ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΉ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΉ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΟΡΘΌΔΟΞΗ ΤΩΝ ΚΟΡΥΤΣΑΙΩΝ ΗΠΕΙΡΩΤΏΝ - GAZETË ELEKTRONIKE, KULTURORE, HISTORIKE, ORTHODHOKSE E KORÇARËVE EPIROTË
Disa mite për luftën italo- greke dhe varrezat e ushtarëve grekë – Gazeta Tema
Nga Mero Baze
Ka një vëmendje më të madhe seç meriton boshatisja e një varreze të
ushtarëve grekë në Sajmolë, një fushë e vogël buzë Vjosës, në Grykën e
Këlcyrës. Dhe bashkë me këtë vëmendje të shtuar, ka dhë një reaksion
politik, të adresuar qartë kundër kësaj historie.
Së pari, në Sajmol nuk po gjenden eshtra ushtarësh. Ky mit duhet të
bjerë dhe nuk duhet të përmendet në shtyp si i tillë. Në atë vend që po
gërmohet në Sajmol, është një varrezë e ushtarëve të vrarë grekë,
ruajtur prej vitit 1941. E kemi pasur atë varrezë. Askush nuk e ka
punuar atë tokë në gati tetëdhjetë vjet. As në komunizëm, as pas
komunizmit nuk e ka lëvizur njeri kryqin. Pra, nuk kemi të bëjmë me
kërkim varresh, por me boshatisjen e një varreze, për t’i çuar trupat në
një varrezë të sistemuar 3 km më tutje, pranë Kishës së Shën Kollit, po
në Grykën e Këlcyrës.
Në atë vend mbi rrugën kryesore ka pas dhe ushtarë të varrosur
italianë, të cilët janë hequr në vitet gjashtëdhjetë, dhe nuk ka vend
për spekulime. Medalione ushtarësh italianë dhe grekë ka gjithë fusha,
sa herë e punon traktori, ashtu siç ka krehër fishekësh grekë dhe
italianë në çdo qoshe shtëpish të vjetra.
Fusha e vogël e Sajmolës gjendet mes malit Golik dhe Shëndelli, ku
janë shkatërruar batalionet “Lupi di Toskani” dhe “Julia” e italianëve,
si dhe forcat greke të batalionit të Kretës dhe të Kallpaqit. As
italianët dhe as grekët nuk kanë mundur dot t’i varrosin shumicën e të
vrarëve. Biles grekët shumë më pak se italianët. Tragjike është se
shumica e tyre mbetën në faqet e maleve ku janë vrarë, dhe kanë humbur
në vite aty.
Gianni Granzotto, një ish- ushtar italian, gazetar dhe autor librash,
që në vitet tetëdhjetë ishte president i ANSA-s në Itali, ka ardhur në
vitin 1984 në Sajmolë dhe në Peshtan, aty ku është bërë beteja. Siç e
përshkruan në librin e tij, “Vjosa ime e dashur”, tregon se si buzë
rrugës në Peshtan takoi një bari dhe e pyeti: “A ka më të vrarë në
Golik, që janë pa varrosur?”
-Ka, i ishte përgjigjur me vrazhdësi të natyrshme bariu. Sa herë shkrin dëbora, rrëshqasin poshtë rrungajave.
-Të lutem, mbulojini aty ku janë. Goliku ishte dhe mali i tyre.
Është në një farë mënyre një ndjenjë njerëzore të respektojmë dikë që
jeta e ka përplasur të vdesë në malet tona, pavarësisht politikave të
mbrapshta që e kanë sjellë aty.
Histeria ndaj zhvarrosjes së disa kufomave të ruajtura, është teprim
dhe tejkalon problemet që shoqërojnë këtë histori, ku Shqipëria dhe
shqiptarët janë viktima të një lufte që nuk ishte e tyre.
Dhe duhet të jemi realist, të pranojmë se shqiptarët kanë qenë më
shumë me grekët në këtë luftë, kur ata ishin gjallë, dhe është e tepërt
të bëjnë si anti-grekë tani me disa të vdekur. Për më tepër që mburremi
dhe e kemi argument kundër ligjit të luftës, se disa nga kompanitë dhe
batalioni shqiptar “Tomori”, dezertuan nga lufta.
Së dyti, duhet të jemi realistë dhe për konceptin e luftës italo-
greke që preku Shqipërinë. Ne ishim “fronti shqiptar” i luftës italo-
greke, pasi Italia, pas sulmit më 28 tetor 1940 kundër Greqisë, nuk e
përballoi dot ofensivën greke dhe u tërhoq nga Greqia në territorin
shqiptar në janar 1941, duke u kthyer nga vend pushtues, në një vend që u
pushtua nga Greqia (në këtë rast si territor italian, pasi ne ishim të
pushtuar nga Italia). Prandaj, kur i trajtojmë grekët si pushtues më
1940-1941, duhet të jemi të kujdesshëm të përdorim një kriter. Nëse ne
themi se duhet hequr ligji i luftës, pasi ne nuk sulmuam Greqinë, por e
sulmoi Italia, atëhere as nuk mund të themi që na pushtoi Greqia, pasi
kemi qenë të pushtuar nga Italia. Ajo që disa quajnë pushtim grek, është
se Greqia, disa muaj nga janari deri në prill, e vuri para ushtrinë
italiane, duke e detyruar të tërhiqet në brendësi të territorit tonë,
nga Kurveleshi, në Berat dhe deri Kolonjë, Korçë e Pogradec.
Dhe po të mos futej ushtria gjermane nga Bullgaria në Selanik dhe të
pushtonte Greqinë, ne mund të kishim një histori dhe më të rëndë nga kjo
luftë. Por pushtimi i Greqisë nga Gjermania, bëri që Greqia të
dorëzohej dhe ushtria italiane marshoi sërish drejt Greqisë, tashmë si
“fitimtare” ndaj një ushtrie që dikush tjetër ja kishte lidhur duart.
Së treti, problemi i varrezave greke në Shqipëri është një vendim i
shtrirë në kohë nga së paku 12 qeveri shqiptare prej vitit 1987, dhe
është një vendim ku pala shqiptare thjesht ka rezistuar apo toleruar, në
varësi të halleve të tjera që ka pasur me Greqinë, por kurrë nuk është
marrë seriozisht me thelbin e problemit. Çdo ushtar i vrarë në Shqipëri
meriton të ketë një varrezë, dhe një të tillë e meritonin dhe ushtarët
grekë, derisa e kanë ushtarët gjermanë, anglezë apo francezë.
Ajo që është e ndjeshme për opinionin, është konceptimi i këtyre
varrezave si masive, dhe vendosja e tyre gjeografike në një nga kufijtë e
pretendimeve historike të Greqisë. E vërteta është se këto varreza janë
simbolike, pasi ato nuk kanë brenda tyre as 5 për qind të ushtarëve
grekë të vrarë në Shqipëri, të cilët kanë mbetur maleve pa adresë dhe të
paidentifikuar, pasi në tërësi ishte një ushtri sulmuese, që kishte
mobilizar dhe vullnetarë. Vendshtrirja e tyre gjeografike nga Bularati
në Këlcyrë, dhe më tej drejt juglindjes, është një fitore e politikës
greke ndaj asaj shqiptare, firmosur së fundi nga qeveria “Berisha”, dhe
që Edi Rama po e shkëmben me heqjen e ligjit të luftës me Greqinë. Pra,
po i merr diçka për një gjë që ua kishim dhënë. Kaq është çmimi politik.
Histeria ndaj zhvarrimeve apo gjetjes së ushtarëve të vrarë në
Shqipëri, nuk është një gjest që na nderon. Sidomos kur bëhemi “luanë”
me të vdekurit dhe pula me të gjallët.
Pse ngjall frikë ngritja e varrezave greke?
Marrëveshja e fundit mes Tiranës
dhe Athinës për ngritjen e varrezave të ushtarëve të rënë gjatë luftës
italo- greke në shkëmbim të heqjes së ligjit të luftës, ka ringjallur
edhe njëherë makthe dhe paranojë në Shqipëri. Ato janë bërë më të forta
sepse ndryshe nga ushatrët francezë apo anglezë që kanë në nëntokën tonë
të vrarët e tyre, grekët rrefuzojnë të kenë një varrezë të vetme, por
duan t’i prehin të rënët e tyre në monumente për gjatë vijës imagjinare
të pretendimeve Helene për Vorio – Epirin.
Kjo legjendë që është parë gjithnjë me
skepticizëm dhe ndroje në Shqipëri është ushqyer po aq sa nga politikat
e sotme, edhe nga qëndrimet që ka mbajtur Greqia si vend në luftë gjatë
konfiktit të saj me Italinë.
Lapsi.al I është kthyer librave të
historisë për të parë se si janë sjellë trupat e gjeneralit Aleksandros
Papagos ne territorin shqiptar.
Pas pushtimit nga fashistët italianë
në 28 tetor 1940, dihet se forcat greke të diktatorit grek Metaksas i
zmbrapsën shpejt hordhitë italiane në tokën shqiptare. Gjirokasta,
Korça, gryka e këlcyrës e deri në kufijtë e Vlorës u bënë arena e
përgjakshme e kësaj lufte që nuk qe aspak e shqiptarëve.
Por, kur filluan t’i ndjekin këmba
këmbës tetë divizionet e shpartalluara me 140 mijë vetë në tokën tone,
grekët u sollën në mënyrë të çuditshme. Ata nuk u përpoqën kurrë të
tregojnë se nuk kishin pretendime teritoriale ndaj Shqipërisë. Në
deklaratën e tij kryeministri Metaksas tha se trupat e tij po luftonin
për çlirimin e Shqipërisë, por nuk e përcaktoi kurrë se vendi i tij
ishte pro një Shqipërie të pavarur. Kjo gjë e bëri ambasadorin biritanik
në Athinë Cummings t’i shkruante qendrës: “Qeveria greke nuk e ka
deklaruar kurrë se çfarë ka ndërmend, por unë jam i bindur se ata i kanë
kthyer sytë nga Epiri i Veriut. Nuk e di se ç’vijë kufitare duan të
përcaktojnë saktësisht”.
Ashtu sikurse dëshmon edhe historiani
Brend Fisher në librin e tij “Shqipëria gjatë luftës së dytë botërore”
frika e shqiptarëve se mos Greqia kërkonte ndryshim të kufijve, lidhet
edhe me faktin se trupat helene morën urdhër të mos e lejonin kremtimin e
pavarësisë në 28 nëntor 1940 në qytetin e Korçës. Kjo u interpretua
sikur ata nuk donin ta njihnin Korçën si pjesë të një Shqipërie të
mëvetësishme.
Një shenjë tjetër po në këtë qytet
ishte fakti se kur grekët hynë aty, ata ngritën një këshill bashkiak të
përbërë në shumicën e tij dërrmuese nga minoritarë.
Gjithashtu faki se në ushtrinë greke
nuk u pranuan vullnetarë nga vendi ynë, por vetëm minoritarë që donin të
luftonin kundër italianëve, i jep asaj një ngjyrim etnik përveçse atij
çlirimtar.
Të gjitha këto fakte historike, që me
kohë kanë marrë trajtat e legjendave, i kanë shtuar frikrat mes
shqiptarëve. Dhe megjithëse më pas hyri në lojë Gjermania hitleriane e
cila i zboi ushtarët grekë nga Shqipëria dhe e pushtoi gjithë Greqinë,
besimi se kur grekët luftuan kundër Italisë në territorin Shqiptar patën
edhe synime të tjera ka lënë gjithnjë një shije të keqe.
Dhe fantazmat e kësaj ndjesie bëhen
disa fish më të forta tani kur Edi Rama ka rënë dakord me Aleksis
Tsiprasin që të ngrihen varrezat e ushtarëve grekë të luftës së
1940-1941. Fakti se do të ketë më shumë se një vend ku do të prehen të
rënët dhe se ato do të shtrihen pikërisht në kufijtë imagjinarë të
vorio-epirit ndez disa paranoja që e bëjnë të duket një pzar i
paleverdisshëm shkëmbimin e këtij koncesioni, me heqjen e ligjit absurd
të luftës.
©Lapsi.al
Ο άνθρωπος μετά την πτώση των πρωτοπλάστων,.......... - Njeriu pas rrënies së njerëzve të parëkrijuar................
|
Ο
άνθρωπος μετά την πτώση των πρωτοπλάστων, απέκτησε την ροπή προς το κακο και
εύκολα κινείται προς την αμαρτία. Γράφει ο ι. Χρυσόστομος: όταν αποκλίνη προς
την κακία, ξεπερνάει κάποτε και την θηριωδία των αγρίων ζώων και γινεται πιό
επίνδυνος από το θηρίο, γιατί εκείνο εχει φανερή την αγριότητα και την
θηριωδία, ενώ ο άνθρωπος κρύβει την κακία του κάτω απο το προσωπείο της
επιεικείας και της φαινομενικής καλωσύνης.
|
Njeriu
pas rrënies së njerëzve të parëkrijuar, përfitoi tendencën drejt së keqes dhe me lehtësi lëviz drejt
mëkatit. Shkruan Shën Joan Gojarti: kur anon drejt së keqes, tejkalon në një
moment dhe vetë kafshërinë e kafshëve të egra dhe bëhet më i rrezikshëm se
përbindëshi, sepse ato e kanë të dukshme egërsinë dhe ashpërsinë, ndërsa
njeriu fsheh të keqen nën maskën e butësisë dhe mirësisë së shtirur.
|
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΩΝ ΤΣΑΜΗΔΩΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ - Shembuj të rolit antihelen të Çamëve gjatë periudhës të pushtimit.
![]() |
| 11η Λεγεώνα Τιράνων Legjeona e 11-të e Tiranës |
|
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
ΤΟΥ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΩΝ ΤΣΑΜΗΔΩΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ
Πανστρατιά
Τσάμηδων
Έκτος
από τα αναρίθμητα εγκλήματα, υπήρξε και η απερίγραπτη τρομοκρατία, που
απετέλεσεν εξ άλλου και τον τακτικό σκοπό των πρώτων. Όλος ο Μουσουλμανικός πληθυσμός
τής Θεσπρωτίας από 17 έως 70 ετών είχεν εξοπλισθεί από τους Ιταλούς, οι
όποιοι στους περισσότερους έδωσαν και στρατιωτικές στολές. Οι Έλληνες
κάτοικοι ολοκλήρων περιφερειών και χωριών εγκατέλειψαν τα υπάρχοντά των στο
έλεος των αρπαγών και προσέφυγαν στο εσωτερικό τής Ελλάδος γιά να σωθούν από
τα μαρτυρία και θάνατο.
Στο
Καρτέρι
Τυπικό
το παράδειγμα τού Καρτεριού, ενός χωριού που οι κάτοικοί του το εξεκένωσαν
ομαδικώς, χωρίς να πάρουν τίποτε μαζί των. Εκεί εισήλασαν οι Μουσουλμάνοι των
γύρω χωριών Μαζαρακιάς, Καρτεριού και Συκοχωρίου γιά το πλιάτσικο. Λεηλάτησαν
τα πάντα, έκαψαν ή κατέστρεψαν σπίτια, μπήκαν ακόμη και στην εκκλησία τού
χωριού, έσπασαν τα ιερά σκεύη και ερύπαναν και παρεμόρφωσαν τις Άγιες
Εικόνες.
Στο
Μαργαρίτι
Ίδια
τύχη περίμενε και το Μαργαρίτι ανήμερα τού Μεγάλου Σαββάτου τού 1942, που το
εγκατέλειψαν πανικόβλητοι οι κάτοικοι, όταν βρέθηκαν κοντά στο χωριό των τα
πτώματα των Γεωργίου Γκέρτσου και Αναστασίου Παπαδιαμάντη οικτρότατα
διαμελισμένα και κρεουργημένα σ’ ένα ερημόσπιτο, σκεπασμένα με λίγες πέτρες.
Το
αυτό συνέβη και στα χωριά Αγία Μαρίνα, Πλαταριά, Αργυρότοπος, Πέστιανη,
Γραικοχώρι και άλλα πολλά.
Προσφυγιά
Οι
πρόσφυγες των λεηλατούμενων και καταστρεφομένων χωριών είχαν συγκεντρωθεί
στην περιοχή Φαναριού τής Πρεβέζης, όπου βρίσκοντας εύφορη γη εργάστηκαν
σκληρά και επέζησαν, επιβεβαιώνοντας ακόμη μία φορά την θαυμαστή ζωτικότητα
τής Ελληνικής Φυλής.
Χαφιεδισμοί
και «προβοκάτσιες» —Ανθούσα
Εννοείται,
πως οι Τσάμηδες έβλεπαν με κακό μάτι την επιβίωση των διαφυγόντων θυμάτων
τους. Γι’ αυτό προσεπάθησαν μάταια με παντοειδείς ραδιουργίες να παραπείσουν
τούς Ιταλούς να εξοντώσουν τούς πρόσφυγες τού Φαναριού, πράγμα που θα το
είχαν κατορθώσει, όπως συνέβη σ’ άλλες περιπτώσεις, όπως τού χωριού Ανθούσα
—που πραγματικά ανθούσε, έως την ήμερα που οι Ιταλοί εισήλασαν εξ αφορμής
«προβοκάτσιας» των Τσάμηδων, (οι όποιοι κατέστρεψαν μόνοι κάποιο τηλεφωνικό
καλώδιο και «κατήγγειλαν» το γεγονός στους γκλοριόζους HενδόξουςJ στρατιώτες
τού Μουσσολίνι) με αποτέλεσμα την πυρπόληση τού χωριού και στυγερά
κακουργήματα των Τσάμηδων, που μπήκαν στην Ανθούσα ανήμερα Μεγάλη Παρασκευή
τού1943.
Κατά
των προσφύγων
Στους
Γερμανούς έπιασαν ευκολώτερα οι εισηγήσεις των Τσάμηδων κατά των προσφύγων
τού Φαναριού. Τον Αύγουστο τού 1943 Γερμανό ιταλικό απόσπασμα, βαρύτατα
εξωπλισμένο, με Τσάμηδες συμπαραστάτες (που εφρόντισαν να φέρουν μαζί των και
υποζύγια γιά την μεταφορά τού πλιάτσικου) εισώρμησε αιφνιδιαστικά στο Φανάρι.
Ο όλεθρος και η καταστροφή που σκόρπισαν οι επιδρομείς, ήταν κάτι ασύλληπτο.
Ολόκληρο τον απαίσιο εκείνο Αύγουστο τού 1943, το τοπίο περιβάλλονταν από
τούς καπνούς των μαυρισμένων χαλασμάτων.
Ένα
ακόμη παράδειγμα: Ο κακούργος Τσάμης Γιασίν Σαντίκ (μιλήσαμε προηγουμένως γι’
αυτόν) άρπαξε μιά μέρα σε κάποια επιδρομή 170 γιδοπρόβατα, αλλά στον γυρισμό
τον βρήκε μιά εκδικητική σφαίρα και τον άφησε στον τόπο, κάπου κοντά στο
χωριό Μορφάτι. Ο φόνος τού κακούργου εξαγρίωσε τούς Τσάμηδες τής περιοχής.
Πεντακόσιοι απ’ αυτούς «εξεστράτευσαν» προς την κατεύθυνση όπου εξετελέσθη το
κάθαρμα Σαντίκ, σκοτώνοντας όποιον Έλληνα συναντούσαν στον τρελό δρόμο των.
Ένας
νεομάρτυς
1940-1
Μεταξύ
άλλων απαντήθηκαν και με τον ιερέα των Σπαθαραίων (ενός χωριού), τον
Παπασπυρίδωνα Νούτση. Αμέσως τα καθάρματα τον άρπαξαν και τον διέταξαν,
καβαλλικεύοντάς τον εκ περιτροπής, να τούς μεταφέρει σαν υποζύγιο, αφού τού
φόρεσαν σαμάρι και καπίστρι. Όταν έφθασαν, τον εξετέλεσαν.
***
Πηγή:
Το έργο του Χαρίτωνος Λάμπρου, «Τσάμηδες και Τσαμουριά», εκδοθέν στην Αθήνα
το 1949.
Εικόνα
: Αλβανοί μελανοχίτωνες υπηρετήσαντες
με το μέρος τού ιταλικού στρατού στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο.
|
Shembuj të rolit antihelen të Çamëve
gjatë periudhës të pushtimit.
Një ushtri me çamë
Përveç krimeve të panumërta, kishte
dhe terrorizëm të papërshkrueshëm, që përbënte dhe qëllim të përhershëm të të
parëve. E gjithë bota myslymane e Thesprotisë nga 17 deri 70 vjeç ishte
armatosur nga Italianët, të cilët tek më të shumtët prej tyre ju dhanë dhe
veshje ushtarake. Banorët grekë të
zonave të tëra dhe fshatrave braktisën mallin e tyre në mëshirën e rrëmbyesve
dhe u larguan jashtë Greqisë që të shpëtonin nga torturat dhe vdekja.
Në Karter
Shëmbulli tipik i Karterit, të një
fshati që banorët e tij e zbrazën masivisht pa marrë gjë me vete.
Atje u lëshuan myslymanët e
fshatarave Mazarakia, Karteri dhe Sikohori për plaçkë. Plaçkitën gjithçka,
dogjën dhe shkatërruan shtëpitë, hynë dhe në kishën e fshatit, thyen enët e
shenjta dhe përdhosën duke prishur Ikonat e Shenjta.
Në Margarit.
Të njejtin fat e priste dhe
Margaritin në të gëdhirë të së Shtunës së Madhe të 1942, të cilin e braktisën
nën panik banorët, kur pranë fshatit u gjendën trupat e Gjeorgjio Greços dhe
Anastas Papadhiamantit të coptuara dhe të maskaruara në një shtëpi të
braktisur të mbuluara me gurë.
Kjo ndodhi dhe në fshatrat e Shën
Marinës, Platariasë, Argjirotopos, Peshtan, Grekohori dhe të tjera.
Emigrim
Emigrantët e fshatrave të plaçkitura
e të shkatërruara mblodhën në zonën e Fanarit të Prevezës ku pasi gjetën një
tokë pjellore punuan fort dhe mbijetuan duke vërtetuar dhe njëherë
aftësitë e mrekullueshme për të mbijetuar
të Farës Helene.
Spiunllëqe dhe “provokime” – Anthusa.
Kuptohet, që Çamët nuk e shihnin me
sy të mirë mbijetesën e viktimave të tyre të larguara. Për këtë arsye u
përpoqën më kot me lloj- lloj maskarallëqesh që të bindin Italianët për të
eliminuar emigrantët e Fanarit, diçka që do ta kishin arritur, siç ndodhi në
raste të tjera, si në fshatin Anthusa- që me të vërtetë lulëzonte, deri në
ditën që Italianët lëshuan, nga “provokimi” i çamëve, (të cilët shkatërruan
vetë një kabëll elektrik dhe “denoncuan”
faktin tek Gloriozë, ushtarët e Musolinit) me rezultat fshatit të
digjej dhe Çamët të kryenin krime të rëndomta, duke hyrë në të gëdhirë të së
Premtes së Zezë në Anthusa të 1943.
Kundër emigrantëve.
Tek gjermanët kaluan më lehtë
propozimet e Çamëve kundër emigrantëve të Fanarit. Në Gusht të vitit 1943 një
grup ekzekutorësh e përbërë nga gjermanë dhe italianë, të armatosur rëndë, me
çamë mbështetës ( të cilët u kujdesën të sjellin me vete dhe hajvanë për
transportin e plaçkës) u vërsul papritur në Fanar. Shkatërrimi dhe e keqja që
sollën këta sulmues, ishte diçka e paimagjinueshme. Gjatë gjithë atij Gushti
të keq të 1943-it, i cili ishte i rrethuar nga tymrat e rrënojave të nxirra.
Një shembull akoma: Çami Sadik
Jashini rrëmbeu një ditë në një sulm 170 kokë bagëti, por në kthim e gjeti
një plumb hakmarrës dhe e la në vend, diku afër fshatit Morfat. Vrrasja e
këtij keqbërësi egërsoi çamët e zonës. Pesëqind prej tyre u vërsulën në
drejtim të vendit ku u ekzekutua plehra Sadik,duke vrarë këdo grek që gjenin
në rrugën e tyre të çmendur.
Një dëshmor i ri.
1940-1
Ndër të tjerët takuan dhe priftin e
Spathareon (fshat), Papa Spiridhon Nuçin. Menjëherë plehrat e rrëmbyen dhe e
urdhëruan , pasi e kishin hipur si hajvan që t’i transportonte , pasi i vunë
samar dhe kapistall. Kur arritën e ekzekutuan.
Burimi: Vepra e Haritonos Lambrou “Çamët
dhe Çamëria” e botuar në Athinë në vitin 1949.
|
Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών για έναρξη διαδικασίας αναζήτησης, εκταφής, ταυτοποίησης και ταφής οστών Ελλήνων πεσόντων στην Αλβανία - Deklaratë për median nga Ministria e Jashtme Greke për fillimin e procesit të kërkimit, indetifikimit dhe varrosjes së të rënëve në Shqipëri
Σήμερα πραγματοποιείται ένα σημαντικό βήμα για να αναπαυθούν επιτέλους
οι ψυχές των Ελλήνων στρατιωτών του ελληνο-ιταλικού πολέμου του 1940-41.
Των τελευταίων άταφων πεσόντων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Στις διαπραγματεύσεις της Κρήτης τον παρελθόντα Νοέμβριο συζητήθηκε και το χρονίζον ζήτημα των κοιμητηρίων για τους Έλληνες πεσόντες. Συμφωνήθηκαν και σήμερα εφαρμόζονται, βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, βήματα για την πλήρη εφαρμογή της συναφούς συμφωνίας, ώστε το πρωτίστως ανθρωπιστικό αυτό ζήτημα να διευθετηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Χαιρετίζουμε την ανταπόκριση της αλβανικής κυβέρνησης στο ιστορικά δίκαιο αυτό αίτημα, που αποδεικνύει ότι ο διάλογος και η συνεργασία σε πνεύμα εποικοδομητικό και χωρίς αγκυλώσεις μπορεί να οδηγήσει στην επίλυση διαφορών και τη δημιουργία θετικών προοπτικών για τις σχέσεις μεταξύ των χωρών της περιοχής μας και των λαών τους.
Το Υπουργείο Εξωτερικών θα συνεχίσει να εργάζεται με υπευθυνότητα και σοβαρότητα για τη διασφάλιση των εθνικών μας συμφερόντων, καλλιεργώντας κανόνες καλής γειτονίας και όρους διαλόγου, με γνώμονα την οικοδόμηση του κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος που αξίζει στην περιοχή μας.
Στις διαπραγματεύσεις της Κρήτης τον παρελθόντα Νοέμβριο συζητήθηκε και το χρονίζον ζήτημα των κοιμητηρίων για τους Έλληνες πεσόντες. Συμφωνήθηκαν και σήμερα εφαρμόζονται, βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, βήματα για την πλήρη εφαρμογή της συναφούς συμφωνίας, ώστε το πρωτίστως ανθρωπιστικό αυτό ζήτημα να διευθετηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Χαιρετίζουμε την ανταπόκριση της αλβανικής κυβέρνησης στο ιστορικά δίκαιο αυτό αίτημα, που αποδεικνύει ότι ο διάλογος και η συνεργασία σε πνεύμα εποικοδομητικό και χωρίς αγκυλώσεις μπορεί να οδηγήσει στην επίλυση διαφορών και τη δημιουργία θετικών προοπτικών για τις σχέσεις μεταξύ των χωρών της περιοχής μας και των λαών τους.
Το Υπουργείο Εξωτερικών θα συνεχίσει να εργάζεται με υπευθυνότητα και σοβαρότητα για τη διασφάλιση των εθνικών μας συμφερόντων, καλλιεργώντας κανόνες καλής γειτονίας και όρους διαλόγου, με γνώμονα την οικοδόμηση του κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος που αξίζει στην περιοχή μας.
....................
Sot realizohet një hap i rëndësishëm që të përehem përfundimisht shpirtrat e ushtarëve Helene të rënë në luftën Italo-Greke të viti 1940-1941. Të të rënëve të pavarosur, të fundit të luftës së II -Botërore.
Në bisedimet e Kretës gjatë nëntorit të kaluar, u diskutua kjo çështje e mbetur në kohë e varrezave të të rënëve Greke. U ra dakort dhe sot aplikohen me bazë një program të caktuar, hap pas hapi, për tu përbushur kjo marrveshje, në mënyrë që kjo çështje parësore humane të mbyllet me mënyrën më të mirë.
Përshëndesim, reagimi e qeverisë shqiptare për këtë kërkesë të drejtë, e cila vërteton se dialogu dhe bashkëpunimi me frymë konstruktive pa ngecje mund të çojë në zgjidhjen e diferencimeve dhe krijimin e prespektivave pozitive për marrdhëniet e vendeve të zonës dhe popujve tanë.
Ministria e Jashtme do të vazhdojë që të punojë me përgjegjësi dhe seriozitet për sigurimn e interesave kombëtare duke kultivuar rregulla të fqinjësisë së mirë dhe kushte dialogu, me bazë ndërtimin e të ardhmes së përbashkët europiane që meriton zona jonë.
Σούρλας: Ιστορικό ορόσημο αποτελεί η σημερινή ημέρα για τους άταφους ήρωες του Έπους 1940

«Δεν ξεχάσαμε τους άταφους ήρωες του Έπους 1940»
Ο Γ. Σούρλας Επίτιμος Πρόεδρος της Ένωσης Συγγενών Πεσόντων κατά το
Έπος 1940 -41, παραβρέθηκε σήμερα στην έναρξη των εργασιών εκταφής των
600 και πλέον πεσόντων στον ομαδικό τάφο στα Στενά της Κλεισούρας,
δήλωσε:
«Την ημέρα αυτή που αποτελεί ιστορικό ορόσημο για τους άταφους πεσόντες
κατά το έπος 1940, είμαστε εδώ στον τόπο της θυσίας για να αποτίσουμε
φόρο τιμής και βαθιάς ευγνωμοσύνης στους ήρωες μας που έγραψαν τις πιο
λαμπρές σελίδες στην ιστορίας της Ελλάδος, δόξασαν την πατρίδα,
προκάλεσαν τον παγκόσμιο θαυμασμό και άλλαξαν την πορεία του Β’
Παγκοσμίου Πολέμου.
Είμαστε εδώ για να ζητήσουμε από τα βάθη της καρδίας μας, συγγνώμη
γιατί δεν πράξαμε το καθήκον μας όλα τα προηγούμενα χρόνια. Δεν
εκπληρώσαμε τις θρησκευτικές, εθιμικές και εθνικές μας υποχρεώσεις.
Δεν πράξαμε αυτά που επιτάσσει η ιστορική μας κληρονομιά, που μας
δίδαξαν οι αρχαίοι πρόγονοί μας, με το «νεκρούς θάπτειν, νεκρόν μη
υβρίζειν», αναλωθήκαμε σε εορτασμούς, πανηγυρισμούς και επετειακές
εκδηλώσεις της 28 ης Οκτωβρίου με τους ήρωές μας, 77 ολόκληρα χρόνια
εγκαταλειμμένους, ξεσκέπαστους στα βουνά και στα λαγκάδια της Βορείου
Ηπείρου, στους τόπους θυσίας και μαρτυρίου.
Όμως δεν τους ξεχάσαμε, όπως άλλωστε υποσχεθήκαμε πριν από δώδεκα
χρόνια, όταν επισκεφθήκαμε τον ιερό αυτό χώρο της ομαδικής ταφής και
αρχίσαμε το οδοιπορικό για την αποκατάσταση της εκκρεμότητας με άταφους
τους 7.976 πεσόντες.
Το καθήκον μας δεν εκπληρώνεται μόνο με την ταφή των πεσόντων, αλλά με
την συνεχή προσπάθεια για την ανταπόκριση στις προσδοκίες τους για την
πατρίδα.
Ας τους διαβεβαιώσουμε ότι θα αγωνιστούμε για μια πατρίδα ελεύθερη και περήφανη»
Πηγή: Himara.gr | Ειδήσεις απ' την Βόρειο Ήπειρο
ΟΙ ΔΙΩΓΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ

Σύντομη περιγραφή
Πρωτογενές υλικό μαρτυριών για τους διωγμούς των Ελλήνων στην Ανατολική Βόρειο Ήπειρο.
http://www.myrofyllo-merokovo.gr/
ΟΙ ΔΙΩΓΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ by Pelasgos Koritsas on Scribd
Raporti i vitit 1987 i Republikës Popullore Socialiste: 24 mijë grekë dhe 50 mijë italianë, të vrarë, ngrirë apo të humbur gjatë luftës italo-greke në Shqipëri
Nisja e punimeve për gjetjen, identifikimin, zhvarrosjen dhe varrosjen e ushtarëve grekë të rënë në territorin shqiptar gjatë luftës italo-greke në vitet 1940-1941, ka provokuar sërish disa debate.
Tanimë janë dy vendprehje, në Këlcyrë dhe Bularat, të dyja në qarkun e Gjirokastrës, ndërkohë që për disa aktorë politikë, çështja po synohet të mbarset emocionalisht me të ashtuquajturin skandal i Kosinës.
Shqipëria mund të jetë i vetmi vend në botë që mban sekret, ose më mirë nuk tregon numrin e të vdekurve të një lufte ku ajo ishte vetë viktimë.
Dedë Prenga, kryetar i komisionit shtetëror për këtë çështje, deklaronte disa ditë më parë në një intervistë për TemA TV, se të dyja palët japin shifra të ndryshme sa i përket të vdekurve grekë në luftën në fjalë.
Duke qenë se kjo është një çështje e ndjeshme, e mira e punës e do që t’i drejtohemi të dhënave zyrtare.
Meqenëse Republika e Shqipërisë është shtet shumë serioz dhe nuk bëzan, një rrugë është t’i drejtohemi Republikës Popullore Socialiste të Shqipërisë, që është më transparente në këtë drejtim.
Në botimin e vitit 1987, të Ministrisë së Mbrojtjes, posaçërisht Akademisë Ushtarake, me titull: “Historia e Artit Ushtarak Botëror”, me autorë Ibrahim Pajova dhe Shahin Leka, luftës italo-greke, i kushtohen 42 faqe(fq. 288- 330).
Analiza e bërë në këtë hapësirë është e pajisur me harta dhe aty jepen në hollësi veprimet ushtarake të kryera në kuadër të kësaj lufte, shkruan Respublica. Mund të sillet këtu informacioni se lufta në fjalë, për aq sa i intereson Shqipërisë, ndahet në tre etapa, duke nisur që nga momenti i kundërmësymjes greke që u zhvillua në territorin tonë:
Etapa e parë: 14 nëntor- 22 nëntor 1940 në drejtimet Nestorion-Dardhë – Korçë dhe Prespa e vogël – Mali Ivan. Përparimi i plotë i trupave greke, 12-20 km.
Etapa e dytë: 23 nëntor-12 dhjetor 1940. Drejtim kryesor Janinë-Berat, kurse Korçë – Elbasan mbeti drejtim mbështetës dhe angazhues për forcat italiane. Përparimi mesata ditor 4 km.
Etapa e tretë: 13 dhjetor – 6 janar 1941. Drejtimi mbetet I pandryshuar. Përparimi mesatar ditor 300-350 m.
Detyrat për këto veprime iu ngarkuan Armatës së Maqedonisë Perëndimore dhe Korparmatës I. Më vonë pati riorganizime dhe u vunë në veprim edhe Armatat Thesprotia dhe Epiri.
Kundërmësymja grekepër fundon me depërtimin maksimal në territorin shqiptar në javën e parë të marsit 1941 në vijën Pogradec – mali i Vallamarës – Grabovë – Çorotati – Ujanik – Dobrushë – Spatharë – Arrëz e Madhe – pjerrësitë lindore të Shëndëllisë – pjerrësitë lindore të Golikut – mali i Terzorit – mali i Barit – Progonat – Nivicë – Çipini i Bolenës – bregu jugor i përroit të Bardhë – mali i Vunoit – pjerrësitë lindore të malit të Mblerëzës – Himarë.
Nga 6 janari deri në më 9 mars ushtria greke ka zgjerime, por ajo humb iniciativën e cila merret sërish nga ushtria italiane, e cila kaloi në mësymje të përgjithshme deri më 25 mars, ndonëse nuk përparoi asnjë metër.
Angazhimi i forcave në këtë luftë jepet nga historiografia ushtarake shqiptare e para vitit 1990 në këto raporte:
Trupat greke : 15 divizione me rreth 135 batalione dhe nga trupat italiane 27 divizione me 142 batalione. Gjithësej u përdorën 2500 gryka zjarri artilierie dhe mortaje.
Sipas etapave të sipërpërmendura, grekët përdorën: në linjën Kastoria – Korçë – Elbasan 5 divizione. Në linjën Karasovan – Frashër – Berat 6 divizione dhe në drejtimin Janinë – Gjiroktastër – Tepelenë 4 divizione.
Të dhënat e mësipërme japin një ide të përciptë, por deri diku të saktë të asaj që ndodhi në atë periudhë, kur luginat e Vjosës dhe të Osumit, bashkë me rajonin e Korçës, ranë nën kontrollin ushtarak grek.
Sa i përket viktimave, libri në fjalë jep këto të dhëna(duke iu referuar luftës në tërësi):
Për palën greke: 13 408 të vrarë dhe 11 000 të ngrirë.
Për palën italiane: 12 755 të vrarë, 12 368 të ngrirë dhe 25 067 të humbur(faqe 330).
Λαμπρά ονομαστήρια του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου (ΦΩΤΟ)
Η 22 Ιανουαρίου, η γιορτή του Απόστολου Τιμοθέου και του Αγίου Αναστασίου του Πέρση, τα τελευταία 26 χρόνια συνοδεύεται κι από έναν λαμπερό και ξεχωριστό εορτασμό.
Πρόκειται για τα ονομαστήρια του ιδιαίτερα αγαπητού Αρχιεπισκόπου μας Αναστασίου, του πρωτεργάτη και εμπνευστή του θαυμάσιου έργου που επιτελείται στην Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αλβανίας.
Κι αυτό σηματοδοτεί πολλά πράγματα για τους κληρικούς και τους πιστούς που καταφθάνουν από τις γύρω περιοχές της Αρχιεπισκοπής κι από της Μητροπόλεις της χώρας για να ευχηθούν προσωπικά τον Μακαριώτατο «Πολλά τα έτη Δέσποτα» επικεφαλής της Ορθοδόξου Αυτοκέφαλου Εκκλησίας της Αλβανίας.
Κι εφέτος, τη Δευτέρα, η ημέρα αυτή άρχισε με τη Θεία Λειτουργία στον Καθεδρικό της Αναστάσεως του Χριστού, χοροστατούντως του Αρχιεπίσκόπου Αναστασίου και συλλειτουργούντων των μελών των Ιεράς Συνόδου κι αρκετών κληρικών απ’ όλες τις περιοχές.
Ο Καθεδρικός ναός ήταν κατάμεστος με πιστούς προερχόμενους απ’ όλες τις περιοχές όπου ήταν εμφανή η πολυπληθής παρουσία της ορθόδοξης νεολαίας. Είναι η πρώτη φορά που ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος γιορτάζει ως αλβανός πολίτης, μετά την απόδοση πριν ενός μηνός της αλβανικής ιθαγένειας από τον Πρόεδρο Μέτα.
Και, καθώς είναι πια παράδοση, παράλληλα με τους εορτασμούς έλαβε χώρα και η χειροτονία σε Ιεροδιάκονο του Πασκάλ Μάναϊ, μετονομαζόμενος σε Αναστάσιος.
Ο Μακαριώτατος, παράλληλα με τις ευχές του, μίλησε και για τη σημασία της προσέγγισης των νέων σε ρόλο κληρικών της Εκκλησίας κι ευχήθηκε το νέο Ιεροδιάκονο και τους συγγενείς του.
Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, εξ ονόματος της Ιεράς Συνόδου και των ορθόδοξων πιστών ευχήθηκε τον Αρχιεπίσκοπο για τα ονομαστήρια του ο Μητροπολίτης Κορυτσάς, Σεβασμιότατος Ιωάννης.
Με το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος δέχτηκε τις ευχές στην αίθουσα υποδοχής των επισήμων στο κτίριο της Ιεράς Συνόδου, η οποία αποδείχτηκε πολύ μικρή για να χωρέσει τις εκατοντάδες των πιστών και των κληρικών που συνωστίζονταν για να ευχηθούν τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο για τα ονομαστήρια του.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)
-
Το φαινόμενο Θεοφάνης Μαυρομάτης (Φαν Νόλι) Η σκοτεινή πλευρά της Σελήνης Fenomeni Theofan Mavromati (Fan Noli) Ana e er...
-
Άγιοι Σαράντα, στις 16 Ιουλίου 2020 Ανακοίνωση Τύπου Θέμα: Γλωσσικός ρατσισμός απ’ την Υφυπουργό Τουρισμού της Αλβανίας – η καθεστωτική ...
