Ένας χρόνος απ’ την έναρξη εργασιών της Μεικτής Ομάδας - Αξιόλογη πρόοδος στο ζήτημα των Ελλήνων Στρατιωτικών Πεσόντων του Έπους ΄40


Συμπληρώθηκε ήδη ένας χρόνος απ’ την 21 Γενάρη 2018, όταν και επισήμως ξεκίνησαν οι εργασίες επί του πεδίου της Ομάδας των Ειδικών του Υπουργείου Αμύνης της Ελλάδας με τους αντίστοιχους του Υπουργείου Αμύνης της Αλβανίας, για την εφαρμογή στην πράξη της Συμφωνίας των δύο Κυβερνήσεων για την Αναζήτηση, Ταυτοποίηση και Ταφή σε Στρατιωτικά Κοιμητήρια των Πεσόντων Ελλήνων Στρατιωτικών του Έπους του 1940-1941.
Δεν είναι απλά επειδή έτσι συνηθίζεται η αναφορά τούτη ή τα καλά λόγια, αλλά όντως αυτό το χρόνο έχουν γίνει μέσα από τη σιωπή και τον ανάλογο σεβασμό στη Μνήμη των άταφων Ηρώων, έχουν γίνει πράγματα ουσιαστικά που αξίζει να αναφερθούν. Και πάλι βέβαια δεν είναι εύκολο όσοι είμαστε «απ’ έξω» που λένε να αντιληφθούμε τους λεπτούς χειρισμούς και την υπομονή που απαιτείται ώστε ξεπερνώντας στην ουσία υποκειμενικές δυσκολίες, που είναι και δυσκολότερες στη διαχείριση, να έχουμε τα χειροπιαστά πλέον αποτελέσματα της προόδου που έχει σημειωθεί σε ένα χρόνο.
Εν τούτοις με την επίμονη και πολλές φορές ανυπολόγιστου κόπου πέραν των τυπικών υποχρεώσεων, εργασία των ανθρώπων της ομάδας: στρατιωτικοί, επιστήμονες της ανθρωπολογίας, ιατροί της ορθοπεδικής, γενετιστές βιολόγοι κ.α. αλλά και την προσήλωση στο θέμα της Πρέσβεως στα Τίρανα, έγιναν πράγματα που ένα χρόνο πριν φαίνονταν ότι δεν πρόκειται ποτέ να συμβούν.
Δικαιολογημένα τούτο διότι είχαν περάσει από το 1941 τόσες πολλές δεκαετίες, άλλη μια και πλέον από τότε που η διακρατική Συμφωνία είχε υπογραφεί και ποτέ ούτε βήμα για την πρακτική εφαρμογή της. Και μαζί μ’ αυτά που προφανώς πεδιλώνουν την διστακτικότητα της πολιτικής ηγεσίας της Αλβανίας και ένα κουρνιαχτό πιέσεων απ’ τους εθνικιστές να μην προχωρήσει το θέμα, ειδικά σε ότι αφορά στην συγκρότηση των Στρατιωτικών Κοιμητηρίων.
Έτσι λοιπόν λαμβανομένων υπόψη των δυσκολιών αυτό που πρώτα – πρώτα έγινε ήταν η επικοινωνία των ειδικών των δύο πλευρών στο πεδίο. Εκεί δημιουργήθηκε τόσο η καλή επικοινωνία και η αμοιβαία εμπιστοσύνη αλλά επίσης και η αντίληψη υπό πραγματικές συνθήκες ότι όντως είναι απάνθρωπο και αποτελεί όνειδος για λαούς, έθνη και πολιτείες για ανθρωπιστικούς και μόνο λόγους να επιτρέπουν αυτή την διαιώνιση μιας κατάστασης που αγγίζει τα όρια της ιεροσυλίας.
Επί το πλείστον δε η διαδικασία για τους μετέχοντες απ’ την αλβανική πλευρά μετατρέπεται και σε ουσιαστική επιστημονική επιμόρφωση όπου συν τις άλλοις αποδεικνύεται και το υψηλό επίπεδο που έχουν οι ειδική απ’ την Ελλάδα και η οργάνωση σε πολλές ειδικότητες των Ενόπλων της Δυνάμεων, απόρροια τούτο του γεγονότος ότι επί πολλές δεκαετίες λειτουργούν και μετεκπαιδεύονται σε προδιαγραφές που προσδιορίζει το γεγονός ότι η χώρα είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Σε ένα χρόνο έγιναν πράγματα, απ’ όσα τουλάχιστον διαπιστώνει κανείς μέσα απ’ την φειδωλή όντως ενημέρωση που διαρρέει, αποτελούν ανακεφαλαίωση ουσιαστική των όσων αυθόρμητα ή ασυντόνιστα είχαν γίνει έως σήμερα. Το Κοιμητήριο της Αγίας Σκέπης στους Βουλιαράτες, είχε μεν ανασυγκροτηθεί ουσιαστικά με πρωτοβουλία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου και λειτουργούσε για τις ανάγκες τόσο Εκδηλώσεων Μνήμης και άλλες απαραίτητες λατρευτικές τελετές, έχει όμως άλλη σημασία και διάσταση το γεγονός ότι υποδέχτηκε στους τάφους του και τις οστεοθήκες, για πρώτη φορά με όλη την επισημότητα του τυπικού του Στρατού και της Εκκλησίας τους πρώτους πεσόντες ή για την ακρίβεια τα λείψανα τους. Αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ως ουσιαστικό βήμα καθότι συμμετείχαν επισήμως και οι αντιπρόσωποι της αλβανικής πλευράς.
Ακόμη πιο σπουδαίας σημασίας είναι η θεσμοθέτηση στην ουσία του Κοιμητηρίου Πεσόντων παρά τη νέα Ιερά Μονή του Αγίου Νικολάου στην Κλεισούρα. Εκεί τον Οκτώβριο του περασμένου έτους ενταφιάστηκαν τα οστά των πεσόντων απ’ τη γύρω περιοχή. Ουσιαστικό βήμα που ανοίγει το δρόμο να εντατικοποιηθεί η εργασία και για τους εκατοντάδες άλλους που περιμένουν δεδομένου ότι η περιοχή ήταν βασικό μέτωπο φονικών μαχών με τους Ιταλούς, το χειμώνα και την πρώιμη άνοιξη του 1940. Επιπλέον δε για το λόγο ότι έντονα διάφοροι κύκλοι στην Αλβανία αντιτίθονταν στην προοπτική συγκρότησης του Κοιμητηρίου.
Όχι όλα τα πράγματα που μοιάζουν αυτονόητα είναι έτσι. Σεβόμενοι τις ευαισθησίες και της άλλης πλευράς, με απόλυτη ειλικρινή προσέγγιση κατέστη εφικτό ώστε να «νομιμοποιηθεί» και αυτή η προ καιρού πρωτοβουλία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου που είχε προνοήσει για την αξιοπρέπεια της ανάπαυσης και των ηρώων αυτών.
Το βασικό βέβαια παραμένει ότι πέραν από εκταφές που είχαν γίνει τα προηγούμενα χρόνια με πρωτοβουλία κατοίκων αλλά πάντα μέσα από αυθορμητισμό, για πρώτη φορά με όλες τις απαιτούμενες προδιαγραφές έγιναν οι εκταφές στα Στενά της Κλεισούρας, στο Δραγότι, όπου και η βάση της Μεικτής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων. Όπως εξ άλλου ήταν αναμενόμενο βρέθηκαν οστά πλέον των 500 πεσόντων στρατιωτικών. Διαπιστώθηκε έτσι και εν πράγμασι η ακρίβεια των πληροφοριών που υπάρχουν στο Τμήμα Ιστορίας του Ελληνικού Στρατού, πράγμα το οποίο αυξάνει την εμπιστοσύνη στις πηγές και τις πιθανότητες ώστε και στα άλλα σημεία που θα επιχειρηθούν ανάλογα, να υπάρξουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Πρόκειται για μια ουσιαστική εργασία που αποδεικνύει επίσης ότι με πολιτική βούληση πραγματοποιούνται τα συμφωνηθέντα μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο χωρών. Κυρίως και βασικά όμως ότι η Ελλάδα μπορεί επιτέλους να ανταποκριθεί σε μια εκκρεμούσα υποχρέωση του Έθνους έναντι αυτών των ανθρώπων που για την ελευθερία, την αξιοπρέπεια των λαών και κυρίως για να μην κυριαρχηθεί η Ευρώπη από τον φασιστικό ολοκληρωτισμό θυσίασαν τη ζωή τους…
Μπορεί η προοπτική της εξέλιξης της ευαίσθητης αυτής υπόθεσης να κρύβει απρόοπτα και εκπλήξεις, ειδικά όταν μεταφερθούν οι προσπάθειες σε περιοχές της Κορυτσάς και του Πόγραδετς. Η αρχή όμως έχει γίνει και αποτελεί καλή βάση αισιοδοξίας!

Σχόλια