Πέμπτη, 26 Απριλίου 2018

ΙΛΛΥΡΙΟΙ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ - Illirët: Legjenda dhe Realiteti.

ΙΛΛΥΡΙΟΙ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Ο Ιλλυριός
Πρόσφατα στη Γαλλική εφημερίδα «Le Figaro», ο γνωστός ιστορικός Μωρίς Ντριώ με δύο άρθρα του υπεστήριξε την εκ των Ιλλυριών καταγωγή των Ελλήνων. Όμως θα ήταν πολύ πειστικότερος αν υποστήριζε την εκ των Ελλήνων καταγωγή των Ιλλυριών! Αυτό που ονομάσθηκε στους μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση χρόνους Ιλλυρία, Ιλλυριοί, Ιλλυρικές Επαρχίες και σε πολύ νεώτερα χρόνια Ιλλυρισμός είναι ένα νεφέλωμα γεωγραφικό, ιστορικό, πολιτισμικό και γλωσσικό.
Οπωσδήποτε ο αρχαίος ιλλυρικός κόσμος, λόγω ελλείψεως μαρτυριών εκ μέρους των ιδίων των Ιλλυριών, είναι αδύνατον να μελετηθεί, αν δεν συνεξετασθεί με την ιστορία των αρχαίων Ελλήνων. Πιο απλά: χωρίς τις μαρτυρίες των Ελλήνων και των Ρωμαίων ο ιλλυρικός κόσμος θα ήταν terra incognita. Είναι ενδεικτικό ότι και το χρησιμοποιούμενο όνομα Ιλλυριός, απ' όπου το γεωγραφικό Ιλλυρίς, συνδέεται με τις μυθολογικές παραδόσεις του ελληνικού χώρου και κόσμου. Το όνομα, παρόλο που είναι δύσκολο να ετυμολογηθεί, συνδέεται με το γλωσσικό και πληθυσμιακό κοίτασμα των ανθρώπων που αποτέλεσαν το
πληθυσμιακό υπόστρωμα των λαών της Χερσονήσου του Αίμου και εν μέρει της Ιταλικής Χερσονήσου.
Σύμφωνα με τις μυθολογικές παραδόσεις των Ελλήνων, ο Ιλλυριός, ο γενάρχης της φυλής των Ιλλυριών, γεννήθηκε από τον αρχαίο οικιστή των Θηβών, τον Κάδμο11 και την Αρμονία, που, κατά μία μυθολογική εκδοχή, αναγκάσθηκαν να φύγουν από τη Θήβα, και να τραπούν προς τα βόρεια σύνορα της Μακεδονίας. Εκεί στις όχθες του ποταμού Ιλλυρικού, η Αρμονία, κόρη του Άρη και της Αφροδίτης, κυριεύθηκε από τις ωδίνες του τοκετού και γέννησε τον τελευταίο της γιο, τον Ιλλυριό. Οι γονείς όμως εγκατέλειψαν το βρέφος και συνέχισαν το δρόμο τους. Ένα μεγάλο φίδι βρήκε το μωρό και το έσωσε από το ψύχος,
περιελισσόμενο γύρω από το σώμα του. Το φίδι ανέλαβε την όλη φροντίδα του παιδιού,
μέχρι που έγινε έφηβος.
Το φίδι με το περιτύλιγμά του έδωσε στον Ιλλυριό δύναμη τρομακτική, χάρη στην οποία μπόρεσε, όταν μεγάλωσε, να υποτάξει όλες τις περιοχές προς Β. της Μακεδονίας, οι οποίες από το ονομά του πήραν την ονομασία Ιλλυρία. Όταν πέθανε ο Ιλλυριός, οι υπήκοοί του τον θεοποίησαν και τον λάτρευαν με τη μορφή φιδιού. Ο μύθος, που έχει πλασθεί στη Βοιωτία,
δεν είναι άμοιρος πολιτικών σκοπιμοτήτων. Η μυθολογία στους αρχαίους Έλληνες έπαιξε το ρόλο της ιδεολογίας και πιο συγκεκριμένα το ρόλο του ιδεολογικού προσχήματος. Βλέπε εν προκειμένω την αρπαγή της Ελένης από τον Πάρι, που έδωσε το ιδεολογικό πρόσχημα για
την εκστρατεία εναντίον της Τροίας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση που εξετάζουμε,
φαίνεται πως οι Βοιωτοί είναι οι πρώτοι των Ελλήνων που κινήθηκαν προς Β. και
δημιούργησαν οικισμούς, δίνοντας στην εκεί εγκατάστασή τους ένα «μυθοιδεολογικό»
ένδυμα.
Άλλωστε ο μύθος περί Ιλλυριού είναι υστερογενής, ο τελευταίος που πλάστηκε σχετικά με τον Κάδμο, και πλάστηκε μάλιστα με τρόπο βεβιασμένο, παράταιρο θα λέγαμε προς τις προηγούμενες μυθολογικές παραδόσεις, απλώς και μόνο για να δικαιολογηθεί ηθικά η εγκατάσταση Βοιωτών σε κάποιες περιοχές του Βορρά. Είναι ενδεικτικό ότι σε μεταγενέστερη εποχή, όταν άρχισαν οι επιδρομές Κελτών και Γαλατών στην Ελληνική Χερσόνησο12, που σήμερα κακώς ονομάζεται Βαλκανική, έγινε ειδική μετατροπή του μύθου, ώστε να προσαρμόζεται προς τα νέα δεδομένα. Ο Ιλλυριός τώρα αλλάζει γονείς και γίνεται γιος του Πολύφημου και της Γαλάτειας και αδελφός του Κέλτη και του Γαλάτη! Με άλλα λόγια οι νέες πολιτικές εξελίξεις επέβαλαν την αναπροσαρμογή και ανασημασιοδότηση του μύθου. .....
Σελ 33, 34, Σαράντος Ι. Καργάκος ΑΛΒΑΝΟΙ, ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ Μελέτες Β' ΕΚΔΟΣΗ, 2000
Ετοίμασε Πελασγός Κορυτσάς.

Illirët: Legjenda dhe Realiteti.

Iliri.
Kohët e fundit në gazetën e njohur franceze "Le Figaro", historiani i njohur Moris Drio me dy artikuj të tij mbështeti  tezën e prjeardhjes së helenëve nga Ilirët. Por, do të ishte më bindës nëse mbronte tezën e prejardhjes helene të ilirëve!
Ajo që u quajt pas viteve të pushtimit romak si IIiri, Ilirë, Zona Ilirike dhe në vitet më të vonta Ilirisëm, është një nebul gjeografike, historike, kulturore dhe linguistike.
Me patjetër që bota e lashtë ilirike, për shkak të dëshmive nga vetë ilirët, është e pamundur që të studiohet, nëse nuk  analizohet sëbashku me historinë e Helenëve të lashtë. Më thjesht: pa dëshmitë e helnëve dhe të romakëve , bota ilirike do të ishte terra icognita. Karakteristike është që dhe vetë përdorimi i emërtimit Ilir, nga ku vjen dhe përkufizimi gjeografik Iliri, lidhet me traditat mitologjike të ambientit dhe botës helene. Megjithatë emri i cili është i vështirë për t'i gjetur kuptimin etimologjik, lidhet me pasurinë gjuhore dhe të përbërjes popullore të njerëzve që përbënë nënshtresën e popujve të Gadishullit Ballkanik dhe pjesërisht të atij Italian.

Sipas traditave mitologjike të Helenëve, Iliri,  paraardhësi  kryesor i  fisit të Ilirëve, u lind nga banori i lashtë i Thivës, Kadmo, dhe nga Armonia, të cilët  sipas një prej versioneve mitologjike, u detyruan që të ikin nga Thiva, dhe të shkojnë drejt kufijve veriorë të Maqedonisë. Atje në bregun e lumit Ilirik, Armoninë, vajzën e Plutonit dhe Afërditës,  e kapën dhimbjet e lindjes dhe lindi djalin e saj të fundit, Ilirin. Por, prindërit e braktisën foshnjën dhe vazhduan rrugën e tyre. Një gjarpër i madh  e gjeti fëmijën dhe e shpëtoi nga e ftohta, duke u mbështjellë rreth trupit të tij. Gjarpri mori pësipër të gjithë përkujdesjen për djalin, deri sa u bë adoleshent.

Gjarpri me mbështjelljen e tij i dha Ilirit një forcë të tmerrshme, në sajë të sëcilës mundi që të nënshtrojë të gjitha zonat nga Veriu i Maqedonisë  dhe këto zona nga emri i tij morën dhe emërtimin Iliri. Kur vdiq Iliri, banorët e tij e hyjnëzuan dhe adhuronin me formën e gjarprit.  Legjenda , e cila është krijuar në Boeci, nuk është e pandikuar nga qëllimet politike.

Mitologjia në Helenët e Lashtë luante rolin e ideologjisë dhe më konkretisht rolin e pretekstit ideologjik. Për këtë rast shikoni rrëmbimin e Elenës nga Pari, e cila ofroi pretekstin ideologjik për një fushatë kundër Trojës. Në rastin që ne po analizojmë, duket se Boecët janë të parët e Helenëve që lëvizën drejt Verit dhe krijuan koloni, duke i dhënë vendosjes së tyre atje një veshje "mito-ideologjike".

Pos kësaj, miti, legjenda, mbi Ilirin është më e vontë, dhe është e fundit e krijuar për Kadhmon, si dhe u krijua në mënyrë të nxituar,  në mënyrë të papërshtatëshme do të thoshim përsa i përket traditave të tjera mitologjike,  thjesht që të justifikohej moralisht vendosja e Boecëve në disa zona të Veriut.
Është karakteristk  fakti, që në një periudhë më të vonët, kur filluan dhe invazionet e Keltëve dhe Galatëve në Gadishullin Helen, që sot në mënyrë të gabuar quhet Ballkanik, u bë një përshtatje e posatshme e legjendës, në mënyrë që të përshtatej në të dhënat e reja. Iliri tani ndryshoi prindër dhe bëhet i biri i Polifimos dhe i Galatias dhe vëllai i Keltit dhe i Galatit! Me fjalë të tjera, zhvillimet e reja politike ndikuan në ripërshtatje dhe risimbolizim të mitit.
 .................
Fq 33,34, Sarantos I Kargakos, Shqiptarë, Arvanitë, Helenë, Studime, Botimi i II-të , 2000

Përshtati, përktheu Pelasgos Koritsas

Share This
Previous Post
Next Post

Εντολήν καινήν σας δίδω, Να αγαπάτε αλλήλους∙ καθώς εγώ σας ηγάπησα, και σεις να αγαπάτε αλλήλους. Εκ τούτου θέλουσι γνωρίσει πάντες ότι είσθε μαθηταί μου, εάν έχητε αγάπην προς αλλήλους. (Ιωάννης, ιγ΄:34--35).---Një porosi të re ju le juve: Të doni njëri-tjetrin, siç ju desha unë dhe ju të doni njëri-tjetrin. Prej kësaj do t'ju njohin ju të gjithë se jeni nxënësit e mi, në qoftë se keni dashuri për njëri-tjetrin" Joani 13,34-35.

0 σχόλια: