΄
|
Ασφαλείς
πηγές από την ιστοσελίδα Syri, μέσα από
τους ανθρώπους δίπλα στον Πρωθυπουργό Ράμα, μας ενημερώνουν πως ο Τούρκος
Πρόεδρος Ερντογαν, εδώ και μήνες έχει ζητήσει δύο πράγματα από τον Έντι Ράμα,
συγκεκριμένα την απομάκρυνση δύο υπουργών από το κυβερνητικό σχήμα.
Ο πρώτος είναι ο Υπ. Εξωτερικών Ντιτμίρ Μπουσάτι, ενώ το
δεύτερο πρόσωπο είναι άγνωστο. Ο λόγος για τον Μπουσάτι είναι ευνόητος ενώ
για τον δεύτερο Υπουργό είναι αίνιγμα.
Ο Ράμα που έχει παραδοθεί ολοκληρωτικά στις αγκάλες του
Ερντογάν έχει ζητήσει χρόνο στο
"αφεντικό" του στην Ασία με
την δικαιολογία πως πρέπει να
τελειώσουν οι συνομιλίες με τις Βρυξέλλες. Τώρα που από τις Βρυξέλλες δόθηκε
κόκκινη κάρτα στην κυβέρνηση Ράμα, φαίνεται πως ο τελευταίος είναι
αναγκασμένος να δράσει.
Αυτό μάλλον δικαιολογεί και την απομάκρυνση του Ντιτμίρ
Μπουσάτι από την συμφωνία Βούτσις-Θάτσι-Ράμα, μια συμφωνία που μοιράζει το
Κόσσβο. Τουλάχιστον ο Ντιτμίρ Μπουσάτι ζητά να φύγει ως "πατριώτης"
και όχι ως "γουλενιστής".
Όπως και να έχει πάντως για τον "ασιάτη νταβατζή"
του Ράμα ο Μπουσάτι είναι ένας "εντεψέζης". Όλο αυτό δείχνει πόσο
χαμηλά έχει πέσει η ηθική και πολιτική ακεραιότητα όπως και η ανεξαρτησία
στην λήψη των αποφάσεων του ηγέτη της αλβανικής Κυβέρνησης. Αποφάσεις που
λαμβάνονται είτε υπό την καθοδήγηση του "Σουλτάνου του Ιστανμπούλ"
είτε υπό την καθοδήγηση του εγκλήματος στην Αλβανία.
Μετάφραση επιμέλεια Πελασγός Κορυτσάς με πληροφορίες από
SYRI.net
|
Burime të sigurta për Syri-n pranë kabinetit të
Kryeministrit Rama, bëjnë me dije se Presidenti turk Erdogan prej muajsh ka
dy kërkesa për Edi Ramen, konkrerisht largimin e dy ministrave nga kabineti
aktual.
I pari është Ditmir Bushati, minister
i Jashtëm. I dyti mbetet enigmë. Por ndërsa arsyea për Bushatin është e
kuptueshme, për ministrin e dyte mbetet enigmë.
Edi Rama i dorëzuar totalisht në
preherin e Presidentit Erdogan i ka kërkur kohë “padronit” të tij në Azi me
argumentin se sa të kaloj çeshtjen e negociatave me Brukselin. Tani që
Bruksel i dha karton të kuq qeverisë Rama, duket se ky i fundit është i
detyruar të veprojë.
Me shumë gjasa kjo justifikon edhe
daljen nga rreshti të Ditmir Bushatit për marrëveshjen Vucic-Thaci-Rama,
marrëveshje që e ndan Kosovën. Të pakten Ditmir Bushati kërkon të ikë si
“Patriot” e jo si “Gylenist”.
Gjithsesi, për “Tutorin aziatik” të
Ramës, Bushati mbetet një “Edepsëz”. E gjitha kjo tregon se sa poshtë ka rënë
integriteti moral, politik dhe sovraniteti i vendimeve të kreut të qeverisë
shqiptare. Vendime të marra ose nën diktatin e “Sulltanit të Stambollit’ ose
nën diktatin e krimit në Shqipëri.
/SYRI.net |
Μετά
την κατάκτηση της Ηπείρου και μέχρι τις αρχές του 17ου αιώνα, η
Οθωμανική κατοχή κατέστρεψε τα πάντα. Στην Ήπειρο βασίλευε απόλυτο πνευματικό
σκοτάδι. Αμάθεια, άγνοια και αμορφωσιά είναι τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής
της περιόδου. Οι μονές και οι νάρθηκες των εκκλησιών αποδείχτηκαν καταφύγιο,
μετά την υποδούλωση, σε πνευματικές εστίες του ελληνισμού, που δίδασκαν
φτωχοί μοναχοί και παπάδες λίγα κολλυβογράμματα, όσο να κρατιέται ζωντανή η
σπίθα του Γένους. Στοιχεία για την προ της Τουρκοκρατίας εποχή δεν υπάρχουν.
Πληροφορίες βρίσκουμε μετά την επικράτηση της Τουρκοκρατίας. Το Δέλβινο
καταλήφθηκε οριστικά το 1537. Σαν επακόλουθο της ανάπτυξης του εμπορίου με το
εξωτερικό, της βιοτεχνίας και του σχηματισμού των πρώτων αστικών κέντρων,
άνθισαν πολύ πρώιμα τα γράμματα στην Ήπειρο. Ταξιδεμένοι Ηπειρώτες, άφησαν
περιουσίες ολόκληρες, για να ιδρυθούν και να συντηρηθούν σχολεία στη
γενέτειρά τους. Τα αρχαιότερα σχολεία είναι των Ιωαννίνων, του Δελβίνου,
του Αργυρόκαστρου, της Δρόβιανης κ.ά.
Έξω
όμως από τα μεγάλα ή μικρά αστικά κέντρα, στα χωριά και στην ύπαιθρο
επικρατούσε βαθύ σκοτάδι. Θρησκεία και παιδεία από αιώνες συνεργάζονταν
στενά. Στα σκοτεινά χρόνια της Τουρκοκρατίας, τα πρώτα αμυδρά φώτα τα δώσανε
τα «κρυφά σχολειά» στις υπόγειες κρύπτες των μοναστηριών. Το ρεύμα του
εξισλαμισμού ανησύχησε την Εκκλησία, η οποία, μεταξύ άλλων μέτρων που έλαβε
για την αναχαίτιση του κινδύνου τούτου, φρόντισε και για την σύσταση
σχολείων.
Πρώτος
που ανέλαβε ν’ ανοίξει σ’ όλα τα χωριά τα πρωτόγονα σχολεία του Νάρθηκα, ήταν
ο Επίσκοπος Χιμάρας και Δελβίνου Μανασής το 1682. Αργότερα ακολουθεί η
λαμπρή περίοδος του Κοσμά του Αιτωλού (1765-1779). Με τη δραστηριότητά
του άνοιξε 200 κοινά σχολεία και δέκα ανώτερες σχολές. Αργότερα αρχίζει να
ενδιαφέρεται και να φροντίζει συστηματικά για την ίδρυση και συντήρηση των
σχολείων το Οικουμενικό Πατριαρχείο με τις κατά τόπους εκκλησιαστικές αρχές.
Ιδρύονται ειδικοί σύλλογοι και αδελφότητες για την επιχορήγηση σχολείων,
διδασκάλων και μαθητών. Έτσι, στις αρχές του αιώνα μας τα ελληνικά σχολεία
στη Βόρειο Ήπειρο έφθασαν τον αριθμό των 350. Παρατηρούμε λοιπόν ότι η
εκπαίδευση στον τόπο μας ως τα νεότερα χρόνια, εξαρτιόνταν άμεσα από το
ενδιαφέρον και τη φροντίδα της εκκλησίας. Δικαιωματικά μπορούμε να πούμε
ότι η θρησκεία διατήρησε και διαφύλαξε τον ελληνισμό και τα ελληνικά
γράμματα στους σκοτεινούς αιώνες της Τουρκοκρατίας.
Στους
ΧVII – XVIII αιώνες, κατόπιν της άδειας του Σουλτάνου (1630) να ανοιχτούν
σχολεία στην ελληνική γλωσσά, άνοιξαν στις Μητροπόλεις του Δελβίνου (1862),
της Χιμάρας και αργότερα στην Αβαρίτσα, στη Δίβρη κ.ά. Σ’ αυτά τα σχολεία
προετοιμάζονταν κληρικοί και λαϊκοί. Τα μαθήματα διδάσκονταν από ανωτέρους
κληρικούς των Μητροπόλεων. Η φιλεκπαιδευτική κίνηση γύρω στα 1870, είναι
ζωηρή. Εκκλησιαστική παράγοντες, πρόκριτοι των κοινοτήτων, απόδημοι, όλοι
καταβάλλουν σοβαρές και συστηματικές προσπάθειες, προαιρετικές εισφορές και
προσωπική εργασία, για να ιδρύσουν σχολείο σε κάθε χωριό, να χτίσουν
κατάλληλο σχολικό κτίριο, να εξασφαλίσουν τη μισθοδοσία δασκάλων κ.λ.π.
Χαράλαμπος
Κίτσιος, Συνταξιούχος Ελληνοδιδάσκαλος στη Β. Ήπειρο
|
Pas zotërimit të Epirit deri në
fillimet e shek. të 17-të, pushtimi osman shkatërroi gjithçka. Në Epir
mbretëronte një errësirë e plotë shpirtërore. Padija, mungesa e formimit janë
karakteristikat bazë të kësja periudhe. Monastiret dhe nartkekset e kishave u
bënë streha, pas nënshtrimit, dhe vatra shpirtërore të helenizmit, ku jepnin
mësim murgj dhe priftërinj të varfër, njohuri fillestare sa të mbahej e
gjallë shkëndia e JENUS. Elementë për periudhën para Pushtimit Turk nuk
ekzistojnë. Informacione gjejmë pas mbizotërimit të pushtetit Turk. Delvina u
zotërua përfundimisht më 1537. Si rrjedhim i zhvillimit të tregtisë me vendet
e tjera, të industrisë dhe të krijimit të qëndrave të para lulëzuan dhe njohuritë
fillestare në Epir. Epirotë të udhëtuar, lanë pasuri të tëra, që të
themeloheshin dhe të mbaheshin shkolla në vendlindjen e tyre. Shkollat më të
lashta janë ato të Janinës, të Delvinës, të Gjirokastrës, të Dhrovianit etj.
Por larg qëndrave të mëdha apo të
vogla qytetare, në fshatrat dhe në zonën rurale mbizotëronte errësira e
thellë. Feja dhe arsimi për shekuj bashkëpunonte ngushtë. Në vitet e errëta
të pushtimit Turk, dritat e para të dobëta i dhanë "shkollat e fshehura"
në podrumet e manastireve. Rryma e islamizimit shqetësoi Kishën, e cila, ndër
masat e tjera që mori ishte ndalimi i këtij rreziku, ajo u kujdes dhe për
themelimin e shkollave.
I pari që mori pësipër që të hapë në
të gjtha fshatrat shkolla elementare të Narteksit, ishte Peshkopi i Himarës
dhe Delvinës Manasi më 1682. Më vonë pasoi periudha e ndritëshme e Shën Kozma
Etolosit (1765-1779). Me aktivitetin e tij hapi 200 shkolla të përgjithëshme
dhe dhjetë shkolla të larta. Më vonë filloi që të interesohej dhe të përkujdesej
në mënyrë sistematike për themeliin
dhe financimin e shkollave të Patriarkanës Ekumenike së bashku me përfaqësitë
kishtare lokale. Themelohen shoqata të veçanta dhe vëllazëri për financimin e
shkollave, mësuesve dhe nxënësve. Kështu, në fillimet e shekullit që jetojmë,
shkollat greke në Epirin e Veriut arritën numrin 350. Vërejmë pra se arsimi
në vendin tonë deri në vitet e fundit, vareshin drejtpërdrejt nga interesimin
dhe përkujdesja e kishës. Me të drejtë do të mund të themi se feja ruajti dhe
mbrojti helenizmin dhe dijen helene në shekujt e errët të pushtimit Turk.
Në shek. e 17-18-të, pas lejës së
Sulltanit (1630) që të hapen shkolla në gjuhën helene, u hapën në Mitropolinë
e Delvinës (1682), të Himarës dhe më vonë në Avaritsa, në Divri etj. Në këto
shkolla përgatiteshin klerikë dhe laikë. Mësimet jepeshin nga klerikë të
lartë të Mitropolive. Lëvizja filo-edukuese rreth vitit 1870, është shumë e
fortë. Faktorë kishtarë, udhëheqës të komunave, emigrantë, të gjithë bëjnë
përpjekje serioze dhe sistematike, kontribute sipas mundësive dhe punë
personale, për të themeluar një shkollë në çdo fshat, që të ndërtojnë një
ndërtesë të përshtatëshme për shkollë, të sigurojnë rrogat e mësuesve etj.
Harallamb Kiço, Mësues në pension në
Epirin e Veriut.
|
