Η Ρουμάνικη προπαγάνδα συνεχίζει το έργο της στην Κορυτσά με στόχο την αφομοίωση της ελληνόβλαχης κοινότητας.

Η Ένωση Αρουμάνων Αλβανίας μαζί με τον ειδικό  Ρουμάνο 
Υπουργό Εξωτερικών για τους Ρουμάνους απανταχού στο Κόσμο.
Επί εκατόν πενήντα χρόνια περίπου, η ρουμάνικη προπαγάνδα που στοχεύει τους Ελληνόβλαχους της Αλβανίας συνεχίζεται ακάθεκτη. Μετά από μια παύση κατά τα χρόνια της δικτατορίας, το 1991 ξανάρχισε πιο έντονα. Τα μέσα ήταν πάρα πολλά και είχαν το στήριγμα του Αλβανικού κράτους. Χρησιμοποιούν τα πάντα. Δημιούργησαν συλλόγους αρουμάνων( που στην ουσία από την ίδια την λέξη σημαίνει όχι-ρουμάνοι ή μη –ρουμάνη δηλαδή αν και έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά δεν είναι ρουμάνοι), προσέφεραν υποτροφίες, σπουδές, διαβατήρια τα πάντα.
Η προπαγάνδα τους κυρίως, βασίζεται σε δύο σκέλη:
1.      Η προσέγγιση της Αλβανίας μέσω μια φιλικής προπαγάνδας που στηρίζει την ψεύτικη της ιστορία. Έτσι, η Ρουμανία, μέσω των ανώτατων της ιδρυμάτων,  δέχονται ανοιχτά την ύπαρξη Αλβανικής Μειονότητας στην Ρουμανία η οποία μεγαλούργησε εκεί και επιπλέον είχε το στήριγμα και της προϋποθέσεις για να βοηθήσει στην δημιουργία του Αλβανικού κράτους. Ισχυρίζονται στην ουσία και συνοπτικά πως η Ρουμανία βοήθησε στην ανεξαρτησία της Αλβανίας μέσω των σπουδαίων προσωπικοτήτων όπως ο Μιχάλης Γραμμένος, ο Νόλις, ο Ασντρένη, ο Ναούμ Βεχιλχάρτζη (οι περισσότεροι εξ αυτών προδότες ελληνόβλαχοι), ο Ισμαήλ Κεμάλη τους οποίους προετοίμασαν και ώθησαν να δημιουργήσουν το Αλβανικό κράτος. Αυτό μπορείτε να το δείτε και στο έγγραφο που παραθέτουμε.
Το Αλβανικό κράτος φυσικά δέχεται μ’ ευχαρίστηση την συγκεκριμένη διαστρέβλωση γιατί ταιριάζει στα συμφέροντα του και ταυτίζεται με την διαστρεβλωμένη ιστορία της. Με βάση αυτό δέχεται να αναγνωρίσει τους ελληνόβλαχους ως αρουμάνικη κοινότητα και φυσικά επιτρέπει στην Ρουμανία να ζητήσει επίσημα και ανεπίσημα τα «δικαιώματα» τους, θέλοντας πάντα να τους απομακρύνουν και οι μεν και οι δε από την αληθινή τους εθνική καταγωγή.
2.      Το δεύτερο σκέλος είναι η ενεργοποίηση διάφορων ανθρώπων, συλλόγων, που εδώ και χρόνια υπηρετούν την προπαγάνδα αυτή ιδιαίτερα στην περιοχή της Κορυτσάς. Στόχος τους είναι πρώτα να τονίσει πως είναι απλώς «βλάχοι» και όχι έλληνόβλαχοι, έπειτα να τους ταυτίσει με τον όρο αρουμάνοι και την εκμάθηση της γλώσσας τους μέσω φροντιστηρίων που στην ουσία τους μαθαίνουν ρουμάνικα. Αν και είναι αποδεδειγμένο πως τα βλάχικα είναι μίγμα ελληνικών, λατινικών  κι όχι ρομανικών όπως θέλουν να λένε κάποιοι, τούρκικων, λίγων σλαβικών και ελάχιστων αλβανικών. Φυσικά εκμεταλλεύονται και την έλλειψη σωστής ενημέρωσης και ιστορικών γνώσεων των ελληνόβλαχων της περιοχής.

Πάνω στα δύο αυτά σκέλη βασίστηκε και η τελευταία επίσκεψη του ειδικού Υπουργού της Ρουμανικής Κυβέρνησης που έχει ως μέριμνα του την ενασχόληση με τα προβλήματα των ρουμάνων απανταχού στο κόσμο , Dan Stoenescu. Ερχόμενος στην Αλβανία και μετά από κάποιες συναντήσεις στα Τίρανα παρευρέθηκε στην Κορυτσά, όπου αλβανοί και ρουμάνοι θέλουν το ίδιο, την εξαφάνιση του ελληνικού στοιχείου, του ελληνικού πολιτισμού και την αντικατάσταση του με κάποια αρουμάνικη κοινότητα που θα κρατήσει μακριά την Ελλάδα.

Στην Κορυτσά αφού επισκέφτηκε το Ρουμάνικο Προξενείο, όπου εδώ και πολύ καιρό τοποθετήθηκε ως Πρόξενος ο ντόπιος βλάχος, Elvis Toci, πήγε στο Ρουμάνικο Κέντρο Πολιτισμού σε χώρο που παραχωρήθηκε από το Πανεπιστήμιο Κορυτσά Φ Νόλι, για πραγματοποιηθεί το έργο τους.

Συναντήθηκε έπειτα με τον ιερέα Δημήτριο Βερίγκα που είναι και το κεντρικότερο πρόσωπο της Ρουμάνικης Προπαγάνδας στην Κορυτσά. Ο ίδιος πολλές φορές έχει δηλώσει και στα ΜΜΕ πως οι βλάχοι δεν έχουν σχέση με τους Έλληνες. Έχει αγιογραφήσει όλο το ναό της Μεταμορφώσεως με παραστάσεις που η επιγραφές είναι γραμμένες στα ρουμάνικα, αν και ο Μητροπολίτης Ιωάννης μετά δυσκολίας δέχεται την ύπαρξη των ελληνικών επιγραφών (κάτω από τις αλβανικές φυσικά) στις αγιογραφίες των άλλων ναών, εκεί κλείνει τα μάτια. Μάλιστα, ο ιερέας αυτός,  αντιτάσσετε σθεναρά σε ελληνόβλαχους μέλη της Ομόνοιας.

Επισκέφτηκε την Daniela Stoica, λέκτορα της Ρουμάνικης γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Φαν Νόλι, για να μάθει πως συνεχίζεται το εθνικό αρουμάνικο της έργο μέσα στο Πανεπιστήμιο της Κορυτσάς και να την συγχαρεί και για το κέντρο Πολιτισμού που μαζί με άλλους δημιούργησε, αφού σίγουρα νιώθει περήφανος εφόσον όπως είπε ο ίδιος ο Υπουργός ο παππούς του ήταν από την Κορυτσά.  

Έπειτα συναντήθηκε με τους Αρχηγούς της Ένωσης Αρουμάνων  Αλβανίας για να μάθει τα προβλήματα τους και τους προσφέρει την βοήθεια του, αφού οι υποτροφίες του Ρουμάνικου κράτους προς την ελληνόβλαχοι κοινότητα ουδέποτε σταμάτησαν. Στα πλαίσια αυτά η Ένωση Αρουμάνων λειτουργεί και φροντιστήριο, σε χώρους του Ρουμάνικου Προξενείου (δίπλα ακριβώς με το Ελληνικό Προξενείο) δήθεν βλάχικης γλώσσας, γιατί είναι ρουμάνικης, όπου πολλοί έλληνόβλαχοι μαζί με τα παιδιά τους, οι οποίοι είναι μαθητές του Ελληνικού Σχολείου Όμηρος, πηγαίνουν για να μάθουν τα δήθεν «βλάχικα» που τους προσφέρουν, αλλά και να ακούσουν από το στόμα της δασκάλας Βίλμα…. πως δεν έχουν καμία σχέση με την Ελλάδα και ότι  είναι είτε αλβανοί, είτε ρουμάνοι.

Την επίσκεψη του την έκλεισε με δείπνο που παρέθεσε στο Life Gallery όπου σύσσωμες οι αλβανικές αρχές παρευρέθηκαν για να τον τιμήσουν. Βεβαίως και πλήθος ελληνόβλαχων της περιοχής.  

Στην προσπάθεια διαστρέβλωσης βοηθάει αυτή την στιγμή  πολύ έντονα και το κόμμα του Ιλλύρ Μέτα το οποίο εργάζεται προς την κατεύθυνση ελέγχου της ελληνόβλαχης κοινότητας χρησιμοποιώντας το χαρτί μιας αρουμάνικης κοινότητας και των δικαιωμάτων της. Για το λόγο αυτό και ο βουλευτής Κορυτσάς,  Πύρρο Καπουράνη, του κόμματος του Ι Μέτα, είναι ελληνόβλαχος που εκλέχτηκε με τους ψήφους της κοινότητας του.  

Για την κατάσταση φταίει και η ελληνόβλαχοι κοινότητα ή οποία δεν έχει σταθεροποιήσει την γενική στάση της. Έτσι για παράδειγμα, οι περισσότεροι έχουν ελληνική υπηκοότητα και εθνικότητα, βοηθήθηκαν όσο κανείς άλλος από την Ελλάδα και πάλη στέλνουν τα παιδιά τους να μάθουν «αρουμάνικα», περιμένουν με λουλούδια τον Ρουμάνο Πρόξενο τον Ρουμάνο Πρέσβη  στα σπίτια τους καυχούμενοι πως είναι «αρουμάνοι». Επιπλέον δεν διδάσκουν στα παιδιά τους τι ακριβώς είναι και από πού προέρχονται, να μάθουν την πραγματική τους ιστορία και καταγωγή που δεν μπορεί να είναι άλλη από την Ελληνική.

Η Ελλάδα, οι διπλωματικές αρχές που βρίσκονται στην Αλβανία, οι σύλλογοι μας και όλοι οι παράγοντες πρέπει να συνειδητοποιήσουν τα λάθη τους και να τα διορθώσουν όσο το δυνατόν το συντομότερο διότι σύντομα θα βρεθούμε διχασμένοι και με την βοήθεια  και άλλων παραγόντων που δεν είναι επί του παρόντος η Ελληνική Κοινότητα θα οδηγηθεί προς το θάνατο της.

Σας παραθέτουμε φωτογραφίες από την τελευταία επίσκεψη του εν λόγο Υπουργού όπως είναι παρατεθειμένες και στην ιστοσελίδα του Υπ Εξ της Ρουμανίας, όπως και ένα κείμενο που στηρίζει τα λεγόμενα μας σχετικά με την φιλαλβανική προπαγάνδα της  Ρουμανίας. 

Το Ρουμάνικο Προξενείο Κορυτσάς
Η ιστοσελίδα του Ρουμανικού Υπ Εξ με τις ειδήσεις σχετικά με το θέμα. 

Ο ιερέας Δημήτριος Βερίγκας με το Πρόξενο (Ελβίς Τότσι)

Ο Ρουμάνος Υπουργός με τον Πάντη Μπέλλο αριστερά και τον Πάνο Μπακάλη δεξιά στο πρώτο Αρουμάνικο Σχολείο Κορυτσάς


Ο Υπουργός με τον Ιερέα Δημήτριο Βερίγκα στο ναό της Μεταμορφώσεως. 

Η Δανιέλα Στόιτσα και ο ρουμάνος Υπουργός μπροστά από το Ρουμάνικο Κέντρο Πολιτισμού (κοντά στο Ρουμάνικο Προξενείο ) σε χώρο που παραχωρήθηκε από το Πανεπιστήμιο Κορυτσάς 


Με τους αρχηγούς της Ένωσης Αρουμάνων Αλβανίας. 

Ένωση Αρουμάνων Αλβανίας. 


Ένα πορτοφόλι μ’ ένα παλιό γράμμα


Μια αληθινή ιστορία,
που γράφτηκε στο Reader’s Digest το 1985
 από τον Arnold Fine
Καθώς περπατούσα για το σπίτι μια παγωμένη ημέρα, σκόνταψα πάνω σε ένα πορτοφόλι που κάποιος έχασε στο δρόμο. Το σήκωσα και κοίταξα στο εσωτερικό του μήπως βρω κάποια ταυτότητα για να εντοπίσω τον ιδιοκτήτη του. Αλλά το πορτοφόλι είχε μόνο δυο χαρτονομίσματα μέσα και ένα τσαλακωμένο γράμμα που έμοιαζε να είναι εκεί χρόνια.
Ο φάκελος ήταν σχισμένος και το μόνο που φαινόταν καλά ήταν η διεύθυνση του αποστολέα. Άρχισα να ανοίγω το γράμμα σε μια προσπάθεια να βρω κάποιο στοιχείο. Τότε είδα την ημερομηνία – 1924. Το γράμμα είχε γραφτεί πριν σχεδόν 60 χρόνια!
Ήταν γραμμένο από γυναίκα, όπως μαρτυρούσε ο όμορφος καλλιτεχνικός χαρακτήρας των γραμμάτων και το μικρό λουλούδι στο πάνω αριστερό μέρος του μπλε χαρτιού. Ο παραλήπτης ήταν κάποιος Michael και η αποστολέας του εξηγούσε πως δεν μπορεί να βλέπονται πια, γιατί το απαγόρευε η μητέρα της. Αυτή όμως θα τον αγαπούσε για πάντα. Είχε την υπογραφή, Hannah.
Ήταν ένα όμορφο γράμμα και αναρωτήθηκα αν μπορούσα να βρω τον ιδιοκτήτη του. Το όνομα Michael δεν ήταν αρκετό. Ίσως αν καλούσα τις πληροφορίες και έβρισκαν το τηλέφωνο μέσω της διεύθυνσης που είχα του αποστολέα.
‘‘Παρακαλώ, είπα, αυτό είναι κάτι ασυνήθιστο που σας ζητώ. Προσπαθώ να βρω τον ιδιοκτήτη ενός πορτοφολιού που βρήκα στον δρόμο. Υπάρχει τρόπος να μου πείτε το τηλέφωνο για την διεύθυνση που υπάρχει πάνω σε έναν φάκελο μέσα στο πορτοφόλι;’’
Η χειρίστρια πρότεινε να μιλήσω με την υπεύθυνη, η οποία δίστασε λίγο και μετά μου είπε:
‘‘Λοιπόν, υπάρχει ένα τηλέφωνο σε αυτήν την διεύθυνση, αλλά δεν μπορώ να σας το πω’’.
Αυτή όμως προσφέρθηκε να τηλεφωνήσει η ίδια, να εξηγήσει την υπόθεση και να ρωτήσει αν ήθελαν να επικοινωνήσουν μαζί μου.
Μετά από λίγα λεπτά η τηλεφωνήτρια μου απάντησε.
‘‘Έχω κάποιον που θέλει να μιλήσει με εσάς’’.
Ρώτησα τη γυναίκα από την άλλη μεριά της γραμμής αν γνώριζε κάποια Hannah. Αναφώνησε και είπε πως αγόρασαν αυτό το σπίτι από μια οικογένεια που είχε μια κόρη που την έλεγαν Hannah. Αλλά αυτό ήταν πριν 30 χρόνια.
‘‘Θυμάμαι πως η Hannah έπρεπε να βάλει τη μητέρα της σε γηροκομείο πριν μερικά χρόνια. Ίσως αν έρθετε σε επαφή με αυτό, θα μπορέσετε να βρείτε την κόρη της’’.
Η γυναίκα μού έδωσε το όνομα του γηροκομείου και εγώ τηλεφώνησα. Μου είπαν ότι η ηλικιωμένη είχε πεθάνει αλλά είχαν ένα τηλέφωνο της κόρης.
Ευχαρίστησα και πήρα το τηλέφωνο. Η γυναίκα που απάντησε από την άλλη μεριά είπε, πως η Hannah είναι τώρα σε γηροκομείο και η ίδια.
Η όλη ιστορία μού φάνηκε χαζή. Γιατί να κάνω τόση φασαρία για να βρω τον ιδιοκτήτη ενός πορτοφολιού που είχε δυο χαρτονομίσματα και ένα γράμμα 60 χρονών;
Παρ’ όλα αυτά, τηλεφώνησα στο γηροκομείο της Hannah και ο άνδρας που απάντησε στο τηλέφωνο είπε:
‘‘Ναι, η Hannah μένει μαζί μας’’.
Αν και ήταν 10 η ώρα το βράδυ, ρώτησα αν μπορούσα να την επισκεφτώ.
‘‘Λοιπόν’’, είπε αυτός διστακτικά, ‘‘αν είστε τυχερός, θα βλέπει τηλεόραση στο καθιστικό’’.
Τον ευχαρίστησα και πήγα εκεί με το αυτοκίνητο. Η νυχτερινή νοσοκόμα και ο φρουρός με υποδέχτηκαν στην πόρτα. Ανεβήκαμε στον τρίτο όροφο του μεγάλου κτιρίου. Στο καθιστικό η νοσοκόμα με σύστησε στη Hannah.
Ήταν μια γλυκειά ηλικιωμένη γυναίκα με ασημένια μαλλιά, ένα ζεστό χαμόγελο και μια λάμψη στα μάτια. Είπα για το πορτοφόλι και της έδειξα το γράμμα. Μόλις είδε τον μπλε φάκελο, πήρε μια βαθειά ανάσα και είπε:
‘‘Νεαρέ μου, αυτό το γράμμα ήταν η τελευταία επαφή που είχα ποτέ με τον Michael’’.
Για μια στιγμή κοίταξε αλλού βυθισμένη σε σκέψη και μετά είπε απαλά:
‘‘Τον αγαπούσα πολύ. Αλλά ήμουν μόνο 16 χρονών και η μητέρα μου θεωρούσε πως ήμουν πολύ μικρή. Ήταν τόσο ωραίος. Έμοιαζε στον Sean Connery. Ναι’’, συνέχισε, ‘‘ο Michael Goldstein ήταν ένας υπέροχος άνθρωπος. Εάν τυχόν τον δεις, πες του ότι τον σκέφτομαι συχνά’’.
Δίστασε λίγο, σχεδόν δαγκώνοντας τα χείλη της…
‘‘Πες του πως ακόμα τον αγαπώ. Ξέρεις, δεν παντρεύτηκα ποτέ. Κανείς δεν ήταν αρκετά καλός για να πάρει τη θέση του!…’’
Ευχαρίστησα την Hannah και χαιρέτησα. Στο ισόγειο ο φρουρός με ρώτησε αν η ηλικιωμένη με βοήθησε. Του είπα:
‘‘Τουλάχιστον έχω ένα επίθετο τώρα. Αλλά θα το αφήσω για λίγο. Πέρασα μια ολόκληρη ημέρα προσπαθώντας να βρω τον κάτοχο του πορτοφολιού’’.
Είχα βγάλει το πορτοφόλι, ένα απλό δερμάτινο καφέ πορτοφόλι με μια κόκκινη ρίγα στο πλάι. Όταν ο φρουρός το είδε είπε:
‘‘Ένα λεπτό! Αυτό είναι το πορτοφόλι του κυρίου Goldstein. Θα το αναγνώριζα παντού. Αυτός πάντα το χάνει. Θα πρέπει να το έχω βρει στον διάδρομο τουλάχιστον τρεις φορές’’.
‘‘Ποιος είναι ο κύριος Goldstein;’’ ρώτησα και τα χέρια μου άρχισαν να τρέμουν.
‘‘Είναι ένας από τους γέρους στον 8ο όροφο. Αυτό είναι σίγουρα το πορτοφόλι του. Θα πρέπει να το έχασε σε κάποια από τις βόλτες του’’.
Τον ευχαρίστησα, γύρισα πίσω τρέχοντας και είπα στη νοσοκόμα τί μου είπε ο φρουρός. Μπήκαμε στο ασανσέρ μαζί. Ευχόμουν να ήταν ξύπνιος ο κύριος Goldstein.
Στον όγδοο όροφο η νοσοκόμα είπε:
‘‘Νομίζω πως θα είναι στο καθιστικό. Του αρέσει να διαβάζει τη νύχτα. Είναι ένας γλυκός ηλικιωμένος’’.
Μπήκαμε στο μοναδικό δωμάτιο που είχε φως και εκεί, ένας άνδρας διάβαζε ένα βιβλίο. Η νοσοκόμα τον πλησίασε και τον ρώτησε αν είχε χάσει το πορτοφόλι του. Ο κύριος Goldstein έβαλε το χέρι στην τσέπη του και είπε με έκπληξη:
‘‘Ω! Λείπει!’’
‘‘Αυτός ο ευγενικός κύριος βρήκε το πορτοφόλι και ρωτάει αν είναι δικό σας’’.
Έδωσα το πορτοφόλι στον κύριο Goldstein. Αυτός το είδε, χαμογέλασε με ανακούφιση και είπε:
‘‘Ναι, αυτό είναι! Θα πρέπει να μου έπεσε από την τσέπη μου το απόγευμα. Θέλω να σε ανταμείψω’’.
‘‘Όχι, ευχαριστώ’’, είπα. ‘‘Αλλά πρέπει να σας πω κάτι. Διάβασα το γράμμα με την ελπίδα να βρω τον κάτοχο του πορτοφολιού’’.
Το χαμόγελο εξαφανίστηκε από το πρόσωπό του.
‘‘Διάβασες το γράμμα;’’
‘‘Όχι μόνο το διάβασα, αλλά νομίζω πως ξέρω και πού είναι η Hannah’’, είπα.
Ξαφνικά χλόμιασε.
‘‘Η Hannah; Ξέρεις πού είναι; Είναι καλά; Είναι τόσο όμορφη όσο ήταν; Σε παρακαλώ χίλιες φορές, πες μου!’’ με ικέτευε.
‘‘Είναι πολύ καλά… και το ίδιο όμορφη όπως όταν την γνώριζες’’, είπα απαλά.
Ο ηλικιωμένος χαμογέλασε και είπε:
‘‘Μπορείς να μου πεις πού είναι; Θέλω να της τηλεφωνήσω αύριο’’.
Μου άρπαξε το χέρι και είπε:
‘‘Ξέρεις κάτι, κύριε; Την αγαπούσα τόσο πολύ, που όταν πήρα το γράμμα, η ζωή μου τελείωσε για πάντα. Δεν παντρεύτηκα ποτέ.. Ακόμη την αγαπώ’’.
‘‘Κύριε Goldstein’’, είπα, ‘‘ελάτε μαζί μου’’.
Πήραμε το ασανσέρ και κατεβήκαμε στον τρίτο όροφο. Οι διάδρομοι είχαν λιγοστό φως και μόνο στο καθιστικό ήταν αναμμένα κάποια φώτα. Η Hannah έβλεπε τηλεόραση.
Η νοσοκόμα πήγε κοντά της.
‘‘Hannah’’, είπε σιγά, δείχνοντας τον Michael, που περίμενε μαζί μου στην πόρτα, ‘‘τον γνωρίζεις αυτόν τον άνδρα;’’
Αυτή έβαλε τα γυαλιά της καλύτερα, κοίταξε για ένα λεπτό, αλλά δεν είπε κουβέντα. Ο Michael είπε απαλά, σχεδόν ψιθυριστά:
‘‘Hannah, εγώ είμαι ο Michael! Με θυμάσαι;’’
Τότε αυτή είπε με κομμένη την ανάσα:
‘‘Michael! Δεν το πιστεύω! Εσύ; Michael! Εσύ είσαι;’’
Αυτός βάδισε αργά προς το μέρος της και αγκαλιάστηκαν. Εγώ και η νοσοκόμα αφήσαμε τα δάκρυά μας να τρέχουν ποτάμι στο πρόσωπό μας.
‘‘Βλέπετε’’, είπα, ‘‘βλέπετε τί κάνει ο Κύριος; Αν είναι γραφτό να γίνει, θα γίνει’’.
Τρεις εβδομάδες αργότερα πήρα ένα τηλεφώνημα στο γραφείο μου από το γηροκομείο.
‘‘Μπορείτε την Κυριακή να έρθετε για να παρευρεθείτε σε έναν γάμο; Η Hannah και ο Michael παντρεύονται!’’
Ήταν μια όμορφη τελετή και όλοι οι τρόφιμοι του γηροκομείου είχαν βάλει τα καλά τους ρούχα. Η Hannah φορούσε ένα ανοιχτό μπεζ φόρεμα και ήταν πολύ όμορφη. Ο Michael φορούσε ένα μπλε σκούρο κουστούμι και φαινόταν τόσο κομψός. Με έκαναν κουμπάρο.
Το γηροκομείο τούς έδωσε δικό τους δωμάτιο. Αν θέλατε να δείτε μια 76άχρονη νύφη και έναν 79άχρονο γαμπρό να κάνουν σαν έφηβοι, τότε έπρεπε να τους δείτε.
Το τέλειο τέλος μιας ιστορίας αγάπης που κράτησε σχεδόν 60 χρόνια!
Μια αληθινή ιστορία, που γράφτηκε στο Reader’s Digest το 1985, από τον Arnold Fine.
‘‘Ό,τι είναι γραφτό να γίνει θα γίνει’’. Δεν συμφωνείτε;

Αντιγραφή-επιμέλεια: antiyli.gr@gmail.com

Σχόλιο π. Δ. Μ.: Γραφτό; Τύχη;  Σύμπτωση; Οι Χριστιανοί προτιμούμε να μιλάμε για συνδυασμό:  α. ελεύθερων επιλογών του ανθρώπου (μπορούσαν να μην επιλέξουν την δια βίου αγάπη) και β. φροντίδας, αγάπης, πρόνοιας του Θεού (που θέλησε να τους ενώσει). Πεπρωμένο, τύχη κ. λ. π. δεν τιμούν τον άνθρωπο, από ελεύθερο-υπεύθυνο ον τον υποβιβάζουν σε άβουλο άθυρμα στα χέρια τυφλών δυνάμεων. 

Η Αλβανία έχει το ακριβότερο πετρέλαιο στα Βαλκάνια αλλά και στην Ευρώπη έρχεται έκτη.


Η Αλβανία έχει το πιο ακριβό πετρέλαιο στα Βαλκάνια ενώ στην Ευρώπη έρχεται έκτη και είναι πολύ πιο πάνω στην κατάταξη από πολλές ευρωπαϊκές χώρες που είναι πολύ πλούσιες σε σύγκριση με την Αλβανία. Φυσικά ξεπερνάει και την Ελλάδα στην τιμή του πετρελαίου. Ενώ η φτώχεια καλπάζει και γονατίζει όλες τις οικογένειες στην Αλβανία η κυβέρνηση απλώς κάνει πως δεν βλέπει και τίποτα δεν κάνει για να απαλύνει το βάρος των φτωχών οικογενειών που είναι υπερβολικά πολλές σε σύγκριση με πολλές χώρες των Βαλκανίων 

Αλβανικό αλιευτικό αμφισβήτησε τα θαλάσσια σύνορα με την Ελλάδα ανατολικά της Κέρκυρας

Χθες το πρωί, στις 10:45 πμ, στο λιμάνι των Αγίων Σαράντα έφτασε σήμα για βοήθεια από το μικρό αλιευτικό MARIO 1 το οποίο κατήγγειλε πως παρενοχλήθηκε από σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού σώματος εντός τον χωρικών υδάτων της Αλβανίας.
Ο πλοίαρχος του λιμανιού ζήτησε την αποστολή του σκάφος P-117 του αλβανικού λιμενικού στο σημείο που βρισκόταν το Αλβανικό αλιευτικό.
Τα δύο μέλη του πληρώματος όταν επέστρεψαν στο λιμάνι των Αγίων Σαράντα ανέφεραν πως το σκάφος του Ελληνικού Λιμενικού σώματος τους παρενόχλησε και ζήτησε την αποχώρηση τους από το σημείο λέγοντάς τους πως βρισκόταν εντός Ελληνικών χωρικών υδάτων. Όπως καταγγέλλουν στον Αλβανικό τύπο, τα δύο μέλη του πληρώματος, δέχτηκαν βρισιές και απειλές από το πλήρωμα του Ελληνικού σκάφους και επέμεναν ότι βρισκόταν εντός των Αλβανικών χορικών υδάτων.
Σε ανακοίνωση της Αλβανικής Αστυνομίας σχετικά με το θέμα, το Αλβανικό αλιευτικό βρισκόταν στο νότιο άκρο τον Αλβανικών θαλάσσιων συνόρων και εντός Αλβανικών χωρικών υδάτων. Επίσης διευκρίνισε πως το Ελληνικό σκάφος του Λιμενικού δεν είχε περάσει εντός των Αλβανικών χωρικών υδάτων, προσπαθώντας να μη δώσει χώρο σε περαιτέρω σχόλια η και έκταση στην σοβαρότητα του συμβάντος.
Από την άλλη μεριά, η Αλβανική αστυνομία ζήτησε από το πλήρωμα του αλιευτικού, τον Andri Mane και τον Aurel Shyle, επιπλέον εξηγήσεις για το συμβάν καθώς η Αλβανική αστυνομία γνωρίζει για την συνήθεια των Αλβανών ψαράδων να ψαρεύουν λαθραία σε Ελληνικά χωρικά ύδατα καθώς η ανεξέλεγκτη αλιεία έχει εξαντλήσει την ψαριά εντός στα Αλβανικά νερά.



Η ένδοξη Κορυτσά (δύο φωτογραφίες) - Korça e bukur (dy fotografi)

Korça më 1767

Κορυτσά το 1950 - Korça 1950

Το Μοναστήρι της Μεσοποταμιάς - Manastiri i Mesopotamit



Το Μοναστήρι της Μεσοποταμιάς βρίσκεται στη νότια μεριά του χωριού Μεσποταμιά, Αγίου Σαράντα. Θεωρείτε πως κτίστηκε κατά την εποχή του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Θ' του Μονομάχου. Ο ναός έχει ανακαινιστεί δύο φορές κατά το 1793 και 1845 οπότε έγιναν και προσθέσεις που άλλαξαν την εξωτερική της όψη, η οποία ήταν ιδιαίτερα αξιόλογη. 
  Manastiri i Mesopotamit ndodhet në pjesën jugore të fshatit Mespotam në rrethin e Sarandës. Mendohet të jetë ndërtuar në kohën e perandorit bizantin Kostandin i IX Monomaku. Kisha ka pasur dy rindërtime në vitet 1793 dhe 1845 këto rindërtime e kanë ndryshuar shumë pamjen e kishës dhe mendohet që të ketë humbur shumë vlera.

Οι σχέσεις της Ελλάδος με την Αλβανία και τον αλβανικό παράγοντα

Ο Εντι Ράμα με τον Ταγίπ Ερντογάν. Φωτογραφία ΕΘΝΟΣ, ΑΠΕ-ΜΠΕΟ Εντι Ράμα με τον Ταγίπ Ερντογάν. Φωτογραφία ΕΘΝΟΣ, ΑΠΕ-ΜΠΕ
Αν κάποιος θέλει να κυβερνά και να συνεχίζει να κυβερνά, πρέπει να είναι ικανός να διαστρέψει την έννοια της πραγματικότητας. Το μυστικό της διακυβέρνησης είναι να συνδυάζεις την  πίστη πως είσαι αλάθητος, με την ικανότητα να διδάσκεσαι από λάθη του παρελθόντος” ( Τζωρτζ Όργουελ, 1984) 
Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΛΛΙΑ*
Ο  δρόμος  της αναζήτησης εξόδου από το τέλμα στο οποίο, μετά τον Δεκέμβρη του 2009,  βρίσκεται ο σκληρός πυρήνας των σχέσεων μας με τα Τίρανα  είναι  ανηφορικός. Παρά τις κάποιες νότες  αισιοδοξίας, προϊόν δηλώσεων που οφείλονται σε συγκυριακούς λόγους πολιτικής–κομματικής   διαχείρισης και σκοπιμότητας. Τόσο στην Αθήνα όσο και στα Τίρανα.
Τούτο συμβαίνει, κυρίως, στην Ελλάδα, την προηγούμενη και την  επομένη μέρα των εκλογών  στην Αλβανία, λόγω των διαχρονικών προσδοκιών  των  κυβερνητών των Αθηνών  γι’ «αλλαγή στάσης των Τιράνων». Άλλωστε αυτή είναι η εποχή που συνήθως ευδοκιμούν οι πάσης φύσεως αυτόκλητοι αγγελιοφόροι μεταξύ Αθηνών και Τιράνων.
Οι προσδοκίες  όμως δεν στηρίζονται στην  γνώση άλλα στην  ανθρώπινη  φιλοδοξία και ματαιοδοξία, σε έωλες προθέσεις  και ψευδαισθήσεις. Έχουν  ονοματεπώνυμο και υπογραφή. Ας αντιληφθούμε στην Αθήνα  ότι στα σύνορα της Ελλάδος  υπάρχουν  πλέον περισσότερες από μια χώρες που έχουν  σταθερή πολιτική και μακροχρόνιο σχεδιασμό στις  θέσεις και στόχους τους. Παρά τις αδυναμίες τους, η πολιτική των γειτόνων μας δεν εξαρτάται από την πολιτική ταυτότητα ή το όνομα των Πρωθυπουργών. Ας αντιληφθούμε, επίσης, ότι οι ελληνικές δηλώσεις του τύπου «ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις μας», τις οποίες συχνά ακούσαμε τα τελευταία χρόνια, συνιστούσαν περισσότερο ανεκπλήρωτη ευχή παρά την πραγματικότητα.  Άλλωστε, η αλβανική ανάγνωση των διμερών συναντήσεων σε όλα τα επίπεδα, κινήθηκε σε διαφορετικό πνεύμα και πλαίσιο ακόμη και στο επίπεδο της δημόσιας διπλωματίας. Άλλα λέγουμε εμείς, άλλα εκείνοι. Άλλα  γράφουν τα πρακτικά που κρατούν, άλλα τα δικά μας.
Η ερμηνεία που δίνουν τα τελευταία χρόνια τα Τίρανα, θεωρώντας πως βρίσκονται σε θέση ισχύος λόγω έλλειψης σταθερότητας και συνέχειας στην πολιτική της Ελλάδος, είναι ότι η Αθήνα έχει μεγαλύτερη ανάγκη από την Αλβανία της πλήρους εξομάλυνσης των σχέσεων. Ενδεικτικό ότι -διαψεύδοντας τους ενδόμυχους φόβους των Τιράνων- η Ελλάδα άνευ προϋποθέσεων συμφώνησε στην απόδοση του καθεστώτος υποψήφιας για ένταξη στην Ε.Ε. στην Αλβανία, τον Ιούνιο του 2014. Χάθηκε έτσι μια καλή ευκαιρία να τεθεί ένα πλαίσιο που, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να φέρει συγκεκριμένα αποτελέσματα. Έτσι, στο ζήτημα της απόδοσης του καθεστώτος υποψήφιας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χώρας, η Ελλάδα έχει κατά περίπτωση τρείς διαφορετικές πολιτικές. Άλλη για την Τουρκία, άλλη για την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και βέβαια άλλη για την Αλβανία.
  • Φόβος και καχυποψία των Δύο Πλευρών
Η Ελλάδα, ως συντεταγμένο κράτος, και η ελληνική κοινή γνώμη αντιμετώπιζαν και εξακολουθούν, προφανώς, να  αντιμετωπίζουν την Αλβανία και τους Αλβανούς με  αντιφατικά αισθήματα φόβου και υπεροψίας.
Η Αλβανία, κυρίως δε το πολιτικό και δημοσιογραφικό κατεστημένο και οι μόνιμες δομές του κρατικού της  μηχανισμού, έβλεπαν για πολλά χρόνια την Ελλάδα επίσης με φόβο, καχυποψία και ανασφάλεια. Κατά την τελευταία όμως χρονιά, λόγω της περιδίνησης της Ελλάδος μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, μεταξύ Ευρωζώνης και χάους, μεταξύ κύρους και απαξίωσης, τα Τίρανα -ανεξαρτήτως Πρωθυπουργών, Κομμάτων και Κυβερνήσεων-  νοιώθουν ότι ο νότιος γείτονάς τους χάνει έδαφος, χάνει ισχύ. Προστέθηκε, λοιπόν, και η ρητορική της αλαζονείας.
Η Ελλάδα διερωτάται πού το πάει η Αλβανία, εκτός των άλλων αγκαθιών, με την αναβάθμιση του ζητήματος των Τσάμηδων σε κεφαλαιώδους σημασίας ζήτημα της εθνικής και πολιτικής ατζέντας. Δεν διακρίνω μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής. Η Αλβανία, από την πλευρά της, δεν έχει πεισθεί ότι η Ελλάδα δεν έχει και εκείνη κρυφή ατζέντα, διατηρώντας  την ασάφεια σε σχέση με τον βαθμό της άρσης και την νομική ισχύ των συνεπειών του λεγόμενου Εμπόλεμου. Η άρση του έγινε με Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, στην 28 Αυγούστου 1987, η οποία ουδέποτε έλαβε την μορφή Νόμου ή Προεδρικού Διατάγματος. Γνωστοποιήθηκε όμως επίσημα στην Αλβανία με την μορφή Ρηματικής Διακοίνωσης.
Δεν θα  ήθελα να σταθώ περισσότερο στο σημείο αυτό. Καλόν όμως είναι η Ελλάδα να αντιληφθεί την κρίση στις σχέσεις και την ανατροπή των μέχρι τότε δεδομένων και ισχυόντων, που πυροδότησε το περιεχόμενο της Ρηματικής Διακοίνωσης μιας Υπηρεσίας του ΥΠΕΞ προς την Πρεσβεία της Αλβανίας στην Αθήνα, τον Απρίλιο του 1999. Ήμουν τότε Πρέσβης στα Τίρανα. Δεν καταλάβαινα, γιατί άνοιξε, ξαφνικά, η Αλβανία και το ζήτημα της άρσης του  Εμπόλεμου -εν μέσω του πολέμου στο Κόσοβο- μέχρι τη στιγμή που ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος των Τιράνων, προς επίρρωση των αποριών του, μου έδωσε αντίγραφο του επίσημου δικού μας εγγράφου. Το “Άκρως Απόρρητο-Ειδικού Χειρισμού” τηλεγράφημα, που είχα στείλει τότε προδιαγράφοντας τις επιπτώσεις στις σχέσεις μας, πρέπει να υπάρχει σε κάποιο υπόγειο της Οδού Ζαλοκώστα. Αν υπάρχει.
Και όμως. 16 χρόνια αργότερα, η αλβανική πλευρά την επικαλείται διαρκώς στις τακτικές συναντήσεις με Έλληνες αξιωματούχους, επιμένοντας σταθερά στην ανάγκη η (χωρίς  τυπικά νομική μορφή, δηλαδή Νόμου ή Διατάγματος) Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου του Αυγούστου 1987, να λάβει την ισχύ Νόμου.
  • Ένα Νέο Συμβόλαιο Συνεργασίας
Η στασιμότητα (ορθότερα, ο «κυμαινόμενος βαθμός έντασης»), που επικρατεί στις σχέσεις μας με την Αλβανία, σε συνδυασμό με την σημασία που έχει για τον αλβανικό παράγοντα η εκ μέρους της Ελλάδος αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας του Κοσόβου, συνιστούν τους δύο πυλώνες στην αναζήτηση μιας στρατηγικής εξόδου από το σημερινό τέλμα, ενός νέου δηλαδή πλαισίου, ενός νέου Συμβολαίου Συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδος, της Αλβανίας και των Αλβανών γειτόνων μας. Στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και, βέβαια, στο Κόσοβο.
Για την Ελλάδα, η στρατηγική αυτή  θα μπορούσε να  περιλαμβάνει και τα ακόλουθα στοιχεία:
– Πρώτον, την οριστική διευθέτηση, υπό τη μορφή μιας Συμφωνίας-Πακέτου, των υπαρκτών εκκρεμοτήτων  με την Αλβανία -των υπαρκτών και όχι των μεταφυσικών εννοώ.
– Δεύτερον, τη χάραξη μιας συντονισμένης πολιτικής   προσέγγισης του αλβανικού στοιχείου, του αλβανικού παράγοντα, στα Βαλκάνια μέσω της διαδικασίας αναγνώρισης της Δημοκρατίας του Κοσόβου.
– Τρίτον, αυτονόητο μεν, άλλα καλόν είναι να επαναλαμβάνεται, την εξασφάλιση, μέσω της παράλληλης και συγχρονισμένης αυτής διαδικασίας, μιας ικανοποιητικής λύσης στη δέσμη των ζητημάτων που ενδιαφέρουν, απασχολούν και ανησυχούν την Αθήνα.
  • Τι Προτείνω
α) Την έναρξη διμερών συνομιλιών, στο επίπεδο των Γενικών Γραμματέων των ΥΠΕΞ της Ελλάδος και της Αλβανίας, σύμφωνα με τα Άρθρο 17, για τη συνολική αποτίμηση της εφαρμογής του Συμφώνου Φιλίας, Συνεργασίας, Καλής  Γειτονίας και Ασφάλειας που υπεγράφη τον Μάρτιο του 1996. Η αρχική ισχύς του Συμφώνου λήγει το 2018. Μπορεί να ανανεωθεί αυτόματα για μια πενταετία εφόσον δεν καταγγελθεί το 2017 είτε από την Ελλάδα είτε από την Αλβανία.
Έχουμε διερευνήσει τις προθέσεις της Αλβανίας; Ή, ως έχουμε την τάση, θα αναζητήσουμε την στιγμή εκείνη την πρόσφορη απάντηση και αντίδραση; Η, κατά τα ως άνω, κοινή αποτίμηση της μέχρι εικοσαετούς εφαρμογής του Συμφώνου κρίνω ότι θα δείξει πως χρειάζεται η επικαιροποίησή του και η συνομολόγηση νέου. Ο δρόμος θα είναι δύσβατος και με εμπόδια.
β)  Παράλληλα και ταυτόχρονα, την έναρξη ενός καλά  δομημένου και συντονισμένου πολιτικού διαλόγου μεταξύ Αθηνών και Πρίστινας, με στόχο τη συνομολόγηση μιας νομικά δεσμευτικής Συνθήκης, η οποία θα υποβληθεί, εν συνεχεία, προς κύρωση στα δύο Κοινοβούλια.
Εδώ και 20 χρόνια τουλάχιστον, εντός και εκτός του ΥΠΕΞ, επιχειρηματολογώ υπέρ της σημασίας της Ελλάδος για τους Αλβανούς και των Αλβανών για την Ελλάδα. Όχι με μεγάλη απήχηση, ομολογώ, δοθέντος ότι στην Ελλάδα κυριαρχούν οι ψευδαισθήσεις περί διαιώνισης και αυτοματισμού στις διακρατικές φιλίες και περί της αποκλειστικότητας των ομόθρησκων συμμαχιών. Πόσο όμως μας έχει διαψεύσει ακόμη και η σύγχρονη ιστορία; Μέσω της διαδικασίας αυτής και του αμοιβαίως επωφελούς καταληκτικού κειμένου με το Κόσοβο, εκτιμώ ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να προωθήσει και να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της σε σχέση με τον αλβανικό παράγοντα στα Βαλκάνια. Εκφράζω τους φόβους μου ότι μια απλή δήλωση αναγνώρισης του Κοσόβου, θα είναι μια μοναδική, καλή, αλλά χαμένη ευκαιρία να λύσουμε προηγουμένως,  ταυτόχρονα και παράλληλα, τα προβλήματα μας και με την Αλβανία. Να είναι, δηλαδή, ξεκάθαρο ότι οι σχέσεις Ελλάδος–Αλβανίας είναι θεμελιώδεις για την αναγνώριση, από την Αθήνα, της Δημοκρατίας του Κοσόβου. Το κλειδί συνεπώς για την, εκ μέρους της Ελλάδος, αναγνώριση του Κοσόβου το κρατούν τα Τίρανα. Γιατί; Απλά διότι η κύρωση από τη Βουλή των  Ελλήνων  προϋποθέτει  την λύση των εκκρεμοτήτων και με την Αλβανία. Να γιατί έχει σημασία το τελικό λόγο να τον έχει η Βουλή. Τα παθήματα πρέπει κάποτε και στην Ελλάδα να γίνονται μαθήματα.
γ) Εγκατάλειψη, στην πράξη, από την Αλβανία έργων και λόγων που εξακολουθούν να τίθενται με έμφαση και ένταση, τροφοδοτώντας αρνητικά τα Μέσα Ενημέρωσης, την πολιτική ατζέντα και δηλητηριάζοντας την νέα γενιά. Αυτό,  σε ό,τι με αφορά, είναι το πλέον ανησυχητικό φαινόμενο.
δ) Λύση πραγματική -και όχι επιτήδεια- των εκκρεμοτήτων που εξακολουθούν να υφίστανται στην Ελληνική Εθνική Μειονότητα, από την εποχή του Ενβέρ Χότζα. Καμία αλβανική κυβέρνηση δεν έχει κάνει ένα βήμα προς τα μπρος  για την «κατάργηση των μειονοτικών ζωνών» στην Αλβανία. Επίσημη. Όχι μόνον στα λόγια.
Για τα Τίρανα, μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας θεωρούνται (και έτσι αντιμετωπίζονται) μόνοn όσοι ζουν στην Δρόπολη και στους Αγίους Σαράντα. Ούτε η Χειμάρρα και η περιοχή της Αυλώνας, μήτε η Κορυτσά. Η επίσημη Ελλάδα, και τα ελληνικά πολιτικά κόμματα, πρέπει να ανανεώσουν την στήριξη τους στο Κόμμα της Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η πολιτική του  σημασία και εμβέλειά του στα Τίρανα είναι πολλαπλάσια της κοινοβουλευτικής του δύναμης.
  • Αποκατάσταση της Εμπιστοσύνης 
Έρχομαι τώρα στη σημαντικότερη εκκρεμότητα. Στην εφαρμογή της Συμφωνίας του 2009  για την Οριοθέτηση της Υφαλοκρηπίδας και των  Θαλασσίων Ζωνών. Οι σχέσεις των δύο χωρών  τελούν υπό ομηρεία ενόσω καθυστερεί η διευθέτηση της εφαρμογής της.
Σέβομαι τους θεσμούς της Αλβανίας και, για το λόγο αυτό, δεν σχολιάζω την Απόφαση του  Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η πραγματικότητα, με πολιτικούς και διπλωματικούς όρους, είναι ότι η Αλβανία υπέγραψε μια Συμφωνία με την Ελλάδα, από τη οποία για δικούς της λόγους υπαναχώρησε.  Άρα, δεν μπορεί να ελπίζει στην επιστροφή στην προτεραία κατάσταση, δηλαδή στο status quo ante και στην αποκατάσταση σχέσεων εμπιστοσύνης με την Ελλάδα, σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. Πρέπει, συνεπώς, να βρει τη χρυσή τομή μεταξύ της αρχής “pacta sunt servanta” -στην αλβανική παράδοση και πρακτική έχουμε το δόκιμο όρο «μπέσα»- και των εσωτερικών της διαδικασιών.
Ήδη από το Φθινόπωρο του 2009, εν μέσω κυβερνητικής αλλαγής στην Αθήνα, είχαμε καθαρή εικόνα των πολιτικών ζυμώσεων μεταξύ της κυβέρνησης Μπερίσα και του Σοσιαλιστικού Κόμματος του κυρίου Έντι Ράμα  με τη γνωστή  κατάληξη στο Συνταγματικά Δικαστήριο.
Η Ελλάδα θα μπορούσε να αντιπροτείνει στην Αλβανία την προσθήκη, στην υπάρχουσα διμερή Συμφωνία για την Οριοθέτηση των Θαλάσσιων Ζωνών, μιας παραγράφου, η οποία θα προσδιόριζε επακριβώς και τα χερσαία σύνορα και θα ήρε, με την κύρωση της από τα δύο Κοινοβούλια, κάθε ερμηνεία ή παρερμηνεία για την πλήρη νομική ισχύ των συνεπειών της άρσης του Εμπόλεμου.
Προτάθηκε τότε με επιμονή στην ηγεσία του ΥΠΕΞ. Αλλά; Επιπλέον ποιος ευθύνεται για την ολιγωρία των κυβερνήσεων της Ελλάδος να φέρουν στη Βουλή των Ελλήνων, εντός του 2009 και πριν από την έκδοση της Απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου, προς κύρωση τη Συμφωνία; Ποιος προτίμησε τότε να ισχυρισθεί ότι «είναι καλύτερα να μην τους πιέσουμε» ή κάτι ανάλογο; Ανεξάρτητα από τη σκόπιμη υπαναχώρηση της Αλβανίας, το αποτέλεσμα είναι ότι η Συμφωνία εξακολουθεί να μην έχει κυρωθεί ούτε στην Ελλάδα.
– Τελικά τι ισχύει μεταξύ Ελλάδος και Αλβανίας ;
Ο πρώην πρωθυπουργός της Αλβανίας Παντελή Μάικο είχε πει, πριν από χρόνια, ότι το πρόβλημα με τις δύο χώρες και τους δύο λαούς είναι ότι και οι δύο δεν ξέρουμε πού αρχίζουν και πού τελειώνουν τα σύνορα μας. Είμαστε τόσο κοντά και τόσο μακριά.
Το ίδιο άλλωστε συμβαίνει και με κεντρικά πρόσωπα της ιστορίας μας, ελληνικής και αλβανικής. Ακόμη και για σύγχρονους πολιτικούς ηγέτες, ακούμε συχνά στην Ελλάδα ότι «αυτός ο πολιτικός των Τιράνων είναι Έλληνας» και στην Αλβανία «αυτός είναι Αλβανός ή Αλβανικής καταγωγής». Επιπλέον, στη συνεχή χρήση με σαφείς πολιτικούς όρους και στόχους των όρων Cameria  («Τσαμουριά»), από την Αλβανία, η Ελλάδα απαντά με την  καθιερωμένη άλλωστε χρήση του όρου «Βόρειος Ήπειρος».  Εντεύθεν και εκείθεν των συνόρων συντηρείται η σύγχυση.
Κατά μια ερμηνεία που εξυπηρετεί πάντως πολιτική σκοπιμότητα, τόσο στην Ελλάδα κυρίως όμως στην Αλβανία, τα χερσαία σύνορα της Ελλάδος με την Αλβανία δεν έχουν οριστικοποιηθεί και αναγνωρισθεί de jure από την Ελλάδα. Πράγμα που θα επέτρεπε στην Αθήνα -αν υποθέσουμε ότι το επιδιώκει και το επιθυμεί– να παραμείνει  στην πάγια θέση της περί της μη αναγνώρισης του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας του 1925. Η ρητή του αναγνώριση είναι διακαής πόθος της Αλβανίας. Άρα, η -έναντι ουσιαστικών ανταλλαγμάτων- αναγνώρισή του από την Αθήνα, μας παρέχει σημαντικό περιθώριο διαπραγμάτευσης.
Η ανάγνωση του  θεμελιώδους συμβατικού Κειμένου μεταξύ  Ελλάδος και Αλβανίας, δηλαδή του Συμφώνου Φιλίας, Συνεργασίας, Καλής Γειτονίας και Ασφάλειας, που υπεγράφη την 21η Μαρτίου 1996, επιτρέπει κάποιες  σκόπιμες παρερμηνείες. Άλλωστε, οι διαπραγματευτές της Αλβανίας, όσο και της Ελλάδος, γνωρίζουν γιατί το επίμαχο Άρθρο της 1 έχει την εξής διατύπωση:  “…Διακηρύσσουν την προσήλωση τους στην αρχή του απαραβίαστου των υπαρχόντων, διεθνώς αναγνωρισμένων  συνόρων, σύμφωνα με την Τελική Πράξη του Ελσίνκι και την Χάρτα των Παρισίων, επίσης δε ότι η μεθόριος μεταξύ των δύο χωρών θα είναι μεθόριος ειρήνης και φιλίας…”. Εκτιμώ ότι, στο πλαίσιο μιας νέας διαπραγμάτευσης και  λύσης-πακέτου, το εν λόγω άρθρο θα μπορούσε να διατυπωθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια και καθαρότητα προκειμένου να αρθούν όλες οι σκόπιμες και μη παρερμηνείες.
Να σημειώσω απλά ότι, μετά τον Αύγουστο του 1975 και τον Νοέμβριο του 1990, οπότε υιοθετήθηκαν τα δύο μνημονευόμενα Κείμενα, διπλασιάσθηκε σχεδόν (λόγω αποσχίσεων, πολέμων και επιλεκτικής εφαρμογής του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης σε σχέση με τις λοιπές Αρχές του Δεκαλόγου του Ελσίνκι) ο αριθμός των κρατών της Ευρώπης. Το 1975 ήσαν 35, ενώ σήμερα 58. Επίσης, τα κράτη της Βαλκανικής από 5 το 1990, είναι αισίως 11 σήμερα.
Υπάρχουν εκατέρωθεν των συνόρων αφορμές και αίτια συντήρησης της καχυποψίας για τα οποία εκτιμώ ότι μόνο  αν υπάρξει ισχυρή πολιτική βούληση θα μπορούσαν να αρθούν. Τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Αλβανία, χρειάζονται ισχυρές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες που θα περιλαμβάνουν κόμματα των κυβερνητικών συνασπισμών και της αντιπολίτευσης, για να αλλάξουμε οριστικά  κεφάλαιο στις σχέσεις.
Το συνολικό πακέτο «δούναι και λαβείν» με την Αλβανία μπορεί να είναι ισορροπημένο, αμοιβαία επωφελές, απαλλαγμένο από τα άχθη του παρελθόντος και ικανό να αντισταθεί -εφόσον τα Τίρανα το αποφασίσουν- κλείνοντας τα αυτιά στις παρεμβάσεις τρίτων, στο «τραγούδι των σειρήνων». Οι τρίτες άλλωστε χώρες κήδονται κυρίως των ίδιων αυτών επιθυμιών και συμφερόντων.
Υπάρχει όμως και άλλος δρόμος εκτός αυτού; Η απάντηση είναι, ΝΑΙ. Αλλά δεν είναι η δική μου επιλογή, ούτε η δική μου πρόταση.
  • Επιστροφή στο Παρελθόν;
Το διμερές συμβατικό πλαίσιο, που οριοθετεί, παρά τις σκόπιμες ατέλειες του, τις σχέσεις των δύο γειτονικών χωρών-συμμάχων στο ΝΑΤΟ, κανονικά θα έπρεπε να σηματοδοτεί και το τέλος της εποχής των διεκδικήσεων, αλυτρωτικών και εδαφικών συμπεριλαμβανομένων.
Συμβαίνει αυτό σήμερα; Φοβούμαι ότι αν η Αλβανία επιμείνει να προτάσσει την επιστροφή στο παρελθόν, ως κυρίαρχη στρατηγική της επιλογή σήμερα, για ένα πράγμα μπορεί να είναι βέβαιη: Κινδυνεύει να πετύχει τον στόχο της, βρίσκοντας μιμητές   και θιασώτες της επιλογής αυτής και στην Ελλάδα. Ευχαρίστως κάποιοι, θα ακολουθούσαν την Αλβανία στον εύκολο, αλλά επικίνδυνο αυτό δρόμο της επιστροφής στο παρελθόν. Ο εθνικισμός και ο αλυτρωτισμός συντηρούν τις ψευδαισθήσεις, ανοίγουν νέες πληγές, αλλά δεν επιλύουν τα προβλήματα.
Η  Αθήνα, κωδικοποιώντας τα μηνύματα που της στέλνουν τακτικά τα Τίρανα τόσο δημόσια, όσο και κεκλεισμένων των θυρών, αντιλαμβάνεται ότι οι σχέσεις έχουν κακοφορμίσει. Επίσης, ότι η Αλβανία στέκεται σταθερά στα ανοικτά ζητήματα από το παρελθόν κατά τη διάρκεια των διμερών συναντήσεων, κυρίως δε των κατ’ ιδίαν, κεκλεισμένων των θυρών.
Αναφέρθηκα επιλεκτικά σε ορισμένα θέματα, που έρχονται από το  παρελθόν. Δεν υπάρχουν όμως προβλήματα χωρίς λύση.
  • Το θέμα της Ιστορίας και των λεγόμενων Τσάμηδων.
α) Είμαστε σαφείς! Η ιστορία μας είναι γραμμένη και δεν μπορεί να ξαναγραφεί. Αυτό τουλάχιστον θέλω να πιστεύω. Γνωρίζουμε, επίσης, ότι η ιστορία στην Αλβανία είναι γραμμένη διαφορετικά.
H ιστορική ερμηνεία στην Αλβανία έχει πολιτική ταυτότητα και φωνή. Η ενεργοποίηση μετά από λήθαργο, το φθινόπωρο του 2014, της Διμερούς Επιτροπής για τα Σχολικά Εγχειρίδια είναι ένα θετικό βήμα. Τα σχολικά βιβλία έχουν καίρια σημασία, διότι διαπαιδαγωγείται η νέα γενιά και χειραγωγείται η ερμηνεία της ιστορίας. Αν ορισμένα σχολικά βιβλία στο εκπαιδευτικό σύστημα της γείτονος μείνουν ως έχουν, τότε φοβούμαι ότι θα κληροδοτήσει την νέα γενιά με ένταση και κρίση.
Δεν πρόκειται να έχουμε στην Ελλάδα «λευκές σελίδες» ούτε δε αναμένω κάτι ανάλογο στην Αλβανία. Αντί λοιπόν μιας διαδικασίας, το αποτέλεσμα της οποίας είναι προβλέψιμο, και να προσπαθούμε το ακατόρθωτο, δηλαδή την διόρθωση των βιβλίων της ιστορίας και της γεωγραφίας, μήπως είναι προτιμότερο να σκεφθούμε την συγγραφή ενός τόμου που θα έχει δύο τμήματα; Θα περιέχει και τις δύο απόψεις. Το ένα γραμμένο από  ιστορικούς της Ελλάδος και το άλλο από ιστορικούς της Αλβανίας, στην ελληνική και στην αλβανική, με τις εκατέρωθεν θέσεις. Ας το τολμήσουμε. Θα λειτουργήσει ως «κάθαρσις» και θα διευκολύνει την Πολιτική.
β) Αν υπάρξει θέληση να προχωρήσουμε κοιτάζοντας στο μέλλον, θα μπορούσα να σκεφθώ μια ταυτόχρονη κοινή δήλωση στο ανώτερο πολιτικό και πολιτειακό επίπεδο  πάνω στις ακόλουθες γραμμές:
– «Οι δεσμοί μεταξύ των δύο λαών και των δύο χωρών είναι ισχυροί και ιστορικοί. Σήμερα αυτά που μας συνδέουν είναι πολλά και πιο σημαντικά από αυτά που μας χωρίζουν».
– «Δυστυχώς όμως στην ιστορία μας είχαμε και δύσκολες στιγμές, άσχημες στιγμές, που προκάλεσαν ανθρώπινο πόνο και ανθρώπινη δυστυχία. Είναι λυπηρό, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα».
– «Για τις στιγμές αυτές, δεν ευθύνονται ούτε οι σημερινές κυβερνήσεις ούτε οι πολιτικές παρατάξεις. Δεν ευθύνονται  οι σημερινές γενιές ούτε πρέπει να επιβαρυνθούν με αυτές οι επόμενες».
Αυτή θα μπορούσε να είναι η πολιτική κατάληξη ενός συνολικού και ισορροπημένου πακέτου λύσης των εκκρεμοτήτων μας με την Αλβανία.
Δεν αισιοδοξώ ότι η προσέγγιση που προτείνω τυγχάνει της ομόθυμης στήριξης. Ούτε στην Αλβανία, ούτε στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι στην Ελλάδα θα επιλέξουν τον εύκολο δρόμο. Να οικτίρουν και να διεκτραγωδούν τις αδυναμίες μας, να εκφράζουν τον φόβο τους και να καταγγέλλουν. Ο δύσκολος δρόμος είναι αν πιστέψουμε στη δυνατότητα να διαμορφώσουμε ένα διαπραγματευτικό πακέτο, μια γερή  αφετηρία. Παρά τις σημερινές μας αδυναμίες. Αυτή είναι  μια στρατηγική εξόδου από το αδιέξοδο. Πάνω στην αναζήτηση ισορροπίας συμφερόντων.
Πολιτικοί, διπλωμάτες και στρατιωτικοί, δημοσιογράφοι και πανεπιστημιακοί στην Αλβανία και στην Ελλάδα, έχουμε  ευθύνη για την σημερινή κατάσταση. Το ποιος έχει περισσότερη και ποιος μικρότερη είναι ήσσονος σημασίας. Μείζονος σημασίας είναι η πίστη ότι η κατάσταση είναι αναστρέψιμη, κοιτάζοντας όμως στο μέλλον και όχι στο παρελθόν.
Για να γίνει όμως αυτό απαιτείται ένα σοβαρό βήμα. Αφορά μόνο την Ελλάδα. Χρειάζεται συνεννόηση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων. Η πολιτική συνοχή συνιστά σημαντική, καταλυτική προϋπόθεση, στην επίτευξη των στόχων μας. Υπό τις σημερινές συνθήκες στην Ελλάδα, αποτελεί εφικτό και βασικό πολλαπλασιαστή ισχύος. Η σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας υπό τον εκάστοτε Πρωθυπουργό, με τη δυνατότητα συμμετοχής και των αρχηγών των πολιτικών κομμάτων αποτελεί το εργαλείο που λείπει τόσο, ειδικά σήμερα, από την Ελλάδα. Η μεγάλη αυτή ευθύνη είναι τώρα στα δικά μας χέρια. Ας μη χάσουμε ακόμη μια ευκαιρία.