Γλαύκος, ο γενναίος Βασιλιάς της Λυκίας-Glauku, Mbreti trim i Likisë

 

Γλαύκος, ο γενναίος Βασιλιάς της Λυκίας Ιωάννα Κ. Λάππα, Μαθήτρια Α΄ Γυμνασίου   Ο Γλαύκος ήταν Έλληνας Βασιλιάς της αρχαίας Λυκίας[1] της Μικράς Ασίας και ήταν γιος του Ιππόλοχου και εγγονός του ήρωα Βελλεροφόντη [2]. Ο Βασιλεύς της Λυκίας Γλαύκος, συμμετείχε στον Τρωικό πόλεμο, στο πλευρό των Τρώων με τον Στρατό της Λυκίας, τον οποίο διοικούσε μαζί με τον ξάδελφο του Σαρπηδόνα[3]. Ο πατέρας του τον είχε στείλει εκεί με την εντολή να υπερασπιστεί την προγονική του γλώσσα[4]. Κατά την διάρκεια της μάχης, ο Γλαύκος βγήκε για να μονομαχήσει με τον βασιλιά του Άργους, Διομήδη. Ο τελευταίος θαύμασε βλέποντας το κάλλος και την γενναιότητά του, ώστε δεν γνώριζε αν έβλεπε θνητό ή αθάνατο[5]. Τότε, ο γιος του Ιππόλοχου του διηγήθηκε την γενεαλογία του και ο Διομήδης ακούγοντας τον, του είπε: «Μου είσαι φίλος πατρικός από παλιά, αλήθεια! Τον άξιο Βελλεροφόντη κάποτε ο Οινέας ξένισε στο παλάτι του για είκοσι ημέρες κι ένας στον άλλο έδωσαν δώρα φιλοξενίας· μια ζώνη λαμπροπόρφυρη του έδωσε ο Οινέας, σ' αυτόν ο Βελλεροφόντης χρυσή δίγουβη κούπα, που φεύγοντας την άφησα στο πατρικό μου σπίτι. Έτσι μικρό που μ' άφησε, Τυδέα δε θυμάμαι, σαν ο στρατός των Αχαιών χάθηκε μες στη Θήβα. Έτσι είμαι φίλος σου εγώ μέσα στο Άργος πάντα και συ δικός μου, σαν βρεθώ κάποτε στη Λυκία. Ας μη σμιχτούν τα όπλα μας, κι η μάχη ας ανάβει· Τρώες πολλοί και σύμμαχοι υπάρχουν να σκοτώνω, όποιους θεός στα χέρια μου, στα πόδια μου μου ρίξει, και να σκοτώσεις, αν μπορείς, πολλούς Αργείους έχεις. Όπλα ας ανταλλάξουμε, όλοι αυτοί να ξέρουν πως μια φιλία πατρική ανάμεσά μας είναι.»[6]. Κατέβηκαν λοιπόν και οι δύο από τα άρματά τους και δίνοντας το δεξί χέρι έγιναν φίλοι, ανταλλάσοντας και τα όπλα τους. Ο Γλαύκος, όμως, κατά κάποιο τρόπο αδικήθηκε διότι τα εκατό δικά του ήταν χρυσά (αξίας εκατό νομισμάτων ή εκατό βοδιών), ενώ τα εννέα του Διομήδη ήσαν χάλκινα (αξίας εννέα βοδιών)[7]. Μετά από αυτά επέδειξε πολλές ανδραγαθίες, ιδίως μετά τον φόνο του Αχαιού Ιφίνοου[8]. Όταν οι Τρώες εφόρμησαν στα χαρακώματα των Αχαιών, αυτός βρισκόταν στην πέμπτη φάλαγγα μαζί με τον Σαρπηδόνα. Ο Αχαιός Τεύκρος[9], όμως, τον πλήγωσε στον βραχίονα και αποχώρησε από την μάχη προς μεγάλη λύπη του Σαρπηδόνα. Όταν ο Πάτροκλος[10] εισήλθε στην μάχη, έριξε το ακόντιό του και πέτυχε στην καρδιά τον Σαρπηδόνα, ο οποίος έπεσε στο έδαφος μπροστά στο άρμα του, λέγοντας στον Γλαύκο να φυλάξει το σώμα και τα όπλα του. Εκείνος, αν και ήταν τραυματισμένος, κατάφερε να παρακινήσει όλους τους στρατηγούς των Τρώων να υπερασπιστούν με ανδρεία τα όπλα και το σώμα του Σαρπηδόνα[11]. Τότε, ο Πάτροκλος, οργισμένος, φόνευσε τον Τρώα Σθενέλαο[12] και διασκόρπισε τους Λύκιους και τους Τρώες, αναγκάζοντας τον Έκτορα να υποχωρήσει και οι Αχαιοί να κερδίσουν έδαφος. Ο Γλαύκος, υποχωρώντας και καταδιωκόμενος από τον Αχαιό Βαθυκλή[13], στράφηκε και τον φόνευσε προκαλώντας έτσι δεύτερη μάχη γύρω από το σώμα του Σαρπηδόνα[14]. Το τελευταίο σκεπάστηκε ολόκληρο από τα βέλη, το αίμα και την σκόνη, ώστε δεν αναγνωριζόταν πλέον[15], ενώ φονεύθηκαν πολλοί γύρω του, ιδιαίτερα Λύκιοι. Με αυτό τον τρόπο, οι Αχαιοί πήραν τα όπλα του Σαρπηδόνα[16]. Έπειτα, ο Πάτροκλος φονεύθηκε[17] και ο Έκτορας πήρε την πανοπλία του, η οποία ανήκε στον Αχιλλέα. Αν και στην αρχή αναγκάσθηκε να φύγει μόνο με τα όπλα, λόγω καταδίωξης από τον Μενέλαο και τον Αίαντα[18], φόρεσε αυτή την πανοπλία, καθώς ο Γλαύκος τον επέπληξε ως άνανδρο και δειλό[19]. Τελικά, σύμφωνα με τον Σταγειρίτη, ο Γλαύκος φονεύθηκε από τον Αίαντα τον Τελαμώνιο[20]. Αργότερα, βρέθηκε επίγραμμα του Γλαύκου, στο οποίο αναγράφονται τα εξής: «Εὐώδης κυπάρισσος ὁμοῦ καὶ λάϊνος ὄχθος, ἐνθάδε τὸν Λύκιον Γλαῦκον ἔχει φθίμενον»[21] (Ευωδιαστό κυπαρίσσι και πέτρινος λόφος μαζί· εδώ κρατούν τον Λύκιο Γλαύκο πεθαμένο) Παραπομπές Η Λυκία ήταν αρχαία ελληνική περιοχή στο νοτιοδυτικό άκρο της Μικράς Ασίας όπου αρχικά ονομαζόταν η χώρα που κατοικούσαν οι Μέλινοι, οι οποίοι υποτάχθηκαν στους Τερμίνες, τους μετέπειτα Λυκίους. Κατά μία εκδοχή, οι Λύκιοι προέρχονταν από την Αττική, ενώ κατά μία άλλη, η ονομασία τους προέρχεται από την Ανατολή (από τη ρίζα "λυκ", που σημαίνει φως). ………….. 1.       Η Λυκία βρίσκεται κοντά στην Καρία, την Φρυγία (Καβαλία), την Πισιδία και την Παμφυλία, ενώ από τις υπόλοιπες πλευρές βρέχεται από την θάλασσα. Νεότερον Εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν «Ηλίου», Τόμος ΙΒ΄, Λαβαίος- Μαρία, Έκδοσις της Εγκυκλοπαιδικής Επιθεωρήσεως «Ήλιος», Αθήναι, χ.χ., Λήμμα Λυκία, σελ. 622-623. 2.      Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Γενική Εποπτεία: Ι. Θ. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 252-253. Ο Βελλεροφόντης ήταν γιος του Γλαύκου (γιου του Σίσυφου) ή του Ποσειδώνα και της Ευρυνόμης, κόρης του Νίσου. Ο ήρωας Βελλεροφόντης ήταν αρχικά βασιλιάς της Κορίνθου, η οποία ήταν υποταγμένη στο Άργος. Όταν ο βασιλιάς του Άργους Προίτος ενημερώθηκε από την κόρη του την Άντεια ότι ο Βελλεροφόντης αρνήθηκε να την νυμφευθεί, θύμωσε και τον έστειλε στην Λυκία στον πεθερό του Ιοβάτη. Εκεί έμεινε για πολύ καιρό και μάλιστα έσωσε τους Λύκιους από την Χίμαιρα, ένα φοβερό τέρας που απειλούσε την περιοχή τους. Νυμφεύθηκε την κόρη του Ιοβάτη, από την οποία απέκτησε τρία παιδιά, τον Ίσανδρο, τον Ιππόλοχο (πατέρα του Γλαύκου) και την Λαοδάμεια. 3.      Ο Σαρπηδών καταγόταν από την Λυκία και ήταν γιος του Δία ή Ευάνδρου και της Λαοδάμειας, κόρης του Βελλεροφόντη. Εκείνος μαζί με τον πιστό του σύντροφο Γλαύκο διοικούσαν τον στρατό της Λυκίας. Κατά την διάρκεια του Τρωικού Πολέμου, συμμάχησε με τους Τρώες, πολεμώντας εναντίον των Αχαιών. Τέλος σκοτώθηκε από τον Πάτροκλο. (Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Γενική Εποπτεία: Ι. Θ. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 78 – 79.) 4.      Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Δ΄, Εκδόσεις Διανόηση, Καλλιθέα 2015, σελ. 258. 5.      ο. π.. 6.      Ομήρου Ιλιάδα, Τόμος Α΄, Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια, περιλήψεις, υλικό διδακτικής επεξεργασίας κατά ραψωδίες: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Εκδόσεις Το Βήμα, Αθήνα 2022, Δεύτερη Έκδοση (Πρώτη Έκδοση: Εκδόσεις Ζήτρος 2021), ραψ. Ζ στιχ.215-231. 7.       Έμεινε από εκεί η παρομοιώδης έκφραση «Γλαύκου και Διομήδους αλλαγή», λέγεται για τις μη ισότιμες αλλαγές. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Δ΄, Εκδόσεις Διανόηση, Καλλιθέα 2015, σελ. 258. 8.      Ο Ιφίνοος ήταν γιος του Δέξιου. Ομήρου Ιλιάδα, Τόμος Α΄, Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια, περιλήψεις, υλικό διδακτικής επεξεργασίας κατά ραψωδίες: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Εκδόσεις Το Βήμα, Αθήνα 2022, Δεύτερη Έκδοση (Πρώτη Έκδοση: Εκδόσεις Ζήτρος 2021), ραψ. Η΄, στιχ.13. 9.      Ο Τεύκρος ήταν αδερφός του Αίαντα του Τελαμώνιου, και γιος του Τελαμώνα και της Ησιόνης της κόρης του Λαομέδοντα. Σε μια μάχη ο Τεύκρος κατόρθωσε να πληγώσει τον Σαρπηδόνα. Επίσης, πολλές φορές, στον Τρωικό Πόλεμο πολεμούσε δίπλα στον αδερφό του. Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Γενική Εποπτεία: Ι. Θ. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 41. 10.  ο. π., σελ. 44-45. Ο Πάτροκλος ήταν γιός του Μενοίτιου και της Σθενέλης και μεγάλωσε είτε στην Φθία, ήτε κοντά στον Κένταυρο Χείρωνα, όπου μαζί με τον Αχιλλέα έγιναν πολύ καλοί φίλοι. Αυτό φαίνεται μετά στον Τρωικό Πόλεμο όταν ο Πάτροκλος σαν μεγαλύτερος που ήταν συμβουλεύει τον Αχιλλέα καθώς, με βάση τον Όμηρο, ήταν πάντοτε στο πλευρό του. Όταν ο Αχιλλέας ήταν θυμωμένος στην σκηνή του, ο Πάτροκλος λυπήθηκε τους Αχαιούς και ζήτησε από τον Αχιλλέα τα όπλα του για να πάει να πολεμήσει. Εκείνος συμφώνησε και έτσι ο Πάτροκλος μπήκε στην μάχη φονεύοντας μύριους Τρώες. 11.  Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις Διανόηση, Καλλιθέα 2015, σελ. 179-180. Ο θάνατος αυτού του ήρωα προκάλεσε μεγάλο πένθος στους Τρώες, επειδή ήταν στήριγμά τους, καθώς είχε πηδήσει πρώτος στο τείχος των Αχαιών. 12.  Ομήρου Ιλιάδα, Τόμος Β΄, Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια, περιλήψεις, υλικό διδακτικής επεξεργασίας κατά ραψωδίες: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Εκδόσεις Το Βήμα, Αθήνα 2022, Δεύτερη Έκδοση (Πρώτη Έκδοση: Εκδόσεις Ζήτρος 2021). ραψ. Π΄ στιχ.586. Ο Σθενέλαος ήταν γιος του Ιθαιμένη. 13.  ο. π., στιχ.594-596. Ο Βαθυκλής ήταν γιος του Χάλκωνα και ήταν στον στρατό των Μυρμιδόνων. 14.  ο. π., στιχ.508-665. 15.  ο. π., στιχ.638-640. 16.  ο. π., στιχ. 663-666. 17.  Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις Διανόηση, Καλλιθέα 2015, σελ. 181. Σύμφωνα με τον Όμηρο, ο Απόλλωνας έχοντας θυμώσει με τον Έκτορα τον χτύπησε στην πλάτη και του αφαίρεσε τον θώρακα και την περικεφαλαία. Εκείνος, όντας ζαλισμένος από το χτύπημα, στάθηκε όρθιος. Τότε, ο Δάρδανος Εύφορβος γιος του Πάνθου και της Φρόντιδας,και του ρίχνει το κοντάρι του, μα δεν τόλμησε να τον πλησιάσει. Τελικά, τον φόνευσε ο Έκτορας. 18.  Ομήρου Ιλιάδα, Τόμος Γ΄, Εισαγωγή, μετάφραση, σχόλια, περιλήψεις, υλικό διδακτικής επεξεργασίας κατά ραψωδίες: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Εκδόσεις Το Βήμα, Αθήνα 2022, Δεύτερη Έκδοση (Πρώτη Έκδοση: Εκδόσεις Ζήτρος 2021), ραψ. Ρ στιχ.125-139. 19.  Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις Διανόηση, Καλλιθέα 2015, σελ. 181. 20.   Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Δ΄, Εκδόσεις Διανόηση, Καλλιθέα 2015. σελ. 258. 21.  ο. π., σελ.258.

Glauku, Mbreti trim i Likisë     Ioanna K. Lappa Nxënëse e klasës së parë të gjimnazit (Klasa e 9të)   Glauku ishte mbret grek i Likisë së lashtë[1] në Azinë e Vogël dhe ishte biri i Hipolokut dhe nipi i heroit Belerofont[2]. Mbreti i Likisë, Glauku, mori pjesë në Luftën e Trojës në krah të Trojanëve, së bashku me ushtrinë e Likisë, të cilën e drejtonte bashkë me kushëririn e tij, Sarpedonin[3]. I ati e kishte dërguar në luftë me urdhrin që të mbronte gjuhën e tij stërgjyshore[4]. Gjatë betejës, Glauku doli për t’u ndeshur në dyluftim me mbretin e Argosit, Diomedin. Ky i fundit u mahnit nga bukuria dhe trimëria e tij, aq sa nuk dinte nëse kishte përballë një të vdekshëm apo një të pavdekshëm[5]. Atëherë, i biri i Hipolokut i tregoi prejardhjen e tij dhe Diomedi, pasi e dëgjoi, i tha: «Je për mua mik i trashëguar nga etërit tanë, vërtet! Dikur Ιneu e priti në pallatin e tij për njëzet ditë të denjë Belerofontin dhe ata i dhanë njëri-tjetrit dhurata mikpritjeje: Ιneu i dhuroi një brez të ndritshëm purpuri, ndërsa Belerofonti një kupë të artë me dy doreza, të cilën unë, duke u larguar, e lashë në shtëpinë atërore. I vogël isha kur më la, prandaj nuk e mbaj mend Tιdeun, kur ushtria e Akaianëve u shkatërrua në Tebë. Prandaj unë jam miku yt gjithmonë në Argos dhe ti i imi, nëse ndonjëherë vij në Likí. Le të mos përplasen armët tona dhe beteja le të vazhdojë: ka shumë Trojanë dhe aleatë për të vrarë, kë të më hedhë perëndia në duar e këmbë, dhe ti, nëse mundesh, ke shumë Argjianë për të vrarë. Le të shkëmbejmë armët, që të gjithë këta ta dinë se mes nesh ka një miqësi të trashëguar nga etërit.»[6] Të dy zbritën nga qerret e tyre dhe, duke shtrënguar duart e djathta, u bënë miq, duke shkëmbyer edhe armët. Megjithatë, Glaukosi u dëmtua në një farë mënyre, sepse armët e tij ishin prej ari dhe vlente njëqind njësi (njëqind monedha ose njëqind qe), ndërsa ato të Diomedit ishin prej bronzi dhe vlenin vetëm nëntë qe[7]. Pas kësaj, ai tregoi shumë trimëri, sidomos pas vrasjes së Akaianit Iphinoi[8]. Kur Trojanët u sulën kundër hendekëve të Akaianëve, Glaukosi ndodhej në falangën e pestë së bashku me Sarpedonin. Megjithatë, Akaiani Tefkri[9] e plagosi në krah dhe ai u tërhoq nga beteja, për hidhërim të madh të Sarpedonit. Kur Patrokli[10] hyri në betejë, hodhi heshtën e tij dhe e goditi Sarpedonin në zemër. Ai ra përdhe përpara qerres së tij, duke i thënë Glaukosit të ruante trupin dhe armët e tij. Glaukosi, megjithëse ishte i plagosur, arriti të nxisë të gjithë strategët e Trojanëve që me trimëri të mbronin armët dhe trupin e Sarpedonit[11]. Atëherë Patrokli, i zemëruar, vrau Trojanin Sthenela[12] dhe shpërndau Likianët dhe Trojanët, duke detyruar Hektorin të tërhiqej dhe duke i lejuar Akaianët të fitonin terren. Glaukosi, duke u tërhequr dhe duke u ndjekur nga Akaiani Vathiklis[13], u kthye dhe e vrau atë, duke shkaktuar kështu një betejë të dytë rreth trupit të Sarpedonit[14]. Trupi i tij u mbulua plotësisht nga shigjetat, gjaku dhe pluhuri, aq sa nuk njihej më[15], ndërsa shumë luftëtarë ranë të vrarë rreth tij, sidomos Likianë. Në këtë mënyrë, Akaianët morën armët e Sarpedonit[16]. Më pas, Patrokli u vra[17] dhe Hektori mori parzmoren e tij, e cila i përkiste Akilit. Edhe pse në fillim u detyrua të largohej vetëm me armët, për shkak të ndjekjes nga Menelau dhe Ajanti[18], ai e veshi këtë parzmore, pasi Glaukosi e qortoi si frikacak dhe të padenjë për luftë[19]. Së fundi, sipas Stagiriti Athanasios, Glaukosi u vra nga Ajanti Telamonian[20]. Më vonë, u gjet një mbishkrim kushtuar Glaukosit, ku shkruhej: «Një selvi aromatike dhe një kodër prej guri së bashku këtu mbajnë të shtrirë Likianin Glaukos të vdekur»[21] ……………….. Referenca 1. Likia ndodhet pranë Karisë, Frigjisë (Kavalia), Pisidisë dhe Pamfilisë, ndërsa nga anët e tjera laget nga deti. Fjalor Enciklopedik Bashkëkohor “Ilios”, Vëllimi XII, Lavaios–Maria, Botim i Revistës Enciklopedike “Ilios”, Athinë, pa vit botimi, zëri “Likía”, f. 622–623. 2. Mitologjia Greke, Lufta e Trojës, Vëllimi 5, Pjesa A΄, Mbikëqyrje e përgjithshme: I. Th. Kakridis, Ekdotiki Athinon, Athinë 2014, f. 252–253. Belerofonti ishte biri i Glaukos (bir i Sizifit) ose i Poseidonit dhe i Eurynomes, vajzë e Nisit. Heroi Belerofont fillimisht ishte mbret i Korinthit, i cili ishte i nënshtruar ndaj Argosit. Kur mbreti i Argosit, Proiti, u informua nga vajza e tij Antea se Belerofonti kishte refuzuar ta merrte për grua, u zemërua dhe e dërgoi në Likí te vjehrri i tij Iobati. Atje qëndroi për një kohë të gjatë dhe madje shpëtoi Likianët nga Himera, një përbindësh i frikshëm që kërcënonte vendin e tyre. Ai u martua me vajzën e Iobatit, me të cilën pati tre fëmijë: Isandrin, Hipolokun (babai i Glaukosit) dhe Laodamenë. 3. Sarpedoni ishte me origjinë nga Likía dhe ishte biri i Zeusit ose i Evandrit dhe i Laodamenës, vajzë e Belerofontit. Ai, së bashku me shokun e tij besnik Glaukos, drejtonte ushtrinë e Likisë. Gjatë Luftës së Trojës u rreshtua në anën e Trojanëve, duke luftuar kundër Akaianëve. Në fund u vra nga Patrokli. (Mitologjia Greke, Lufta e Trojës, Vëllimi 5, Pjesa A΄, Mbikëqyrje e përgjithshme: I. Th. Kakridis, Ekdotiki Athinon, Athinë 2014, f. 78–79.) 4. Athanasios Stagiriti, Ogygia ose Arkeologjia, Vëllimi IV, Botimet Dianoisi, Kallithea 2015, f. 258. 5. Po aty. 6. Homeri, Iliada, Vëllimi I, Hyrje, përkthim, komente, përmbledhje dhe material didaktik sipas rapsodive: Theodoros G. Mavropoulos, Botimet To Vima, Athinë 2022, Botimi i dytë (Botimi i parë: Botimet Zitros 2021), rapsodia Ζ, vargjet 215–231. 7. Prej kësaj ngjarjeje mbeti shprehja krahasimore «ndërrimi i Glaukosit me Diomedin», e cila përdoret për shkëmbime të pabarabarta. Athanasios Stagiriti, Ogygia ose Arkeologjia, Vëllimi IV, Botimet Dianoisi, Kallithea 2015, f. 258. 8. Iphinoi ishte biri i Dexios. Homeri, Iliada, Vëllimi I, Hyrje, përkthim, komente, përmbledhje dhe material didaktik sipas rapsodive: Theodoros G. Mavropoulos, Botimet To Vima, Athinë 2022, Botimi i dytë (Botimi i parë: Botimet Zitros 2021), rapsodia Η, vargu 13. 9. Teukri ishte vëllai i Ajantit Telamonian dhe biri i Telamonit dhe i Hesionës, vajzë e Laomedontit. Në një betejë Teukri arriti të plagoste Sarpedonin. Gjithashtu, shumë herë gjatë Luftës së Trojës, ai luftoi përkrah vëllait të tij. Mitologjia Greke, Lufta e Trojës, Vëllimi 5, Pjesa A΄, Mbikëqyrje e përgjithshme: I. Th. Kakridis, Ekdotiki Athinon, Athinë 2014, f. 41. 10. Po aty, f. 44–45. Patrokli ishte biri i Menoitiosit dhe i Sthenelës dhe u rrit ose në Fthi, ose pranë Kentaurit Kiron, ku së bashku me Akilin u bënë miq shumë të ngushtë. Kjo u dëshmua më pas në Luftën e Trojës, kur Patrokli, duke qenë më i madh në moshë, e këshillonte Akilin dhe, sipas Homerit, ishte gjithmonë pranë tij. Kur Akili qëndronte i zemëruar në tendën e tij, Patrokli u dhimbs për Akaianët dhe i kërkoi armët Akilit për të shkuar në betejë. Akili pranoi dhe kështu Patrokli hyri në luftë duke vrarë shumë Trojanë. 11. Athanasios Stagiriti, Ogygia ose Arkeologjia, Vëllimi V, Botimet Dianoisi, Kallithea 2015, f. 179–180. Vdekja e këtij heroi shkaktoi pikëllim të madh te Trojanët, sepse ai ishte një mbështetje e rëndësishme për ta, duke qenë se kishte kërcyer i pari mbi murin e Akaianëve. 12. Homeri, Iliada, Vëllimi II, Hyrje, përkthim, komente, përmbledhje dhe material didaktik sipas rapsodive: Theodoros G. Mavropoulos, Botimet To Vima, Athinë 2022, Botimi i dytë (Botimi i parë: Botimet Zitros 2021), rapsodia Π, vargu 586. Sthenelaosi ishte biri i Ithaimenit. 13. Po aty, vargjet 594–596. Bathykli ishte biri i Halkonit dhe bënte pjesë në ushtrinë e Mirmidonëve. 14. Po aty, vargjet 508–665. 15. Po aty, vargjet 638–640. 16. Po aty, vargjet 663–666. 17. Athanasios Stagiriti, Ogygia ose Arkeologjia, Vëllimi V, Botimet Dianoisi, Kallithea 2015, f. 181. Sipas Homerit, Apolloni, i zemëruar me Hektorin, e goditi në shpinë dhe ia hoqi parzmoren dhe përkrenaren. Ai, i tronditur nga goditja, qëndroi në këmbë. Atëherë Dardani Euforbi, biri i Panthoit dhe i Frontidës, i hodhi heshtën, por nuk guxoi t’i afrohej. Në fund, ai u vra nga Hektori. 18. Homeri, Iliada, Vëllimi III, Hyrje, përkthim, komente, përmbledhje dhe material didaktik sipas rapsodive: Theodoros G. Mavropoulos, Botimet To Vima, Athinë 2022, Botimi i dytë (Botimi i parë: Botimet Zitros 2021), rapsodia Ρ, vargjet 125–139. 19. Athanasios Stagiriti, Ogygia ose Arkeologjia, Vëllimi V, Botimet Dianoisi, Kallithea 2015, f. 181. 20. Athanasios Stagiriti, Ogygia ose Arkeologjia, Vëllimi IV, Botimet Dianoisi, Kallithea 2015, f. 258. 21. Po aty, f. 258.