2039 έτη η «ηλικία» του Μηχανισμού των Αντικυθήρων - 2039 vjeçare është “mosha” e Mekanizmit të Antikitherës.
2039 έτη η «ηλικία» του Μηχανισμού των Αντικυθήρων
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ο διάσημος αστρονομικός υπολογιστής που
ανακαλύφθηκε το 1900 σε ένα αρχαίο ναυάγιο, είναι πιθανώς ακόμη πιο αρχαίος
από τις έως τώρα εκτιμήσεις, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική μελέτη, ενός Αργεντινού και ενός
Αμερικανού ερευνητή.
Το ναυάγιο
πιστεύεται ότι συνέβη τον πρώτο αιώνα π.Χ. (μεταξύ 85 και 60 π.Χ.), ενώ ο
μηχανισμός εκτιμάται ότι κατασκευάστηκε μεταξύ του 100 και 150 π.Χ. Όμως η
νέα εκτίμηση τοποθετεί την έναρξη του ημερολογίου του μηχανισμού στο 205
π.Χ., μόλις επτά χρόνια μετά τον θάνατο του Αρχιμήδη.
Ο ιστορικός
της επιστήμης Κρίστιαν Κάρμαν του Εθνικού Πανεπιστημίου του Κίλμες στην
Αργεντινή και ο φυσικός Τζέημς Έβανς του Πανεπιστημίου του Πάτζετ Σάουντ της
Ουάσιγκτον, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό ιστορίας της
επιστήμης «Archive for History of Exact Sciences», σύμφωνα με τους «Τάιμς της
Νέας Υόρκης», κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η εναρκτήρια χρονολόγηση των
εποχών από το ημερολόγιο του Μηχανισμού γίνεται 50 έως 100 χρόνια νωρίτερα
από τις έως τώρα εκτιμήσεις των επιστημόνων.
Ο αινιγματικός
μηχανισμός που βρέθηκε στα νερά του Αιγαίου θεωρείται ένα τεχνολογικό θαύμα
για την εποχή του και πολλοί επιστήμονες τον χαρακτηρίζουν τον αρχαιότερο
αναλογικό υπολογιστή στον κόσμο. Μηχανήματα ανάλογης τεχνολογίας δεν
εμφανίστηκαν παρά τουλάχιστον 1.000 χρόνια αργότερα. Ο μηχανισμός, μεταξύ
άλλων, προβλέπει με ακρίβεια τις σεληνιακές και ηλιακές εκλείψεις, καθώς και
τις ημερομηνίες των Ολυμπιακών Αγώνων.
Οι δύο ερευνητές
εκτιμούν ότι η πρόβλεψη των εκλείψεων από τον μηχανισμό βασίζεται σε
βαβυλωνιακές αριθμητικές μεθόδους, που είχαν δανειστεί οι αρχαίοι Έλληνες.
Αλλοι
επιστήμονες έχουν συσχετίσει τον μηχανισμό με τον διάσημο μαθηματικό και
εφευρέτη Αρχιμήδη, ο οποίος πέθανε το 212 π.Χ. Το 2008 μια ερευνητική ομάδα,
αναλύοντας τις επιγραφές που βρίσκονται πάνω στον μηχανισμό, έκανε την
εκτίμηση ότι αυτός κατασκευάστηκε στην Κόρινθο ή στις Συρακούσες, όπου ο
Αρχιμήδης ζούσε.
Ο ειδικός στην
ιστορία των αρχαίων μαθηματικών Αλεξάντερ Τζόουνς του Πανεπιστημίου της Νέας
Υόρκης δήλωσε πάντως ότι η πιθανότερη περιοχή κατασκευής του μηχανισμού είναι
η Ρόδος.
Ο ένας από
τους δύο ερευνητές, ο δρ Έβανς, εμφανίστηκε επιφυλακτικός για την ταυτότητα
του κατασκευαστή του αξιοθαύμαστου μηχανήματος. «Γνωρίζουμε τόσο λίγα
πράγματα για την αρχαία ελληνική αστρονομία. Μόνο μικρά αποσπάσματα έργων
έχουν διασωθεί. Θα ήταν μάλλον ασφαλέστερο να μην προσπαθήσουμε να αποδώσουμε
τον μηχανισμό σε κάποιο συγκεκριμένο διάσημο πρόσωπο», όπως είπε.
Τα τελευταία
χρόνια έχει αυξηθεί το διεθνές ενδιαφέρον για την εξήγηση του μυστηρίου του
Μηχανισμού των Αντικυθήρων, με νέα βιβλία να προστίθενται στα υπάρχοντα,
καθώς επίσης όλο και καλύτερες υπολογιστικές προσομοιώσεις, ακόμη και ένα
μοντέλο του από «λέγκο». Ένας μεγάλος αριθμός αρχαιολόγων, ιστορικών,
αστρονόμων, μαθηματικών και άλλων ερευνητών πασχίζει να φωτίσει το αίνιγμα.
Παράλληλα,
πρόσφατα έγινε στη θάλασσα των Αντικυθήρων, στην τοποθεσία του ναυαγίου, μια
νέα ελληνο-αμερικανική επιστημονική αποστολή κατάδυσης με υπερσύγχρονο
εξοπλισμό, με την ελπίδα ανακάλυψης και άλλων ευρημάτων. Η αποστολή, που
διακόπηκε πρόωρα λόγω κακοκαιρίας, θα συνεχιστεί του χρόνου.
|
2039 vjeçare është “mosha”
e Mekanizmit të Antikitherës.
Mekanizmi i Antikitherës, kompjuteri i famshëm astronomik që u zbulua më
1900 në mbytje anije të lashtësisë, ka mundësi që të jetë akoma më i vjetër
nga ato sa kanë llogaritur deri më sot shkencëtarët, sipas një vlerësimi , studimi
të ri shkencor, të një studiuesi Argjentinas dhe Amerikan.
Kjo fundosje besohet se ndodhi në shek e parë para Krishtit, (ndërmjet 85
dhe 60 para Krishtit), ndërsa
mekanizmi vlerësohet se u ndërtua ndërmjet 100 dhe 150 para Krishtit. Por vlerësimi
i ri e vendos fillimin e kalendarit të mekanizmit më 205 p. K vetëm 7 vjet
pas vdekjes së Arkimedit.
Historiani i Shkencës Kristian Karman i Universitetit Kombëtar të
Quilmesi në Argjentinë dhe Fizikanti Xheims Evans i Universitetit të Paget
Sound të Ushingtonit, që bënë këtë publikim në revistën historike të shkencës
«Archive for History of Exact Sciences», sipas “Times”
New York, përfunduan në rezultatin se
matja e kohës së epokave nga kalendari i Mekanizmit të Atikiterës bëhet 50 deri 100
vjet më herët nga sa sot kanë vlerësuar shkencëtarët.
Mekanizmi enigmatik që u gjend në ujrat e Egjeut konsiderohet një mrekulli teknologjike për
periudhën e tij dhe shumë shkencëtarë e karakterizojnë si kompjuterin më të
lashtë analogjik në botë.
Mekanizmat e teknologjisë respektive nuk u shfaqën të
paktën deri 1000 vjet më vonë. Mekanizmi, ndër të tjera, parashikon me
saktësi eklipset djellore dhe hënore, si dhe datat e Lojërave Olimpike.
Dy studiuesit vlerësojnë se parashikimi i eklipseve nga
mekanizmi bazohet në metodat aritmetike babilioniane, që kishin huazuar
Grekët e Lashtë.
Të tjerë shkencëtarë kanë lidhur mekanizmin me
matematicienin dhe shpikësin Arkimedit, i cili vdiq më 212 p K. Më 2008 një
grup investigues, duke analizuar mbishkrimet që gjenden mbi mekanizëm, vlerësoi
se ai u ndërtua në Korinth ose në Sirakuzë ku Arkimedi jetonte.
Specialisti në historinë e matematikës së lashtë,
Aleksandër Xhouns i universitetit të New Yorkut deklaroi se periudha më e
mundur e ndërtimit të mekanizmit është Rodhoja.
Njëri nga dy kërkuesit doc. Evans ishte ngurrues për
identitetin e mekanizmit të mrekullueshëm.
“Njohim kaq pak gjëra për astronominë e lashtë. Vetëm pjesë
të vogla veprash janë shpëtuar. Do të ishte më e sigurt të mos përpiqemi t’ia atribojmë mekanizmin tek një personi të
lashtë të famshëm”, siç tha.
Vitet e fundit është shtuar interesimi ndërkombëtar për
Mekanizmin e Antikiterës, me libra të rinj që shtohen tek ato sa janë, pasi
gjithashtu dhe simulimet më të mira llogaritëe, akoma dhe një model nga “lego”.
Një numër i madh i arkeologëve, historianëve, astronomëve, matematicienëve
dhe kërkuesve të tjerë mundohen që të ndriçojnë enigmën.
Në të njejtën kohë, kohët e fundit u bë në detin e Antikiterës, në vendin e
përmbytjes, një mision greko-amerikan, me mjete supermoderne, me shpresën e
zbulimit të diçkaje të re. Misioni, që u ndëpre parakohe për shkak të kohës
së keqe, do të vazhdohet vitin që vjen.
|
Το αλβανικό κράτος του Καυκάσου - Ekziston edhe një Shqipëri në Kaukaz (Foto)
Mund të tingëllojë e
çuditshme, por është fakt se ekziston edhe një Shqipëri në Kaukaz dhe që
ndërkombëtarisht njihet si "Caucasian Albania".
Albania Kaukaziane si shtet shtrihej në Kaukazin lindor, në territorin e
Azerbajxhanit të sotëm, në Dagestanin jugor dhe në Gjeorgji. Në vitin 387 pas
Krishtit, gjatë ndarjes së Armenisë në mes të Perandorisë Sasaniane dhe
Perandorisë Romake, territori i Albanisë Kaukaziane u nda në dy zona: Aghuak
dhe Utik , të cilat iu dhanë Armenisë.
Pas luftërave të shumta që pasuan ato
u aneksua krejtësisht nga Perandoria Sasaniane deri në shekullin VIII-të.
Kryeqyteti i Albanisë Kaukaziane deri në shekullin e VI-të ishte Kabala. Më
pas u bë kryeqytet Partavi. Albania Kaukaziane deri në shekullin e XIII-të
njihej me emrin Persian Arran (Ardhan), shkruan Shekulli.
Grupet etnike të Albanisë Kaukaziane
Popullsia e Albanisë Kaukaziane ishte
e përbërë nga 26 grupe etnike. Grupi etnik më i madh ishte grupi i
shqiptarëve dhe për këtë arsye emri i shtetit të tyre u quajt Albania. Këto
grupe etnike kishin gjuhën e tyre të përbashkët.
Grupet e tjera etnike përveç
shqiptarëve ishin: gargarët, utitë, gelët, lezginët, silvitë etj. Hapësira
gjeografike ku jetonin shtrihej në mes të Iberisë, detit Kaspik, maleve të
Kaukazit dhe lumit Kur. Këto grupe etnike jetonin në fillim të maleve të
Kaukazit deri në jug të Dagestanit të sotëm. Kur gjeografët e lashtë dhe
historianët filluan të flisnin për popullsinë e Albanisë Kaukaziane, ata e
kishin fjalën gjithnjë vetëm për popullsitë e pastra shqiptare në zonë.
Disa prej ekspertëve mendojnë se ka pasur vetëm një grup etnik
të madh, atë të quajtur shqiptarët, i cili kishte jetuar përgjatë bregut të
majtë të lumit Kur. Pikërisht, ky grup, sipas tyre, bashkoi dhe asimiloi
nëngrupet e tjera etnike përreth dhe kështu u krijua shteti dhe mbretëria me
emrin Albania e Kaukazit, i cili u përhap me pas në një territor të gjerë.
Armenizimi i
shqiptarëve të Kaukazit
Në librat e historisë nuk arrijmë dot të gjejmë gjithë
strukturën e plotë etnike të popullsive shqiptare të Kaukazit. Pjesa më e
madhe e tyre, edhe pse fliste në dialekte të ndryshme të largëta mes tyre,
ruante fenë e krishterë. Por pas luftërave të mëdha dhe pas shembjes së
mbretërisë së shqiptarëve, një pjesë e madhe e tyre u detyrua të flasë gjuhën
e pushtuesit armen dhe kjo shkaktoj armenizimin në masë të shqiptarëve.
Gjuha armene u fut shpejt sidomos në
qytetet Arran dhe Shirvan. Vetëm popullsitë rurale shqiptare e ruajtën shumë
më gjatë gjuhën e tyre të vjetër. Janë gjetur gjuhë të lidhura ngushtë me
gjuhën e shqiptarëve të Albanisë Kaukaziane edhe në Dagestanin e sotëm.
Shqiptarët që jetonin në pjesët
lindore të Albanisë Kaukaziane, e gjetën më vonë vetën nën sundimin e
Perandorisë Persiane. Arabët i konvertuan ata me forcë në fenë islame. Më pas
këtu erdhën turqit dhe kjo çoi në krijimin e Azerbajxhanit të sotëm.
Në shekullin XII-të dhe XV-të filluan
dërgimet masive në trojet shqiptare të turqve të pasur, të familjeve
aristokrate apo të ushtarëve të moshuar që të jetoni atje, pasi vendi
bregdetar kishte klimë të mirë, peizazhi ishte i mrekullueshëm dhe i begatë
dhe ngjanë aq shumë me brigjet e Adriatikut, ku jeton pjesa tjetër e
shqiptarëve sot. Kjo ngjarje e ndryshoj emrin Arranit në Karabak.
Në gjuhën turke ose në gjuhën iraniane
kjo do të thotë kopshti i gjelbër. Mirëpo shqiptarët në pjesët e sipërme të
Karabakut nuk u zhduken dhe nuk u asimiluan dot nga muslimanët.
Kjo çoi në krijimin e aleancën së tyre
më pas me Armenët, të cilët ishin të krishterë si shqiptarët. Në epokën e
mesjetës së hershme në kufirin mes Albanisë Kaukaziane dhe Gjeorgjisë, grupet
shqiptare nga perëndimi u bënë pjesë e kombit gjeorgjian dhe bashkimi i tyre
njihet me emrin Erti. Rajoni më i vjetër i Albanisë Kaukaziane ka qenë pjesa
veriore e luginës së lumit Kur dhe e lumit Alazani. Pikërisht këtu filluan
zhvillimin komunitetet urbane, duke përfshirë dhe kryeqytetin e Albanisë
Kaukaziane, Kabala.
Faktet e ekzistencës së Albanisë Kaukaziane
Ekzistenca e Albanisë Kaukaziane është
e vërtetuar edhe falë artefakteve. Ekzistojnë zbulime arkeologjike të cilat
tregojnë se Albania Kaukaziane ka pasur shkrimin dhe gjuhën e vet popullore.
Por nga shekulli i III-të edhe gjuhën zyrtare. Në territorin e Azerbajxhanit
dhe në Gjeorgjinë e sotme janë ende në këmbë kishat e shqiptarëve të Albanisë
Kaukaziane, të cilat thirrën edhe sot si të tilla dhe dallohen qartë nga
arkitektura, edhe pse mund t’u kenë ndërruar ndonjë simbol.
Mbretërit shqiptarë në Albaninë e Kaukazit
Mbreti i parë shqiptar quhej,
Arranshahu. Ai u bë mbret kur pushtuesit e Albanisë Kaukaziane (Armenët dhe
Persianët) deshën të vinin mbret të shqiptarëve njeriun e tyre, (një nga
shqiptarët lokal).
Pas luftërave të egra çlirimtare
kundër pushtuesve, njeriu që çliroi Arranin, u bë mbret i gjithë Albanisë
Kaukaziane dhe u thirr me emrin, Arranshah. Kështu u krijua familja e parë
mbretërore e Albanisë Kaukaziane.
Pas aleancës me Armeninë, mbreti shqiptar Urnair i Albanisë
Kaukazian, i rikthyer në fenë e krishterë, u pagëzua në Armeni në vitin 370
para Krishtit. Ai u bë më pas një partner besnik edhe i Perandorisë Persiane,
e cila si dhuratë, i dha Urnairit krahinat: Aghuak, Utik dhe Shakashen gjatë
copëtimit të Armenisë në mes të Romës dhe Persisë.
Më pas në territorin e Utikëve mbreti pasues i shqiptarëve
Vaqe ndërtoi një qytet, të cilin, në nderim të Mbretit Persian,i dha emrin
Peroz, që më vonë ndryshoi në Partav.
Pushtuesit Arabë dhe Armenë filluan më pas të kacafyteshin me
njëri-tjetrin për territorin e Albanisë Kaukaziane Pas luftërave të shumta të
historisë një pjesë e popullsive të Albanisë Kaukaziane, siç thamë më lart,
mbeti gjatë nën qeverisjen e Armenisë dhe u detyruan të përdornin gjuhën
Armene. Një pjesë tjetër e popullsive mbeti
nën qeverinë e Iranit. Ndërsa një pjesë e tretë mbeti nën qeverinë e Turqisë.
Megjithatë deri në shekullin të VII-të
në Albaninë Kaukaziane kishte shumë territore shqiptare që përdornin
masivisht gjuhën e tyre të vjetër dhe dalloheshin lehtësisht nga popujt e
racat e tjera, që mbetën në vendin e shqiptarëve siç janë popullsitë armene,
iraniane, turke etj.
Kështu nga shekulli i IX-të dhe i X-të
Albanisë Kaukaziane i mbeti vetëm emri i shteti që nuk ekziston më. Por
popullsitë shqiptare nuk u shfarosen.
Ato jetojnë edhe sot në Gjeorgji, në
Azerbajxhan dhe në Karabak dhe dallohen shumë mirë nga popujt e tjerë jo
vetëm nga karakteristikat e racës, por dhe ato të kulturës, nga zakonet e
doket, nga gjuha etj. Ata nuk ngjajnë me ju shqiptarët e Shqipërisë së
Adriatikut, por janë njësoj si ju.
|
Αλβανία δεν
υπάρχει μόνο μία, στην παγκόσμια ιστορία. Υπήρχε και πριν από τον δέκατο
αιώνα στον Καύκασο η «Καυκασιανή Αλβανία», όπως σημειώνει η αλβανική
εφημερίδα «Telegrafi».
Η Αλβανία του
Καυκάσου είναι η πρώτη που υπήρξε και βρισκόταν στον ανατολικό Καύκασο, όπου
σήμερα είναι το Αζερμπαϊτζάν, το νότιο Νταγκεστάν και η Γεωργία.
Στα 387 μ.Χ.
διαμοιράστηκε η Αλβανία μεταξύ της αυτοκρατορίας των Σασσανιδών και της
Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και η Αλβανία του Καυκάσου χωρίστηκε σε δύο ζώνες που
ονομάστηκαν Aghuak και Utik, τα οποία παραχωρήθηκαν στην
Αρμενία.
Μετά από
πολλούς πολέμους η περιοχή της Αλβανίας του Καυκάσου προσαρτήθηκε
στην Αυτοκρατορία των Σασσανιδών έως τον 8ο αιώνα. Πρωτεύουσα
της Αλβανίας ήταν η Καμπάλα. Αργότερα πρωτεύουσα έγινε η Παρτάβι.
Η Αλβανία
του Καυκάσου κατά τον 13ο αιώνα ήταν γνωστή περσικά ως Arran (Ardhan).
Οι Αλβανοί
ως καυκασιανή εθνοτική ομάδα
Ο πληθυσμός
των Αλβανών του Καυκάσου αποτελούνταν από 26 εθνοτικές ομάδες . Η μεγαλύτερη
φυλή ήταν των Αλβανών και ως εκ τούτου αναφέρονται με το όνομα Αλβανία. Αυτές
οι εθνικές ομάδες είχαν μια κοινή γλώσσα, την αλβανική.
Οι Αλβανοί
ζούσαν κατ’ αρχήν σε ορεινές περιοχές στα νότια του Καυκάσου, όπου σήμερα
είναι το Νταγκεστάν. Οι αρχαίοι γεωγράφοι και ιστορικοί όταν αναφέρονταν
στους Αλβανούς του Καυκάσου, σημείωναν ότι είναι ένας ως αμιγής πληθυσμός
στην περιοχή.
Ορισμένοι
ειδικοί –σημειώνει το δημοσίευμα- πιστεύουν ότι υπήρχε μία μεγάλη εθνοτική
ομάδα, που ονομάζονταν Αλβανοί, και οι οποίοι ζούσαν κατά μήκος της αριστερής
όχθης του ποταμού Κουρ.
Αξίζει να
σημειωθεί ότι αυτή η ομάδα, κατά τη γνώμη τους, αφομοίωσε άλλες εθνοτικές
υποομάδες, και έτσι έγινε ένα έθνος και κράτος που ονομάστηκε Αλβανία στην
περιοχή του Καυκάσου, η οποία στα μετέπειτα χρόνια εξαπλώθηκε σε μια ευρεία
περιοχή.
Ο
εξαρμενισμός των Αλβανών
Δεν υπάρχουν
ιστορικά στοιχεία για την πλήρη δομή του αλβανόφωνου πληθυσμού στον Καύκασο,
αλλά είναι γνωστό ότι ήταν χριστιανικός πληθυσμός. Μετά από τους μεγάλους
πολέμους και την πτώση του βασιλείου της Αλβανίας, ένα μεγάλο μέρος των
Αλβανών αναγκάστηκε να μιλά τη γλώσσα των εισβολέων Αρμενίων και αυτό
προκάλεσε τον μαζικό εξαρμενισμό των Αλβανών, σημειώνει το δημοσίευμα.
Μετέπειτα
αναφέρεται ότι η περιοχή είχε καταληφθεί από τους Άραβες και αργότερα από
τους Τούρκους από τους οποίους δημιουργήθηκε, κατόπιν, το σημερινό
Αζερμπαϊτζάν.
Γύρω στον 12ο αιώνα
ως τον 15ο στα αλβανικά εδάφη του Καυκάσου άρχισαν να
έρχονται πλούσιες αριστοκρατικές οικογένειες Τούρκων, κυρίως ανώτεροι
στρατιωτικοί που ήρθαν στην περιοχή λόγω του καλού κλίματος στην παράκτια
περιοχή της Κασπίας, που ομοιάζει με τα παράκτια της σημερινής Αλβανίας με
την Αδριατική , όπου ζει το υπόλοιπο των Αλβανών σήμερα. Κατά τους χρόνους
αυτούς στην περιοχή του Καραμπάχ αναφέρονταν ως Arranit και
συνυπήρχαν με τους Τούρκους.
Μέχρι τον 12ο αιώνα
στην Αλβανία του Καυκάσου χρησιμοποιούνταν η παλιά γλώσσα και
διακρίνονταν εύκολα από τις άλλες φυλές που ήρθαν στην περιοχή που ήταν οι
κυρίως οι Αρμένιοι και οι Τούρκοι.
Έτσι, από
τον 9ο αιώνα και τον 10ο αιώνα, μπορεί να μην
υπήρχε κρατική υπόσταση αλβανική αλλά οι αλβανικοί πληθυσμοί υπήρχαν στην
περιοχή.
|
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)