευρώπης – Κέντρο Σπουδών ΝΑ Ευρώπης, Συμβολή στη Βαλκανική Βιβλιογραφία, Επιμ. – Πρόλογος Τ.Π. Γιοχάλα, Αθήνα 1987, 317. Άχ. Γ. Λαζάρου, Βόρειος Ήπειρος, 26-27.

129. Φαίνεται περίεργο. Διότι κατά (Βάθος ο Αλή πάσας δεν δια­κρινόταν για την πίστη του, μολονότι προσποιόταν τον μπεκτασή.

130. Κατά την Ελευθερία Νικολαΐδου, Οι κρυπτοχριστιανοί της Σπαθίας, 27, «μεγάλη έκταση πήραν οι εξισλαμισμοί ύστερα από το θάνατο του Αλή πάσα».

131. Οι Βορειοηπειρώτες είτε ελληνόφωνοι είτε αλβανόφωνοι και γενικά οι απανταχού Αρβανίτες σε όλους τους πολέμους έσπευσαν να βοηθήσουν την πατρίδα τους. Βλ. Κ. Χρ. Χρήστου, Αγωνιστές του ‘21 περιοχής τέως δήμου Πλαταιέων (Συμβολή στη νεότερη ιστορία των χωριών),. Αθήνα 1984, 80 κ.ε.

132· Άλλοτε ο ίδιος πίστευε ότι είναι προτιμότερη «μια Ελλάς φίλη και σύμμαχος από μία Ιταλία που εποφθαλμιά την Αλβανία, έτοι­μη να στραγγαλίσει την ελευθερία των Αλβανών». Πβ. Σπ. Στούπη, Ηπειρώτες και Αλβανοί. Η προσφορά της Ηπείρου προς το έθνος. Εκδόσεις ΙΒΕ, Ιωάννινα 1976, 104.

133. Ο Σπ. Σπυρομήλιος (1864-1930) είναι ο αρχηγός της Χειμάρρας κατά την εξέγερση των Χειμαρριωτών κατά των Τούρκων το 1913.

134. Φανερώνει την ανωτερότητα των Ελλήνων στη μεταχείριση των αδυνάτων.

135. Ο πρώτος στην ιστορία πολεμικός ανταποκριτής!

136. Η έννοια του καθήκοντος επικεντρωνόταν στο πλιάτσικο, στη λεία, στα κλοπιμαία.

137. Αυτός είναι ο ορθός ορισμός.

138. Και μάννλιχερ. Είναι οπισθογεμές επαναληπτικό όπλο αυτό­ματης οπλίσεως, που οφείλει το όνομά του στον εφευρέτη του Αυστριακό μηχανικό και οπλομηχανικό Φερδινάνδο φον Μάννλιχερ (1848-1904).

139. Της ονομαστής γαλλικής οικογένειας της Βουργουνδίας. Γεννήθηκε το 1837 και δολοφονήθηκε από τον Ιταλό αναρχικό Καζέριο. Διετέλεσε το 1887 πρόεδρος της Τρίτης Γαλλικής Δημοκρατίας.

140. Υπάρχει τοπωνύμιο, όρμος της ΒΑ Κερκύρας, Μπολάνα.

Ο Σύλλογος "Οι Φίλοι του Πολιτισμού πραγματοποίησε συνάντηση με δασκάλους των Ελληνικών Φροντιστηρίων με την ευκαιρία των εορτών.

Ο Σύλλογος " ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ " πραγματοποίησε συγκέντωση των εκπαιδευτικών τών Ελληνικών Φροντιστηρίων που χορηγεί και λειτουργεί στους νομούς :  Πόγραδετς, Κορυτσάς, Δεβολίου και Κολώνιας   στο Ξενοδοχείο GRAND HOTEL της Κορυτσάς την 28-12-2015. Συζητήθηκαν τα εκπαιδευτικά προβλήματα , πληρώθηκαν οι εκπαιδευτικοί των φροντιστηρίων, αναταλλάχθηκαν ευχές γιά τίς Άγιες ημέρες των Χριστουγέννων. με το Διοικητικόν Συμβούλιον .

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου "Οι Φίλοι του Πολιτισμού"  π. Ελευθέριος Καρακίτιος έστειλε το παρακάτω ευχετήριο μήνυμα προς όλους τους διδασκόντες και τα μέλη του Συλλόγου στην Κορυτσά. 

Με την Δύσιν του νέου έτους 2015 , με τον νούν εστραμμένον εις τα πεπραγμένα του  έτους σέ ημάς τους ιδίους, τα διαδραματισθέντα  στην κοινωνία ολόκληρη , ομολογούμε ότι πολλά είναι τα δεινά της μετριοτητος έως και της κατωτέρας πνευματικής στάθμης  των ανθρώπων που διοικούν τον κόσμον , την αλλοτρίωσιν γενικότερα. Αλλά και στην δική μας πατρίδα Ελλάδα που ξέφρενα πιά η κατρακύλα δεν λέει να σταματήση πρέπει να σταματήσουμε στις διαχρονικές ιδέες του Χριστουγεννιάτικου Δωδεκαημέρου . Να πάρουμε τις σωστές αποφάσεις ακούγοντας τα κελεύσματα τα εορτινά , τά βιώματα των μεγάλων αγίων της πίστεώς μας ώς λ.χ. του Μεγάλου Βασιλείου, του ασκητικωτάτου Αγίου ,  που άλλαξε  τον κόσμον έως σήμερα σε όλα τα πλάτη και μήκη του κόσμου. ΄Ομως η παραχάραξις της αλήθειας δεν έχει τελειωμό από τους δήθεν πολιτισμένους ή αλλοιώς προοδευτικούς ή αλλοιώς κουλτουριάρηδες ή αναρχικούς ή αθέους τέλος πάντων τους ανθρώπους που εθελοτυφλούν αλλά θέλουν να οδηγούν τους άλλους, ημείς να στεκόμεθα αδρανείς . Έχουμε φώς αληθινόν την Ορθοδοξία μας , έχουμε την ωραιτέραν Πατρίδα ΅Ελλάδα , πρέπει να αντισταθούμε , να σώσουμε τον εαυτόν μας,την οικογένειάν μας, την Πατρίδα μας την κοινωνία ολόκληρη. Ιδού το όραμα , είμεθα εδώ . Διαλέγουμε για τον νέον χρόνο αυτό που μας ταιριάζει. Ο Κύριος μεθ΄ημών. ΟΛΟΘΕΡΜΕΣ ΕΥΧΕΣ. π. Ελευθέριος Καρακίτσιος.    

Σαν σήμερα, 25 χρόνια πριν. - Μεταφέρουμε σήμερα το πρακτικό της σύσκεψης της εξάδας Αργυροκάστρου της 9-της Γενάρη 1991.

«Πραχτικό, 

Σήμερα ημερ. 09/01/1991, στο Αργυρόκαστρο, πρακτικό σε σχέση με τη σύσκεψη της ομάδας πρωτοβουλίας των έξι για την ίδρυση της οργάνωσης «ΟΜΟΝΟΙΑ» ΔΕΕΜ.

Μετέχουν οι Αναστάσης Ντούρος, Δημήτρης Ζούλας, Μενέλαος Χατζής, Παναγιώτης Μπάρκας, Γιώργος Μπούκας. Απουσιάζει δικαιολογημένα ο Δημήτρης Κίκης. Παρευρίσκεται και ο Βασιλάκης Ζούλας.»

Να εξηγήσουμε σύντομα για την εξάδα και πώς έγινα προσωπικά μέλος της.

Από την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στα Τίρανα τον Μάιο του 1990 και ειδικά μετά τις εμπιστευτικές διαπιστώσεις του επιβλέποντα της ελληνικής εκπομπής στο ΡΣ Αργυροκάστρου, όπου εργαζόμουν, Κώστα Ζάβαλη, ( ο οποίος διάβαζε ανάμεσα στις γραμμές των κεντρικών υλικών της κομμουνιστικής προπαγάνδας ότι το καθεστώς κατάρρεε), μου γεννήθηκε η ιδέα να καταπιαστώ με την ίδρυση οργάνωσης για την ε.ε. μ. Η ιδέα αυτή είχε ξεκινήσει την εφαρμογή της ως πολιτιστικός σύλλογος Ελλήνων διανοουμένων, από το 1981, όταν ήμουν φοιτητής, αλλά δεν προχώρησε. (Δεν είναι εδώ το μέρος συζήτησης του γιατί) 

Λίγο πριν πάω «τουρίστας» στην Ελλάδα, το Σεπτέμβριο του 1990, είχα προετοιμάσει ένα πολιτικό πρόγραμμα με 6-7 σημεία για την ίδρυση μιας οργάνωσης για την εθνική ελληνική μειονότητα, το οποίο πήρα μαζί μου να το συμβουλευτώ με τα ξαδέρφια της μάνας μου που θα με φιλοξενούσαν στην Ελλάδα. Το έδειξα. Ένας εξ΄αυτών, νομικός, κατατρόμαξε και μου είπε «θα σε σαπίσουν στις φυλακές». Ο δε δάσκαλος δεν πίστεψε και το θεώρησε προβοκάτσια. Το ίδιο θεώρησαν και κάποιοι άλλοι σε γραφεία συλλόγου στα Ιωάννινα …

Όταν επέστρεψα από Ελλάδα, τέλη Σεπτεμβρίου, επιδίωξα να βρω συνεργάτες, όλοι συμφωνούσαν αλλά κανένας δεν τολμούσε να προχωρούσε σε συνεργασία…. Δεν υπήρχε δεύτερος. Δεν παραιτήθηκα μέχρι τα τέλη του Δεκέμβρη, όταν άλλες εξελίξεις, κυρίως η φυγή, η δολοφονία των τεσσάρων παιδιών στο Αλύκο, τα επεισόδια στη Βόδριστα και λοιπά γεγονότα, όπως και η ίδρυση του Δ. Κόμματος, είχαν πρωτεύσει.

Στα τέλη του Δεκέμβρη, 1990, πρέπει να ήταν 26-27, λίγα μέτρα έξω από το ΡΣ. Αργυροκάστρου με πλησίασε ένας άνδρας. Φορούσε καπέλο «μπορσαλίνο» που τα λέγαμε, γραβάτα και μια γκρι καπαρντίνα. Πρέπει να ήταν στα 60 και εγώ μόλις 30. Μου παρουσιάστηκε και μου είπε με ζορισμένα ελληνικά, ότι γνώριζε πώς προσπαθούσα να φτιάξω μια οργάνωση, ότι είχα γι΄ αυτό ένα πρόγραμμα και οργανωτικές κατευθύνσεις, όπως μου είπε. (Ο πολιτικός πλουραλισμός είχε επιτραπεί επίσημα) Του απάντησα «Ναι».» Έρχεσαι, μου είπε, στην ομάδα μας. Κάνουμε και εμείς το ίδιο.» «Ποιοι είστε;» - εγώ. «Μας ξέρεις,» εκείνος και ανέφερε τα παραπάνω ονόματα. Με βοήθησε στο «Ναι» ο ενθουσιασμός της νιότης, το γεγονός ότι όντως εκτός από τον συνομιλητή μου που ήταν ο Β, Ζούλας και τον αδερφό του το Δημήτρη, τους άλλους τους γνώριζα και είχαμε καλή κουβέντα. Περισσότερο όμως με βόηθησε το γεγονός ότι καθετί που είχε σχέση με τον ελληνισμό παραμέριζε από μπρος μου κάθε καχυποψία και δισταγμό. 

Η πρώτη επίσημη συγκέντρωση των έξι είχε πραγματοποιηθεί στις 5 Γενάρη 1991. Συζητήσαμε πάνω στα χειρόγραφά μου, που με λίγες αλλαγές αποτέλεσαν την εισαγωγή και το πολιτικό πρόγραμμα της οργάνωσης. Το καταστατικό σεβάστηκε τις οργανωτικές αρχές μου, αλλά έγινε με βάση το καταστατικό του νεότευκτου Δημοκρατικού Κόμματος. Τότε δεν είχαμε άλλο πρότυπο. Είχαμε όμως τη διάνοια να συλλάβουμε την ιδέα ότι η οργάνωσή μας απευθυνόταν ανεξαρτήτως σε όλους τους Έλληνες, με κριτήριο το εθνικό φρόνιμα και καταγωγή και όχι με το πολιτικό ή το ιδεολογικό. Είδαμε την οργάνωση ως «έναν ναό, που συγκεντρώνει όλους τους πιστούς αλλά στο ιερό θα πήγαιναν οι καλύτεροι, οι πιο άξιοι» (Επιθυμίες βλέπεις!!!) Το πρώτο όνομα της οργάνωσης ήταν «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ». Ο Γ. Μπούκας πρότεινε το ευπρόσδεκτο ΟΜΟΝΟΙΑ. Να μη πούμε τώρα πόσο συγκινητικά ακούστηκε η λέξη αυτή. Ο Μπούκας όμως την πρότεινε επειδή είχε δει στα αρχεία των προγόνων του μια εφημερίδα στα ελληνικά και αλβανικά με το όνομα ΟΜΟΝΟΙΑ που έβγαινε στο Αργυρόκαστρο το 1918-20. (Που ξέραμε εμείς τέτοια τότε. Γνωρίζαμε το νόημα της λέξης και την πλατεία στην Αθήνα)

Να πάμε ξανά στο πραχτικό της σύσκεψης της 9-της Γενάρη και να αναφερθούμε στο τι συζητήθηκε. 

«Συζητήθηκε ευρέως η ανάγκη διεύρυνσης της συνεργασίας με άλλες προσπάθειες ίδρυσης παρόμοιων οργανώσεων. Τη συζήτηση άνοιξε ο Γ. Μπούκας, ο οποίος έφερε ως νέες ειδήσεις τις παρόμοιες προσπάθειες στα Τίρανα, στην Αυλώνα, στους Αγίους Σαράντα, στην Πάνω Δρόπολη. Η αποκατάσταση της συνεργασίας θεωρήθηκε απαραίτητη για την εξασφάλιση της εθνικής ενότητας έναντι της αλβανικής κοινής γνώμης.

Συζητήθηκε επίσης το πνεύμα κατωτερότητας που έδειχναν οι κεφαλές της μειονότητας στα Τίρανα, οι οποίες έλεγαν ότι δεν πρέπει να βιαστούμε.»

(Η διαπίστωση έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι πίσω από τη θέση αυτή έστεκε προσωπικά ο Ρ. Αλία, ο οποίος αργότερα μας αποκάλυψε ο ίδιος ότι είχε ζητήσει από συγκεκριμένα άτομα στη μειονότητα να ιδρύσουν μια οργάνωση υπό τον έλεγχο του. Όπως είχε κάνει και με την ίδρυση αλβανικών κομμάτων. Μας είχε πει ακόμα ότι αυτό γινότανε επειδή, όπως είχε πει σε αλβανούς πολιτικούς, ο φάκελος μειονότητα θα τους είναι ένας ανοιχτός τάφος μπροστά τους, αν αυτοί δεν καταφέρουν να τον κλείσουν .!! Σημειώνω δε ένα συμπέρασμα ιστορίας που καταγράφω στο νέο μου βιβλίο ότι ο πολιτικός ρόλος των ηγεσιών της ΟΜΟΝΟΙΑΣ εξαντλήθηκε στην επιδίωξη αυτή των Τιράνων και εκείνες έπαιξαν σπουδαία στο ρόλο αυτό, πολύ καλύτερα από κάθε Αλβανό. Οι τάσεις, όπως και οι προσπάθειες ελέγχου της ΟΜΟΝΟΙΑΣ από Αθήνα, φάνηκαν από την ιδρυτική πράξη της Δερτβιτσάνης) 

«Στο πνεύμα αυτό, από δύο μέλη (ας μου επιτραπεί να μη αναφέρω τα ονόματά τους) ζητήθηκε η αναβολή της συνάντησης της Παρασκευής (11 Γενάρη) στη Δερβιτσάνη, αλλά που έτυχαν σε μειοψηφία.»

«Αποφασίστηκε να διεξαχθεί η συνάντηση της Δερβιτσάνης και να καλεστούν όλοι οι γνωστοί εκπρόσωποι των υπολοίπων προσπαθειών, όπως και ξεχωριστές προσωπικότητες.

Πλατιά συζήτηση έγινε για τις προσωπικότητες που θα προσκαλούνταν.» (Σημειώνω δε ότι στη συνάντηση της Δερβιτσάνης εμφανίστηκαν και άτομα τα οποία εμείς απορρίψαμε λόγω του σκοτεινού παρελθόντος τους. Και ήταν αρκετοί, οι οποίοι στη συνέχεια αναρριχήθηκαν στην ηγεσία της ΟΜΟΝΟΙΑΣ. Μια άλλη πικρή πτυχή στο βίο της ΟΜΟΝΟΙΑΣ και των ηγεσιών της)

Στη συνέχεια του πρακτικού αναφέρεται: «Συζητήθηκε και εγκρίθηκε το πρόγραμμα (επεξεργάστηκε ο Π. Μπάρκας) και το σχέδιο καταστατικού (επεξεργάστηκαν οι Δ. Ζούλας και Α. Ντούρος).

Εξουσιοδοτήθηκε να μιλήσει στη Δερβιτσάνη ο Παναγιώτης Μπάρκας, ο οποίος θα είχε υπόψη του να αναφέρει: Το σκοπό ίδρυσης της οργάνωσης, τονίζοντας ότι δε θα είναι αντιπολιτευόμενη οργάνωση αλλά οργάνωση για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της Ε. Ε. Μειονότητας και για την ανάπτυξη της εθνικής της ταυτότητας. Για το όνομα, το πρόγραμμα. 

Η συζήτηση στη Δερβιτσάνη να γίνει στην ελληνική γλώσσα. Στο τέλος ο κάθε μετέχοντας να υπογράψει.

Αποφασίστηκε επίσης ότι η εξάδα να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την ολοκλήρωση του φακέλου ίδρυσης της οργάνωσης, (είχαν απομείνει ακόμα η αίτηση και το πιο δύσκολο…. οι υπογραφές, που θα στήριζαν το αίτημα και την ιδρυτική πράξη. Χρειάζονταν να υπογράψουν πάνω από 100 άτομα). Η εξάδα ανεξαρτήτως απόφασης στη Δερβιτσάνη, αναλάμβανε τις ενέργειες αυτές όπως και την παράδοση του φακέλου στο Υπουργείο Δικαιοσύνης προς έγκριση.»

Συνεχίζεται….

Σαν σήμερα… 25 χρονια πριν…. Στην αγωνία ζωής για την ίδρυση της ΟΜΟΝΟΙΑΣ

Σαν σήμερα, 25 χρόνια πριν, βρέθηκα στην Πρεσβεία της Ελλάδας στα Τίρανα. Η ομάδα των 6 για την ίδρυση της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, (μόλις πριν δύο μέρες ο Γιώργος Μπούκας, ένας εκ΄τους έξι, είχε βαπτίσει την οργάνωση που γεννιόταν με το όνομα αυτό) είχε αποφασίσει να ενημέρωνε την πρεσβεία μας στα Τίρανα, αλλά, δεν είχε αποφασίσει συγκεκριμένα, ούτε πότε, ούτε πώς και ούτε ποιος. Εγώ βρέθηκα στα Τίρανα για οικογενειακούς λόγους και έκανα σχεδόν στα κουτουρού ένα τηλέφωνο.(Για ένα τηλεφώνημα έπρεπε να περίμενες στην ουρά στις καμπίνες του ΟΤΕ) Είπα απλώς το όνομά μου και ότι αν ήταν δυνατόν να επισκεπτόμουν την Πρεσβεία εκείνη την ημέρα. Δεν είπα το σκοπό, σίγουρος ότι η απάντηση θα ήταν αρνητική. Προς την απερίγραπτη έκπληξή μου, από την άλλη άκρη του τηλεφώνου λες και με περίμεναν. Μου ζήτησαν να πάω αμέσως. Πήγα … Έξω από την πρεσβεία της Ελλάδας ήταν συγκεντρωμένη μια λαοθάλασσα μπροστά σε μια τρύπα τοίχου. Ο καθένας με τα επιχειρήματά του έλπιζε σε μια βίζα. Η τρύπα, πιθανόν να ήταν ανοιχτή από τον Ιούλιο του 1990, όταν οι Αλβανοί εισέβαλλαν στις δυτικές πρεσβείες . Όλοι προσπαθούσαν να περάσουν την τρύπα εμποδίζοντας ο ένας τον άλλο. Άκουσα έναν άντρα ψηλό με μουστάκι και γυαλιά να φωνάζει το όνομά μου, αλλά κανείς δεν άνοιγε δρόμο. Ούτε η προσπάθεια δυο ανδρών της πρεσβείας ήταν εύκολη. Πέρασα σχεδόν πάνω από τα κεφάλια του πλήθους.

Όταν μπήκαν στο γραφείο πρόσεξα ότι τίποτε, ούτε μαλλιά, ούτε μπουφάν ούτε παπούτσια, ούτε ακόμα και τα πανταλόνια ήταν ισάξια της αποστολής μου. Αν και φορούσα τότε ελληνικά ρούχα και παπούτσια, είχαν όλα στραπατσαριστεί από το πέρασμα στο πλήθος.

Τέλος, ο συνομιλητής μου, ήταν ο Νίκος Κανέλλος. Κρυφά προσπαθούσε να με διαβάσει και να βρει τρόπο να με καταβάλλει. Κι εγώ έκανα το ίδιο. Ήθελα να διαβάσω τις προθέσεις του. Μου είπε άμεσα ότι γνώριζαν την προσπάθειά μας και ότι η Αθήνα είχε άλλη άποψη. Να ενταχθούμε στο Δημοκρατικό Κόμμα και ότι έπρεπε να επικοινωνούσα με τον Νίκο Μπαλκόνι…. Κούνησα το κεφάλι αρνητικά. Είπα ότι αυτό θα ήταν λάθος κίνηση. Απέφυγα όμως την επιμονή του Κανέλου, λέγοντας ότι θα το συζητούσα με τους υπόλοιπους της ομάδας και ότι δεν είχα εξουσιοδότηση. Την ίδια μέρα ενημέρωσα την εξάδα. Ήταν όλοι ομόφωνα, κατά….

Τρεις μέρες αργότερα, στις 11 Γενάρη, στην συνάντηση όλων των ομάδων δράσης στη Δερβιτσάνη , μέρα η οποία για άλλους λόγους καθιερώθηκε ως ιδρυτική, (την ημέρα αυτή θα ήταν στα Τίρανα ο Έλληνας πρωθυπουργός, κ Μητσοτάκης και εμείς θέλαμε να δίναμε το δικό μας μήνυμα στην Ελλάδα. – Δυστυχώς όμως, η Πρεσβεία μας, κινήθηκε στα δικά της σχέδια.), ακούσαμε τη θέση αυτή της Πρεσβείας από τον κύριο Μπαλκόνι. 

Στις μέρες που μεσολάβησαν μέχρι και τις εκλογές η Ελλάδα βρήκε και άλλους υποστηρικτές της ιδέας της, μεταξύ αυτών και τον δεύτερο πρόεδρο της ΟΜΟΝΟΙΑΣ, κύριο Κυριαζάτι. Μια από τις ίδιες μέρες στη Δερβιτσάνη εμφανίστηκε ο Γκραμόζ Πάσκο, υψηλόβαθμο στέλεχος τότε του Δ. Κόμματος Αλβανίας, ο οποίος, εξ΄ονόματος της ελληνικής κυβέρνησης, έκανε έκκληση στους Έλληνες να ενωθούν με το Δημοκρατικό Κόμμα. Είχε συγκεντρωθεί πολύς κόσμος….. 

Η Αθήνα δεν στήριξε τον εκλογικό αγώνα της ΟΜΟΝΟΙΑΣ. ΟΙ Έλληνες βορειοηπειρώτες, στις εκλογές της 31 Μαρτίου 1991, για πρώτη φορά στην ιστορία του Ελληνισμού ως εθνική μειονότητα, έστειλαν στην Αλβανική Βουλή 5 δικούς τους βουλευτές μεταξύ των 250 και ήταν το τρίτο και ρυθμιστικό κόμμα στην αλβανική πολιτική.

Η Ελλάδα αναγκάστηκε να αναγνωρίσει τους βουλευτές των Ελλήνων στις 25 Απριλίου και αφού οι πέντε είχαν δείξει εμπράκτως ότι ήταν η σθεναρή φωνή των Ελλήνων και του Ελληνισμού.