Αφιερωμένη «στους ήρωες αυτούς που έμειναν άταφοι ή πρόχειρα θαμμένοι στη Βόρειο Ήπειρο, στους ήρωες των οποίων τα οστά παραμένουν μέχρι σήμερα διάσπαρτα στα βουνά και στις πεδιάδες», ήταν η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2015, στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, που διοργάνωσε ο Εθνικός Σύλλογος Βόρειος Ήπειρος 1914 στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενορία εν δράσει».
Την εκδήλωση που έγινε σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Επιστημόνων Πειραιώς συντόνισε ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Παναγιώτης Χαρατζόπουλος.
Στην εκδήλωση μίλησαν ο Κωνσταντίνος Ροδόπουλος, Ταξίαρχος ε.α. και ο Γιώργος Σούρλας, πρ. Αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και επίτιμος Πρόεδρος της Ενώσεως Τέκνων, Συγγενών και Φίλων Άταφων Πεσόντων Έπους 1940 - ΄41.
Αρχικά ακούστηκε, εμπλουτισμένο με εικόνες το ραδιοφωνικό σκετς "Στο Κούτσι", με πρωταγωνιστή τον Γιάννη Φέρτη, το οποίο περιέγραφε την μάχη που έγινε για την κατάληψη του ομώνυμου υψώματος από το 40ο Σύνταγμα Ευζώνων, δείχνοντας τη φλόγα πατριωτισμού και την αυτοθυσία των Ελλήνων Στρατιωτών στον Ελληνο-ιταλικό Πόλεμο.
Ο πρώτος ομιλητής, ο Ταξίαρχος ε.α. Κωνσταντίνος Ροδόπουλος αρχικά παρουσίασε video με εικόνες, τις οποίες κατέγραψε όταν βρέθηκε Διοικητής της Ελληνικής Δυνάμεως Αλβανίας, τονίζοντας πως «από τη στιγμή που βρεθήκαμε εκεί και διαβήκαμε τους τόπους της θυσίας, δεν μπορούσαμε να διανοηθούμε ότι τους νεκρούς μας δεν θα τους αναζητούσαμε, δεν θα κάναμε την όποια προσπάθεια 60 χρόνια μετά να τιμήσουμε τη μνήμη τους, αισθανόμενοι συνεχιστές τους, συστρατιώτες τους».
Κατά την διάρκεια προβολής των συγκλονιστικών εικόνων – όπου μεταξύ άλλων Έλληνας Ιερέας της στρατιωτικής διοίκησης, με δάκρυα στα μάτια, έψαλε Τρισάγιο σε τάφο ηρώων - ο κ. Ροδόπουλος αναφέρθηκε σε προσωπικές του εμπειρίες οι οποίες «59 χρόνια μετά έχουν το υπέροχο προνόμιο, τη μεγάλη ευθύνη προορισμένη από αγαθή τύχη, να βρίσκονται εκεί στο πλαίσιο μιας νέας αποστολής ειρήνης».
Μιλώντας για τον ηρωισμό των Ελλήνων «απέναντι σε αυτούς που τόλμησαν να διεκδικήσουν τα Ιερά και τα Όσία τους», υπογράμμισε πως «προσυπέγραψαν την επιταγή των προγόνων τους: Ελευθερία ή Θάνατος».
Επεσήμανε πως «απλοί άνθρωποι έγιναν ήρωες και κήρυκες και πρωτοπόροι της ανθρωπότητος στον αγώνα για ελευθερία, στον αγώνα για να επικρατήσει το φως», προσθέτοντας παράλληλα πως η μαρτυρική Βόρειος Ήπειρος έγινε ένα απέραντο τοπίο ηρώων. «Τάφηκαν άκλαυτοι πολλοί, χωρίς καν ούτε ένα τρισάγιο», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ροδόπουλος, σημειώνοντας πως ήταν πολλές εκατοντάδες οι νεκροί που έμειναν στα πεδία των μαχών, «παγωμένοι μέσα στο χιόνι που σκέπαζε τα πάντα».
«Οι νεκροί ήρωες αναπαύθηκαν εκεί, στους τόπους της θυσίας τους, στο πεδίο της τιμής. 59 χρόνια ησυχίας, αλλά όχι λησμονιάς έστω και αν έτσι φαινόταν», είπε σε άλλο σημείο της ομιλίας του ο κ. Ροδόπουλος και αναφερόμενος στον ηρωισμό των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου υπογράμμισε πως «παρά τους κινδύνους που τους απειλούσαν, έσπευδαν κρυφά στους τόπους της θυσίας και τα δάκρυα τους ήταν μνημόσυνα και φόρος τιμής για τους ήρωες και ταυτόχρονα καταπραϋντικό για τις βασανισμένες και στερημένες Ελληνικές ψυχές τους».
Μας έκανε κοινωνούς συζητήσεων που είχε με ντόπιους και μιλώντας για ηρωικά περιστατικά και γεγονότα, αναφέρθηκε στην προσπάθεια να ταφούν οι νεκροί αλλά και να ανεγερθεί μνημείο. Μεταφέροντας συγκλονιστικές περιγραφές ηλικιωμένων ανθρώπων, τόνισε με ιδιαίτερη συγκίνηση στα όσα έζησε. «Βάλσαμο ήταν στις ψυχές ζωντανών και νεκρών. Για όλους εμάς εκείνη η αποστολή, εκείνη η συμμετοχή στη διαδικασία είναι έργο ζωής. Οι αθάνατοι νεκροί βρίσκονται παντού...», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ροδόπουλος, κάνοντας λόγο για «καταγεγραμμένους και μη καταγεγραμμένους ήρωες της ελευθερίας».
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του υπογράμμισε: «Το έργο της αναζητήσεως, εντοπισμού, εκταφής και ανακομιδής των οστών των ηρώων που έπεσαν υπέρ πατρίδος και αναπαύονται εκεί στους τόπους της θυσίας, επιβάλλεται να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί, όσες και αν παρουσιαστούν δυσκολίες και αντιξοότητες. Αποτελεί ύψιστο Εθνικό και ανθρώπινο χρέος όλων μας».
Στη συνέχεια το λόγο έλαβε ο πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Γιώργος Σούρλας, ο οποίος επεσήμανε το γεγονός πως βρισκόμαστε σε μια εποχή που «πρέπει να αναδεικνύονται γεγονότα και πρόσωπα, μήπως κρατηθεί αυτός ο λαός όρθιος στα πόδια του, σε μια εποχή που βρήκαν την πλήρη έκφρασή τους τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των Ελλήνων: η ομοψυχία, η πλήρης ομοψυχία σε περιόδους κρίσεως». «Τώρα είναι χειρότερα από τότε» είπε, προσθέτοντας ότι «τότε είχαμε ορατό εχθρό».
Αναφέρθηκε σε γενναίους «που λάμπρυναν την ιστορία της Ελλάδος, μας δόξασαν, μας τίμησαν, προκάλεσαν τον παγκόσμιο θαυμασμό». «Ακόμη και οι αντίπαλοί μας εξεφράσθησαν με τα καλύτερα λόγια για τους αγωνιστές» είπε, «και αυτό μας κάνει υπερήφανους».
«Περπατώντας στην Κορυτσά μπορεί να δεις τα θρυμματισμένα κρανία πεταμένα στα βουνά και στα λαγκάδια», υπογράμμισε με έμφαση ο κ. Σούρλας αναφερόμενος σε προσωπικές εμπειρίες και συζητήσεις που είχε με Έλληνες της Βορείου Ηπείρου «οι οποίοι κάθε βράδυ ανάβουν ένα κεράκι στους ήρωες».
Περιγράφοντας μερικές από τις συγκλονιστικές στιγμές που έζησε στο εκεί οδοιπορικό του και κατά τις οποίες ανακάλυπταν οστά ηρώων, τόνισε πως «ήταν μεγάλος ο θρήνος. Ήταν η πρώτη φορά που αντικρίζαμε αυτό το φαινόμενο».
«Αυτό το οδοιπορικό είναι μακρινό και πολύ επώδυνο για να μπορείς να αντιληφθείς τον πόνο και να περπατάς στα στενά της Κλεισούρας εκεί που ορθώνονται τα ψηλά βουνά», είπε σε άλλο σημείο της ομιλίας του ο κ. Σούρλας, χαρακτηρίζοντας «σχιζοφρένεια» το γεγονός «να γιορτάζουμε στην Ελλάδα την επέτειο και να κάνουμε παρελάσεις και κάπου αλλού, εκεί στα πεδία των μαχών, να βρίσκονται πτώματα ηρώων άταφα».
Κάνοντας λόγο για «πράγματα που σε επηρεάζουν, σε συγκινούν ακόμα περισσότερο και λες τώρα προχωράω», εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι «ο αγώνας αυτός θα έχει αίσιο τέλος και αυτή η Εθνική εκκρεμότητα θα αποκατασταθεί». «Πρέπει αυτό να αποκατασταθεί. Να συστρατευθούμε», είπε με έμφαση.
Ο κ. Σούρλας σημείωσε ότι «κάποιοι κορυφαίοι πολιτικοί μου είπαν "τι ανακατεύεσαι με όλα αυτά; δεν φτάνουν τόσα προβλήματα που έχουμε, σκαλίζεις και αυτά;" και τελευταία ένας κορυφαίος αξιωματούχος σήμερα είπε "με τους πεθαμένους εγώ δεν ασχολούμαι!". Θα έρθει η ώρα που θα πω και το όνομα του»
Ο πρώην υπουργός επανέλαβε το μήνυμα «δεν θα επιτρέψουμε στην Αλβανία να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση εάν δεν λύσει το ζήτημα των άταφων πεσόντων», κάνοντας σαφές πάντως ότι την κυριότερη ευθύνη την έχει μάλλον η ελληνική πλευρά στην οποία έχει αμβλυνθεί το πατριωτικό και θρησκευτικό συναίσθημα.
Ολοκληρώνοντας ο κ. Σούρλας σημείωσε πως «τούτη εδώ η περίοδος είναι πολύ κρίσιμη. Χρειάζεται η ομοψυχία όλων των Ελλήνων, όπως τότε», υπογραμμίζοντας πως θα πρέπει «να αξιοποιήσουμε το μήνυμα του ‘40, εκείνο το συγκλονιστικό. Το χρειαζόμαστε και τώρα», ευχόμενος στην επόμενη επέτειο του ΟΧΙ να έχει λυθεί το θέμα του ενταφιασμού των οστών των πεσόντων του Βορειοηπειρωτικού Έπους.
Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε στο τέλος εκ μέρους του Εθνικού Συλλόγου "Βόρειος Ήπειρος 1914", το μέλος της προεδρικής τριανδρίας Ελευθέριος Πρίφτης, ο οποίος δεν παρέλειψε να εγκαλέσει τον κ. Ροδόπουλο για την αναφορά του σε κάποια σημεία της ομιλίας του για "Νότιο Αλβανία".
Όπως σημείωσε ο κ. Πρίφτης σκοπός των εκδηλώσεων για την επέτειο του ΟΧΙ που διοργανώνει ο ΕΣΒΗ 1914 είναι να καθιερωθούν οι όροι "Έπος της Βορείου Ηπείρου" και "Βορειοηπειρωτικά βουνά" αντί των λανθασμένων όρων "Έπος της Αλβανίας" και "αλβανικά βουνά". Παράλληλα πρόσθεσε ότι δίπλα στα οστά των Πεσόντων του 1940 - ΄41, περιμένουν δικαίωση και τα οστά των δολοφονηθέντων Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου από το κομουνιστικό καθεστώς, όπως και τα οστά των πεσόντων στον Βορειοηπειρωτικό Αγώνα του 1914.
«Δικαίωση περιμένουν όμως και οι ζωντανοί σήμερα Έλληνες της Βορείου Ηπείρου», είπε επίσης ο εκπρόσωπος του ΕΣΒΗ 1914, εκφράζοντας την ευχή στην επόμενη εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου οι πεσόντες για την πατρίδα να βρουν την ανάπαυση τους και την Ελλάδα στα φυσικά της σύνορα!
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προβολή βίντεο με το μοιρολόι κλαρίνου στα στενά της Κλεισούρας, όπου έπεσαν ηρωικά περίπου 5.000 Έλληνες Στρατιώτες και τον Εθνικό Ύμνο.
Βίντεο με απόσπασμα από την εκδήλωση
Άποψη από την εκδήλωση
Η προεδρική τριανδρία του ΕΣΒΗ 1914 με τον Επίτιμο πρόεδρο της Ένωσης Τέκνων, Συγγενών και Φίλων Άταφων Πεσόντων 1940 - ΄41
