Σουηδός ποιητής αποπληρώνει το χρέος του προς την Ελλάδα

• 
  Ο Jesper Svenbro

Ο Jesper Svenbro (1944) είναι μέλος της Σουηδικής Ακαδημίας, ελληνιστής, ποιητής και δοκιμιογράφος. Γνωστό είναι το βιβλίο του (η διδακτορική διατριβή του) La parole et le marble. Aux origines de la poétique grecque, στο οποίο συζητείται η καταγωγή της αρχαίας ποιητικής. Ελληνικά έχει εκδοθεί το βιβλίο του Φρασίκλεια, Ανθρωπολογία της ανάγνωσης στην αρχαία Ελλάδα («Πατάκης» 2002). Ποιήματά του έχουν δημοσιευθεί παλαιότερα στα περιοδικά Ποιητική(2008), ΦΡΜΚ (2013) και The Books' Journal (2013).Στο κρινόμενο βιβλίο δημοσιεύονται μεταφρασμένα από τα σουηδικά 19 ποιήματα από τη συλλογή Το όνομα της κόρης της Σαπφούς. Ατομική εργασία. Διδακτικό έτος 2015-2016, 6 ποιήματα από τη συλλογή Αρτεμίσιον και ένα που συνετέθη με την ευκαιρία συμποσίου αφιερωμένου στη Σαπφώ (2015). Όπως μαθαίνουμε, τα ποιήματα αυτά είναι ακόμη ανέκδοτα στη Σουηδία. Το γεγονός ότι πρωτοδημοσιεύονται στα ελληνικά δείχνει, πιστεύω, την εκτίμηση του ελληνιστή ποιητή στη χώρα μας. Τα 26 ποιήματα αποδίδονται σε καθαρά, αβίαστα ελληνικά. Δεν μπορώ να ελέγξω την ακρίβεια της μετάφρασης, όμως τα ποιήματα είναι ωσάν να έχουν γραφεί στη γλώσσα μας. Και τούτο λίγο δεν είναι.

Όλα τα ποιήματα είναι πολύστιχα –άλλα πεζόμορφα, άλλα αναπτυγμένα σε τετράστιχες ή πεντάστιχες στροφές. Ο χαρακτήρας τους είναι αφηγηματικής τάξεως. Ακριβέστερα: εκφέρονται ωσάν μικρά δοκίμια, τα οποία όμως υπερβαίνουν τον δοκιμιακό λόγο –τον ακυρώνουν. Η όποια τους eruditio είναι φαινομενική, θα έλεγα και ειρωνική. Τα 18 από τα 19 ποιήματα της πρώτης συλλογής εμφανίζονται ως οιονεί μέρη μιας φιλολογικής εργασίας. Η συνοδευτική επεξήγηση «Ατομική εργασία. Διδακτικό έτος 2015-2016» παραπέμπει σε μαθήματα σεμιναριακά.

Δύο από αυτά τα ποιήματα τιτλοφορούνται «Εξετάσεις, θέμα πρώτο» και «Εξετάσεις, θέμα δεύτερο». Στο πρώτο εξετάζεται το μάθημα «Η ανθρωπολογία του ελληνικού γάμου». Στο δεύτερο το μάθημα «Η σχέση της αρχαϊκής ποίησης με τον Όμηρο»! Το εύρημα κάθε άλλο παρά σχολαστικό είναι. Τουναντίον. Ο τρόπος με τον οποίο συνενώνονται τα σεμινάρια, η διδασκαλία της Ιστορίας και της Φιλολογίας κρατά μακριά από τα ποιήματα κάθε σχολαστικισμό. Στην ουσία αυτά τα δύο «μαθήματα» δίδουν τον τόνο στα υπόλοιπα ποιήματα του βιβλίου.

Το σημαντικότερο: ενώ το αρχαϊκό «φιλολογικό» περιβάλλον της Λέσβου εμφανίζεται μέσα στο βιβλίο, ο Svenbro έρχεται και βλέπει καθαρότατα επίσης και προς τον 20ό αιώνα.

Στο ποίημα «Ταξίδι του μέλιτος με Sightseeing» εμφανίζονται η Ελίζαμπεθ Τέιλορ και ο Ρίτσαρντ Μπάρτον «καβάλα στα άλογα να θαυμάζουν τη Σφίγγα και τις πυραμίδες της Γκίζας». Παρακάτω «ακούγoνται», δίπλα στη Σαπφώ, ο τρομπετίστας Miles Davis και o κοντραμπασίστας Paul Chambers. Συναντούμε τους διάσημους εκδότες Ε. Lobel και D. Page (Poetarum Lesbiorum Fragmenta), τους παπυρολόγους Β. Ρ.Grenfell και Α. S. Hunt. Παρόντες ο Εντμουντ Χούσερλ και ο Ντεριντά. Υπάρχει ένα απόσπασμα από το βιβλίο της μαρξίστριας Simone Weil (1909-1943) για την Ιλιάδα της και μνημονεύεται η μελέτη του Gregory Nagy, The Best of the Achaeans! Τέλος, o ελληνιστής ποιητής δοκιμάζει να «αποκαταστήσει» το διάσημο, σπαραγμένο ποίημα της Σαπφώς «Ο γάμος του Εκτορα και της Ανδρομάχης» (44LP).

Μια νέα «μυθική μέθοδος»; Όχι. Εδώ δεν εφαρμόζεται η διάσημη ελιοτική (και σεφερική) μέθοδος κατά την οποία ένας αρχαίος μύθος (του Ορέστη λ.χ.) χρησιμοποιείται ως δομικό στοιχείο του σύγχρονου ποιήματος για να βοηθήσει έτσι τον ποιητή να εκφράσει την εμπειρία του με τρόπο αντικειμενικό. Υπόβαθρο, καταγωγή των ποιημάτων του Svenbro δεν είναι ο μύθος. Είναι το ίδιο το αρχαίο ποίημα, η αρχαία λέξη, το παράθεμα, το fragmentum, οι εκδότες, οι παπυρολόγοι και οι φιλόλογοι αλλά και το riff, η επανερχόμενη μουσική φράση στην τζαζ. Με τη χρήση όλων αυτών των στοιχείων ενοποιείται ο χρόνος. Ενοποιείται ο χώρος. Ενοποιούνται η ποίηση, η μουσική, η φιλολογία.

Κρίνω ότι τα ποιήματα του Jesper Svenbro σε πρώτη ανάγνωση είναι διδακτικά. Παιδευτικά.

Διδάσκουν με τον τρόπο τους ένα κεφάλαιο της λεσβιακής λυρικής ποίησης. Δείχνουν το κέντρο, τη Σαπφώ. Εμφανίζουν επί σκηνής τον συγκαιρινό της ποιητή Αλκαίο. Αναφέρονται στον αισυμνήτη Πιττακό. Στον Σιμωνίδη, στον ρωμαίο ιστορικό Αμμιανό Μαρκελλίνο (ελληνικής καταγωγής), στον Παυσανία. Κυρίως όμως δοξολογούν τη Ροδόπη/Δωρίχα, εταίρα, σύζυγο του αδελφού της ποιήτριας Χάραξου και (σύμφωνα με τα αρχαία κουτσομπολιά) αγαπημένη της ίδιας της ποιήτριας!
Για την οποία πιθανότατα γράφει τον στίχο «το περιττό φορτίο της βαρυθυμίας» («Σαπφώ: Πέντε στροφές για τη Δωρίχα»).

Ομως δεν έχουμε ποιήματα που απλώς προβάλλουν το αρχαίο κλέος. Δεν είναι ποιήματα μόνο παιδευτικά. Ναι. Μας εισάγουν όντως σε έναν πολιτισμό που εμείς οι Ελληνες τον αγνοούμε υβριστικά. Όμως (επαναλαμβάνω) δεν πρόκειται για ποιήματα φιλολογικά ή απλώς παιδευτικά. Δεν είναι ποιήματα ενός εστέτ ποιητή και φιλολόγου. Τα ποιήματα του Jesper Svenbro είναι πρωτίστως πολιτικά. Η σημασία τους είναι πολιτικής τάξεως. Η ιδεολογία τους έχει χροιά πολιτική. Κοινωνική. Ενα μάλιστα ποίημα, «Καρυάτιδες» (στη συλλογή Αρτεμίσιον), θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί «προπαγανδιστικό» για εμάς τους Νεοέλληνες καθώς ο ποιητής αναφέρεται ευθέως στην ιστορία του γερμανικού χρέους... Αλλά όχι μόνο του κατοχικού.

Το ποίημα αναφέρεται και στο «χρέος» των μεγάλων Γερμανών ποιητών, όπως του Χέλντερλιν και του Γκαίτε. Οι δύο μεγάλοι Γερμανοί ποιητές έχουν αποπληρώσει το όποιο χρέος τους. Θα έλεγα, και με το παραπάνω. Το ίδιο πράττει και ο Σουηδός ελληνιστής και ποιητής. Αναγνωρίζει το χρέος του προς την Ελλάδα. Και το εξοφλεί με τον καλύτερο τρόπο. Ωστόσο (είτε θέλουμε να το εννοήσουμε, είτε όχι) υπενθυμίζει και το δικό μας χρέος προς την αρχαιότητα και στη χώρα που ζούμε σήμερα. Πλαγίως πλην σαφώς, δείχνει το συνεχώς αυξανόμενο χρέος μας προς την ταλανιζόμενη χώρα.

• Αναδημοσίευση: tovima.gr / Γιώργης Γιατρομανωλάκης.
• http://www.pontos-news.gr

Bastard – Edison Ypi

E rrahu maqedoni shqiptarin në mes të Shkupit. Ku është çudia ? Kurrkund. E ndjek, e gjen, e vjedh, e rreh, e vret, shqiptari-shqiptarin edhe nën gur po të jetë fshehur. Pse mos e rrahi maqedoni shqiptarin në mes të Shkupit.
E rreh maqedoni shqiptarin që çke me të sepse shqiptari i zgjedh politikanët, sa më bandita dhe hajduta, sa më mashtruesa dhe karrierista, nga ata që për shqiptarë dhe Shqipëri flasin deri në momentin kur zaptojnë ndonjë kolltuk, dhe pastaj i harrojnë të gjitha, e nisin të bashkëpunojnë, jo me maqedonin e me serbin, por edhe me dreqin e dreqit. Se mos po të rrahin vetëm në Shkup. Kudo dhe kurdoherë vetëm të kanë rrahur, kurrë nuk i ke rrahur. Ata rrih, ti bjeri çiftelisë e lahutës e kitarrës, e qaj. Mirë ta bëjnë. S’ka ndodhur asgjë tjetër përpos asaj që vet’ ke dashur.
Bëre çmos të vazhdoje të rrije i pushtuar nga turku.
Për themelues të shtetit nuk gjete ndonjë më të hajrit por e zvarrite dhe e zgjate aq tepër, sa të erdhi nga jashtë një i mirë për kohën, por dallaverexhi në thelb.
Të njëjtën gjë bëre me të gjithë.
Me dy prej më të shquarve, më të iluminuarve, më të përkushtuarve, që pate;
Njërin e degdise në Amerikë ku e shpërdoroi atdhedashurinë dhe erudicionin duke i lypur pare Mbretit e duke pirë uiski restoranteve të Uashingtonit ku gjithë kohën s’bëri asgjë tjetër veçse talli Shqipërinë dhe shqiptarët.
Tjetrin edhe më zi, pasi e detyrove të vejë në Moskën e Leninit, erdh’ e u bë Kryeministër me një revolucion qesharak. Jo për të qeverisur. S’dinte të qeveriste. Vetëm për t’i tallur shqiptarët duke t’i rënë pasditeve violinës.
Nuk bëre kurrë asnjë heroizëm, asnjë sakrificë. Nuk u shquajte kurrë për asnjë punë të mirë. Vetëm nënështrim dhe vetëm pajtim me më të keqen.
Gjatë luftës së parë të pushtoi kush deshi pa më të voglën rezistencë.
Gjatë Mbretërisë bëre çmos të mos pranoje shtet, rregull, rend.
Gjatë luftës së dytë ndihmove sa munde një grusht rrugaçësh në një luftë civile vllavrasëse me pasoja katastrofike në të ardhemn, ndërkohë që një grusht shqiptarësh për së mbari, të vetmit që nuk deshën ta lenë Shqipërinë të tërën në dorë të pushtuesave, i shpalle tradhëtarë dhe kolaboracionistë dhe sot e kësaj dite i shan e i tall e i mallkon.
Pas luftës u more dhjetra vite me skllavërimin dhe turpërimin e vetes. U përule e u kërruse e u poshtërove sa s’ka bërë vaki kurrkund tjetër.
Sot nuk po le të zezë pa bërë;
I fute paret nëpër piramida, dhe dogje e shkatërrove e u vrave pafund.
Mblodhe ku ishin e ku s’ishin kuçin e maçin, nga Turqia, Lindja e mesme, Lindja e largët, Kina, Filipinet, u the se do t’i nxirrje me skaf në Itali. Shumicës së fakirëve ardhur nga larg, u more paret në këtë aferë kriminale. Një numuri jo të vogël, u premtove Brindizin, i hodhe në Shëngjin, ose në det.
I shite motrat, bijat, kushurirat, i nise prostituta.
S’le pëllmbë toke pa e mbjellë me hashash.
Vrave dhe preve pa të lëvizur qerpiku babain, vëllain, motrën, gruan, të dashurën, farefisin, komshiun, ortakun.
Të është mbushur mendja se mënyrat më të ndershme për tu pasuruar janë ato më të pistat dhe më kriminalet; kultivimi dhe trafikimi i drogës, klandestinët, prostitutat, mashtrimi, korrupsioni, hashashi.
Po e shet votën, pra Lirinë, me një thes miell.
Nuk njeh mënyrë tjetër për tu punësuar veç asaj që gjatë fushatave elektorale t’i shërbesh një partie.
Ke kompromentuar pa kthim gjënë më të bukur, shpikjen më të sofistikuar të qytetërimit modern, Shoqërinë Civile. E ke kthyer të tërën në një arenë çakajsh, në një sofër hajdutësh të pështirë pa absolutisht asnjë lidhje me qëllimet për të cilat taksapaguesit paguajnë dhe ti vjedh.
Po i shfrytëzon të punësuarit në mënyrë më shtazarake se në librat e Engelsit dhe Marksit dhe të gjithë propagandës komuniste.
Internetin po e shfrytëzon vetëm për të krijuar një profil që e dëshiron, një fytyrë që të mungon, një identitet që s’e ke, dhe sidomos për të bërë gjënë që di të bësh më mirë, për të shpifur dhe spiunuar.
U ke vënë rrugëve dhe shesheve të Shqipërisë emra rrugaçësh, halabalësh, budallenjsh, vrasësish, mitomanësh, delirantësh, që nuk njihen për absolutisht asgjë tjetër përpos emrit të rrugës.
Ta çliroi Kosovën aleanca më e madhe ushtarake e botës. U vërsule ta paraqisje sikur e çlirove vetë, dhe e bëre Kosovën shtetin më mafioz të botës. Ku mund të kesh talent, por s’gjen dot asnjë punë, se t’i nxjerrin sytë partizanët. Mund të kesh tokë, por s’ke leverdi të kultivosh asgjë, se produktet i sjellin nga jashtë kontrabandistët. Dëshiron të jetosh në Kosovë, por nuk mundesh se të shurdhojnë fanatikët.
I zgjedh me votë politikanët dhe ligjbërësit, por nuk i respekton as ata as ligjet.
I hodhe në erë me dinamit një herë e një kohë Kishat dhe Xhamiat. Të njëjtën gjë je duke bërë edhe sot me vendet e kultit që po t’i ndërtojnë të tjerët, përderisa nuk i frekuenton. Rezultati ? Sa më tepër mbulohen besimtaret, aq më tepër zbulohen qefliet. Sa më me kujdes i fshehin pjesët e trupit konservativet, aq më pa teklif i zvogëlojnë breçkat liberalet.
I spiunove, i degdise nëpër internime dhe burgje mijëra e mijëra. Tani po aq kriminalisht po sillesh me viktimat e tua, përndjekjen, të përndjekurit, pasojat, detyrimet.
Nuk e ke aspak problem, s’ke asnjë kundërshtim, s’bën asnjë rezistencë, që hajduti të bëhet deputet, batakçiu ministër, banditi biznesmen, i korruptuari gjykatës, gdhëja shkrimtar, tuhafi artist, bythlëpirësi gazetar.
Nga lypja deri tek Arti, nga Kultura tek Letërsia, nga intimiteti tek institucionet, gjithçka e bën vetëm për të vjedhur o i panginjur.
Dhe çuditesh kur të rrahin në mes të Shkupit pasi bërtet “Allahu Ekber”.
E ke menduar ndonjëherë çfarë mund të pësosh po ta bësh Kryqin në mes të Khartumit, Lahores, Kandaharit, ku zbatohen me përpikmëri urdhërat e Allahut ?
Ti ke fajin që i poshtërojnë, bashkë me ty, edhe gjithë të tjerët.
Se ti synon diçka të mbrapshtë, të paarsyeshme, të pamundur; Ti do gjithmonë të marrësh dhe kurrë të mos japësh.
Kjo mbrapshti, kjo e keqe, ty të kënaq, të lumturon, të lehtëson, për të keqen ti ke dashuri, ke mall, ke nostalgji.
E mira ty të rri ngushtë, të djersit, të shqetson, të dhemb, të torturon, ti nis e vuan kur e mira të vjen dhe mezi çpret ta largosh. Shporru bastard.
http://ypi.al/

Turizmi, këshilla e ambasadores greke: Mos bëni gabimet tona

Turizmi grek lëviz me ritme zhvillimi 7%, dy herë me të lartë se mesatarja e ritmeve të turizmit në botë, që janë 3-4%. Tri vitet e fundit, prurjet turistike regjistrojnë njërin rekord pas tjetrit, 26 milionë ishte fluksi ndërkombëtar i turistëve gjatë 2015 dhe 27.5 milionë gjatë 2016, ndërsa për 2017 priten 30 milionë turistë nga vendet e tjera.

Së bashku me Marinën Tregtare, ku Greqia mbetet fuqia e parë në botë, turizmi përbën lokomotivën e ekonomisë dhe zhvillimit grek. Kontribuon me më shumë se 18% në GDP dhe krijon thuajse 1 milion vende pune, direkte apo indirekte. Korfuzi, Halkidhiki, Mykonos, Santorini por dhe Rodos janë disa nga destinacionet që zgjedhin shqiptarët për pushimet e tyre në Greqi.

Ambasadorja e Greqisë në Tiranë, zonja Eleni Sourani, tregon sekretet e suksesit të turizmit në vendin fqinj, i cili ka nisur rreth 60 vjet më parë, ndërsa sot shënon shifra rekord zhvillimi.

Znj. Ambasadore, Greqia po thyen njëri pas tjetrit rekordet në turizëm dhe është njëra nga 15 destinacionet më popullore në botë. Kujt i dedikohet kjo?

Industria greke e turizmit, në formën e turizmit të organizuar ndërkombëtar, filloi thuajse përpara 60 vitesh. Ishte periudha e mrekullisë ekonomike greke, siç është quajtur, kur vendi në atë kohë kishte ritme zhvillimi ekonomik 8% në vit. Kur bukuritë natyrore të Greqisë dhe mikpritja tradicionale e banorëve sollën kinematografinë amerikane, Hollivudin, për të xhiruar filma në Greqi, ishte çështje kohe që të fillonin mbërritjet e organizuara turistike ndërkombëtare. Që prej asaj kohe, shumë gjëra janë bërë dhe shumë gjëra kanë ndryshuar, por Greqia mbetet dashuria e madhe e gjithë atyre që kërkojnë kombinimin e diellit dhe të detit, të kulturës e të pasurive arkeologjike, të argëtimit dhe kulinarisë cilësore.

Ishulli i Mykonos në Greqi

Cilat mendoni se janë kushtet e domosdoshme për zhvillimin e turizmit?

Para së gjithash, një vizitor, i cili kursen gjatë gjithë vitit për të kaluar pak ditë çlodhëse, nuk do që të sorollatet. Kjo do të thotë se i duhet infrastruktura, domethënë, aeroporte, porte dhe akse të mira rrugore. Greqia, për shembull, disponon në total 40 aeroporte, prej të cilave 15 janë ndërkombëtare, 21 në të cilat bëhen fluturime kombëtare dhe charter e 4 ekskluzivisht për fluturime kombëtare. Në 14 aeroportet më të mëdha rajonale, deri në 2020 parashikohen që të bëhen 330 milionë euro investime.

Duke i kombinuar me 2500 kilometra autostrada dhe mijëra itinerare tragetesh, aksesi i turistëve në destinacionet turistike është jashtëzakonisht i lehtë. Të një rëndësie të veçantë janë gjithashtu edhe njësitë akomoduese hoteliere, që kërkojnë investime të mëdha, por edhe njohuritë përkatëse. Greqia disponon 10.000 hotele, prej të cilave 1000 janë me 4 yje. Renditet e gjashta midis vendeve me numrin më të madh të hoteleve me 5 yje në të gjithë botën, duke pasur 420 të tilla.

Gjithashtu funksionojnë 7 fusha golfi të parametrave ndërkombëtarë (18 gropa) në Atikë, në Rodos, në Halkidhiki, në Mesinia, në Kretë dhe në Korfuz. Në projekt është ndërtimi i hotelit të parë me 6 yje në Greqi me një kapacitet 1000 shtretër. Pritet të ndërtohet në Rodos, në një sipërfaqe 95.000 metra katrorë dhe do të përfundojë në 2018. Kjo infrastrukturë ofron një gamë të gjerë alternativash dhe destinohet për turistë të të gjitha mundësive ekonomike.

Tre ishujt në Ksamil

Një faktor tjetër i rëndësishëm është cilësia e shërbimeve. Trajnimi i personelit është një sektor ku Greqia, për vite me radhë, ka bërë investime të konsiderueshme. Sot ekzistojnë 11 shkolla për Biznesin e Turizmit në nivelin e arsimit të lartë dhe shumë të tjera në nivele më të ulëta arsimimi. Zhvillimi i turizmit duhet të mbrojë ambientin e trashëgiminë kulturore dhe natyrore të çdo rajoni. Në të shkuarën, edhe në Greqi bëmë gabime me ndërtimin e hoteleve shumë të mëdha, të cilat ndryshojnë fizionominë e rajonit apo krahinës. Këto politika janë braktisur prej dekadash.

Theksi vihet në promovimin e vendbanimeve tradicionale, ndërtimeve miqësore kundrejt ambientit dhe mbrojtjes së bukurive natyrore. Për shembull, në Programin Ndërkombëtar të Flamurit Blu (Blue Flags) 2017, Greqia renditet e dyta në rang botëror për plazhe të pastra, me 486 plazhe të vlerësuara me çmime, midis 47 vendeve të botës. Ky është tregues i rëndësisë që i kushtojmë mbrojtjes së zonës detare, një punë shumë kërkuese, pasi Greqia disponon 16.000 kilometra vijë bregdetare.

Përveç komoditetit, vizitori kërkon edhe siguri, dhe është i rëndësishëm fakti se, në një studim të kompanisë së pavarur britanike “Censuëide”, 73%-80% të të pyeturve e konsiderojnë Greqinë si destinacion të sigurt. Gjithashtu, shumë e rëndësishme është edhe infrastruktura në sektorin shëndetësor, si spitalet e mëdha dhe qendrat shëndetësore.

Përmendët kulturën dhe arkeologjinë. Natyrisht, të gjithë e njohim Akropolin e Athinës, por mendoj se ka edhe shumë të tjera. Mund të na jepni më shumë të dhëna?

E vërtetë, në të gjithë vendin ekzistojnë mbi 100 site arkeologjike, pjesa më e madhe e tyre të njohura botërisht, siç është Olimpia dhe Mikena në Peloponez, Dhion në Maqedoni dhe Knosos në Kretë. UNESCO ka përfshirë 17 monumente në Trashëgiminë e Kulturës Botërore. Gjithashtu, Greqia ka, në raport me popullsinë, numrin më të madh të muzeve në botë. Disponon më shumë se 100 muze arkeologjike, 25 muze bizantine dhe 150 muze të tjera të ndryshme. Gjithë vendi, madje, është si një muze i hapur, dhe kjo përbën një pol të rëndësishëm tërheqës për vizitorët e huaj.

Çfarë do t’i rekomandonit Shqipërisë për zhvillimin e turizmit të saj?

Shqipëria është një vend shumë i bukur, në të cilin, ashtu si në Greqi, gjen të kombinuar diellin dhe detin, malin me peizazhet e gjelbëruara. E sigurt është se zotëron mundësi të jashtëzakonshme zhvillimi dhe kjo ka filluar të duket tashmë. Infrastruktura është përmirësuar mjaft, me akse të reja rrugore, me plane rikualifikimi urban, me muze të reja dhe promovim të ambienteve arkeologjike, por, sigurisht, mbeten akoma shumë për t’u bërë.

E konsideroj avantazh për Shqipërinë faktin se ajo ndodhet në start, sepse kjo i jep mundësinë që të shmangë gabimet që bënë vende të tjera turistike në fillimet e tyre, para 40 apo dhe 50 viteve. Ndërtimet masive shkatërrojnë ambientin dhe ulin cilësinë e shërbimeve që ofrojnë. Duke respektuar traditën ndërtimore, duke mbrojtur bukuritë natyrore të çdo krahine, dhe me një personel të kualifikuar, Shqipëria do të jetë destinacioni i ardhshëm turistik në Mesdhe.

Si munden eksperienca greke dhe bashkëpunimi greko-shqiptar të ndihmojnë në rritjen e sektorit të turizmit në Shqipëri?

Afria gjeografike e dy vendeve u jep mundësinë, veçanërisht turistëve nga vende të largëta, për shembull, nga Kina, të koordinojnë pushimet e tyre, duke përfshirë dy apo dhe tri destinacione. Jam informuar ndërkohë se linja e tragetit Korfuz-Sarandë do të shtrihet për periudhën e verës deri në Vlorë.

Ambasadorja e Greqisë, Eleni Sourani

Pra, kemi të bëjmë me lajme shumë të mira, që do të forcojnë lëvizjen turistike. Gjithashtu, shumë shqiptarë që studiuan dhe punuan në sektorin e turizmit në Greqi, janë kthyer, duke sjellë një eksperiencë të vyer në atdheun e tyre. Dhe kjo është ajo bukuria e marrëdhënieve njerëzore që lidhin të dyja vendet. Sigurisht që ekziston gjithmonë mundësia e bashkëpunimit të dy vendeve në të gjitha fushat, duke përfshirë edhe sektorin e turizmit.

Dhe një pyetje personale: Cilat janë përshtypjet tuaja si vizitore në Shqipëri?

Në Shqipëri nuk jam vetëm vizitore. Para së gjithash, prej një viti, këtu është shtëpia ime. Ndihem shumë mirë, shumë e afërt me vendin. Natyrisht, sa herë që vizitoj një zonë, kam ndjesinë e turistit dhe më duhet ta pranoj se bukuria e peizazhit më bën vazhdimisht përshtypje. Kam pasur gëzimin që të pres dhe t’u ofroj mikpritje shumë miqve e të afërmve dhe të gjithë u larguan me përshtypjet më të mira. Nuk kam asnjë dyshim se çdo vizitor në Shqipëri do të dëshironte që të vinte sërish.

ARISTIR LUMEZI/PANORAMA